મહામત્તૈશ્ચ માતંગૈર્મહિષૈરુરુભિઃ સદા । અનેકૈર્દિવ્યભાવૈશ્ચ ગિરિરાજો વિભાતિ સઃ
મોટા અને ઉન્મત્ત હાથીઓ, બલવાન મહિષો અને અનેક દિવ્ય સ્વરૂપોથી પર્વતોનો રાજા હંમેશા તેજસ્વી લાગે છે.
અયોધ્યાધિપતિર્વીર ઇક્ષ્વાકુર્મનુનંદનઃ । તયા સુભાર્યયા યુક્તશ્ચતુરંગબલેન ચ
અયોધ્યાના વિરસ્વરૂપ રાજા, ઇક્ષ્વાકુવંશના વંશજ, પોતાની કલ્યાણવંતી પત્ની અને ચતુરંગી સેના સાથે ત્યાં ઉપસ્થિત હતા.
પુરતો લુબ્ધકા યાંતિ શૂરાઃ શ્વાનશ્ચ શીઘ્રગાઃ । યત્રાસ્તે શૂકરઃ શૂરો ભાર્યયા સહિતો બલી
આગળ-આગળ બહાદુર શિકારી અને ઝડપી શ્વાનો જાય છે, જ્યાં શક્તિશાળી શૂકર પોતાની સાથીન સાથે ઉભો છે.
બહુભિઃ શૂકરૈર્ગુપ્તો ગુરુભિઃ શિશુભિસ્તતઃ । મેરુભૂમિં સમાશ્રિત્ય ગંગાતીરં સમંતતઃ
તે અનેક મોટા અને નાના શૂકરો દ્વારા રક્ષાયેલો છે, અને મેરુ પર્વતની ઢાળ અને ગંગાના કિનારે વસે છે.
સુકલોવાચ-। તામુવાચ વરાહસ્તુ સુપ્રિયાં હર્ષસંયુતઃ । પ્રિયે પશ્ય સમાયાતઃ કોશલાધિપતિર્બલી
સુકલએ કહ્યું: તે વરાહ આનંદથી પોતાની પ્રિયાને બોલ્યો: 'પ્રિયે, જુઓ, કોશલના શક્તિશાળી રાજા અહીં આવ્યા છે.'
મામુદ્દિશ્ય મહાપ્રાજ્ઞો મૃગયાં ક્રીડતે નૃપઃ । યુદ્ધમેવ કરિષ્યામિ સુરાસુરપ્રહર્ષકમ્
'મારા માટે જ વિદ્વાન રાજા અહીં શિકાર કરવા આવ્યા છે; હવે હું એવું યુદ્ધ કરીશ કે દેવો અને દાનવો પણ આનંદ પામશે.'
અથ ભૂપો મહાતેજા બાણપાણિર્ધનુર્ધરઃ । સુદેવાં સત્યધર્માંગીં તામુવાચ પ્રહર્ષિતઃ
પછી તેજસ્વી રાજા, ધનુષ અને બાણ હાથમાં લઈને, સત્ય અને ધર્મમાં સ્થિર સુદેવા પાસે આનંદથી બોલ્યા.
પશ્ય પ્રિયે મહાકોલં ગર્જમાનં મહાબલમ્ । પરિવારસમાયુક્તં દુઃસહં મૃગઘાતિભિઃ
'પ્રિયે, જુઓ, એ મહાબલવાન વરાહ ગર્જના કરી રહ્યો છે, પોતાના પરિવાર સાથે છે અને શિકારીઓ માટે પણ દુર્જય છે.'
અદ્યૈવાહં હનિષ્યામિ સુબાણૈર્નિશિતૈઃ પ્રિયે । મામેવ હિ મહાશૂરો યુદ્ધાય સમુપાશ્રયેત્
'આજે જ હું તીક્ષ્ણ અને ઉત્તમ બાણોથી તેને મારિ નાખીશ, પ્રિયે; એ મહાવીર યુદ્ધ માટે મારા પાસે આવો.'
એવમુક્ત્વા પ્રિયો ભાર્યાં લુબ્ધકાન્વાક્યમબ્રવીત્ । યથા શૂરો મહાશૂરાઃ પ્રેષયધ્વં હિ શૂકરમ્
આ રીતે પત્નીને કહી, પછી તેણે શિકારીઓને કહ્યું: 'જેમ બહાદુરો મહાવીરને મોકલે છે, તેમ તમે શૂકરને મોકલો.'
અથ તે પ્રેષિતાઃ શૂરા બલતેજઃ પરાક્રમાઃ । ગર્જમાનાઃ પ્રધાવંતિ બલતેજઃ પરાક્રમાઃ
પછી તે બહાદુરો, શક્તિ અને પરાક્રમથી ભરપૂર, ગર્જના કરતા, પોતાની તાકાત અને શૌર્ય બતાવતાં દોડી ગયા.
કોલં પ્રતિગતાઃ સર્વે વાયુવેગેન સાંપ્રતમ્ । વિધ્યંતિ બાણજાલૈસ્તે નિશિતૈર્વનચારકાઃ
બધા હવે પવનની ઝડપે વરાહ પાસે પહોંચ્યા અને વનવાસીઓએ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેની પર મારો કર્યો.
નાના શસ્ત્રૈરથાસ્ત્રૈશ્ચ વારાહં વીરરૂપિણમ્
વિવિધ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોથી, વીરરૂપે દેખાતા વરાહ પર તેઓએ આક્રમણ કર્યું.
સુકલોવાચ- પતંતિ બાણતોમરા વિમુક્તા લુબ્ધકૈઃ શરા ઘનાગિરિંપ્રવર્ષિણો યથાતથા ધરાંતરે । હતો દૃઢપ્રહારિભિઃ સ નિર્જિતસ્તતસ્તથા શતૈસ્તુ યૂથપાલકઃ સ કોલઃ સંગરંગતઃ
સુકલએ કહ્યું: શિકારીઓએ છોડેલા બાણો અને ભાલા, ઘનઘોર વરસાદની જેમ મહા પર્વત પર પડતા હોય તેમ, ધરા વચ્ચે વરાહ, જે ઝુંડનો નેતા હતો, પર પડ્યા; દ્રઢ પ્રહાર કરનારાઓએ તેને ઘાયલ કર્યો અને પછી સૈન્યના શતાબ્દિએ તેને યુદ્ધમાં જીત્યો.
સ્વપુત્રપૌત્રબાંધવૈઃ પરાંશ્ચ સંહરેત્સ વૈ પતંતિ તે સ્વદંષ્ટ્રયા હતાહવેઽવલુબ્ધકાઃ । પતંતિ પાદહસ્તકાઃ સ્થિતસ્ય વેગભ્રામણૈઃ સલુબ્ધગર્જમેવતં વરાહોઽપશ્યદાગતમ્
પોતાના પુત્રો, પૌત્રો અને સંબંધીઓ સાથે મળીને, તેણે પોતાના દુશ્મનોનો નાશ કર્યો; તેની તીક્ષ્ણ દાંતથી યુદ્ધમાં મારાયેલા શિકારીઓ ધરા પર પડ્યા.
સ્વતેજસા વિનાશિતં મુખાગ્રદંષ્ટ્રયા હતં । ગતઃ સ યત્ર ભૂપતિઃ સ વાંછતેનસંગરમ્
પોતાની તેજસ્વિતાથી તેણે વિનાશ કર્યો અને મુખના આગળના દાંતથી શત્રુઓને માર્યા; જ્યાં એ ભૂપતિ ગયો હતો, ત્યાં તેણે યુદ્ધની ઇચ્છા રાખી.
ઇક્ષ્વાકુનાથં સુમહત્પ્રસહ્ય સંત્રાસ્ય ક્રુદ્ધઃ સ હિ શૂકરેશઃ । યુદ્ધં વને વાંછતિ તેન સાર્દ્ધમિક્ષ્વાકુણા સંગરહર્ષયુક્તઃ
વરાહના રાજાએ ખૂબ ગુસ્સાથી ઇક્ષ્વાકુના મહાન રાજાને ડરાવ્યો અને વનમાં તેના સાથે યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છા રાખી, યુદ્ધના આનંદથી ભરપૂર થયો.
વારાહઃ પુનરેવ યુદ્ધકુશલઃ સંવાંછતે સંગરં તુંડાગ્રેણ સુતીક્ષ્ણદંતનખરૈઃ ક્રુદ્ધો ધરાં ક્ષોભયન્ । હુંકારોચ્ચારગર્વાત્પ્રહરતિ વિમલં ભૂપતિં તં ચ રાજઞ્જ્ઞાત્વા વિષ્ણુપરાક્રમં મનુસુતસ્ત્વાનન્દરોમાંચિતઃ
વરાહ ફરીથી યુદ્ધકુશળતાથી યુદ્ધ કરવા ઇચ્છતો હતો; ગુસ્સામાં પોતાના તીક્ષ્ણ દાંત અને નખ વડે ધરાને ધ્રુજાવતો, ગર્જના સાથે ગર્વથી શુદ્ધ રાજા પર હુમલો કર્યો; અને રાજા, વિષ્ણુના પરાક્રમને ઓળખી, મનુપુત્ર આનંદથી રોમાંચિત થયો.
દૃષ્ટ્વા શૂકરપૌરુષં યમતુલં મેને પતિર્વાવરાડ્દેવારિં મનસા વિચિન્ત્ય સહસા વારાહરૂપેણ વૈ । સંપ્રેક્ષ્યૈવ મહાબલં બહુતરં યુક્તં ત્વરેર્વારણં સૈન્યં કોલવિનાશનાય સહસા સંગૃહ્ય સંગૃહ્યતામ્
વરાહનું અપ્રતિમ પરાક્રમ જોઈને, રાજાએ મનમાં વિચાર્યું કે આ તો દેવોના દુશ્મન વરાહરૂપે છે; વરાહના વિનાશ માટે ભેગા થયેલા મહાન અને વિશાળ સૈન્યને જોઈ, તેણે તરત પોતાનું સૈન્ય એકત્ર કર્યું.
પ્રેષિતાશ્ચ વારણા રથાશ્ચ વેગવત્તરાઃ સુબાણખડ્ગધારિણો ભુશુંડિભિશ્ચ મુદ્ગરૈઃ । સપાશપાણિલુબ્ધકા નદંતિ તત્ર તત્પરા નિવારિતો ન તિષ્ઠતો હયાગજાશ્ચ યદ્ગતાઃ
પછી હાથીઓ અને ઝડપી રથો મોકલવામાં આવ્યા, જેમાં ઉત્તમ બાણો અને તલવારો હતા, સાથે જ ગદા અને મુગદરો પણ હતા; હાથમાં ફાંસો ધરાવતાં શિકારીઓ ત્યાં ગર્જન કરતા હતા, પણ જેમને રોકવામાં આવ્યા તેઓ રોકાયા નહીં, અને ઘોડા-હાથીઓ જ્યાં શક્ય ત્યાં ગયા.
ક્વચિત્ક્વચિન્ન દૃશ્યતે ક્વચિત્ક્વચિત્પ્રદૃશ્યતે ક્વચિદ્ભયં પ્રદર્શયેત્ક્વચિદ્ધયાન્પ્રમર્દયેત્
ક્યારેક તે દેખાતો નહોતો, ક્યારેક દેખાતો હતો; ક્યારેક ભય પેદા કરતો અને ક્યારેક ઘોડાઓને ચકનાચૂર કરતો.
મર્દયિત્વા ભટાન્વીરાન્વારાહો રણદુર્જયઃ । શબ્દં ચકારદુર્ધષં ક્રોધારુણવિલોચનઃ
યુદ્ધમાં અપરાજિત એવા વરાહે વીર સૈનિકોને ચકનાચૂર કર્યા અને ગુસ્સાથી લાલ આંખો સાથે ભયાનક ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરી.
કોશલાધિપતિર્વીરસ્તં દૃષ્ટ્વા રણદુર્જયમ્ । યુધ્યમાનં મહાકાયં મુચંતં મેઘવત્સ્વનમ્
કોશલના વીર રાજાએ, યુદ્ધમાં અપરાજિત એવા મહાકાય વરાહને મેઘ જેવી ગર્જના સાથે લડતો જોઈ, આશ્ચર્યચકિત થયો.
ગર્જતિસમરં વિચરતિ વિલસતિ વીરાન્સ્વતેજસા ધીરઃ । તડિદિવ મુખેષુ દંષ્ટ્રા તસ્ય વિભાત્યુલ્લસત્યેવ
તે ગર્જના કરતો, યુદ્ધભૂમિમાં ફરતો અને પોતાના તેજથી વીરોમાં તેજસ્વી દેખાતો; તેના મુખમાં દાંત વીજળી જેવી ઝળહળતા હતા.
મનુપુત્રસ્તથા દૃષ્ટ્વા કોલં ચ નિશિતૈઃ શરૈઃ । પ્રતિભિન્નમેકૈકં શસ્ત્રાહતં ચ બંધુભિઃ
મનુપુત્રએ, વરાહને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ થયેલો જોઈ, તેના દરેક સંબંધીને શસ્ત્રોથી ઘાયલ થયેલા જોયા.
નરપતિરુવાચ સૈન્યાઃ કિમિહ ન ગૃહ્ણંતુ ઓજસા શૂરાઃ । યુધ્યધ્વં તત્ર નિશિતૈર્બાણૈસ્તીક્ષ્ણૈરનેનાપિ
રાજાએ કહ્યું: વીર સૈનિકો, તમે અહીં શક્તિથી તેને પકડો કેમ નથી? તીક્ષ્ણ અને ધારદાર બાણોથી તેની સામે યુદ્ધ કરો.
સમાકર્ણ્ય તતો વાક્યં ક્રુદ્ધસ્યાપિ મહાત્મનઃ । તતસ્તે સૈનિકાઃ સર્વે યુદ્ધાય સમુપસ્થિતાઃ
પછી મહાત્મા, જો કે ગુસ્સે હતા, તેમનાં આ શબ્દો સાંભળી, બધા સૈનિકો યુદ્ધ માટે ભેગા થયા.
અનેકૈર્ભટસાહસ્રૈર્વને તં સમરે સ્થિતમ્ । દિક્ષુ સર્વાસુ સંહત્ય બિભિદુઃ શૂકરં રણે
અનેક હજાર વીર સૈનિકોએ, વનમાં યુદ્ધ માટે ઊભેલા વરાહને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો અને યુદ્ધમાં તેની પર આક્રમણ કર્યું.
વિદ્ધશ્ચ કૈશ્ચિત્તદા બાણજાલૈઃ સુયોધૈશ્ચ સંગ્રામભૂમૌ વિશાલૈઃ । ક્વચિચ્ચક્રઘાતૈઃ ક્વચિદ્વજ્રપાતૈર્હતં દુર્જયં સંગરે તં મહાંતૈઃ
પછી, કેટલાક મહાન વીરોએ યુદ્ધભૂમિમાં તીક્ષ્ણ બાણોના વરસાદથી તેને ઘાયલ કર્યો; ક્યારેક ચક્રના પ્રહારોથી, ક્યારેક વજ્રના ઘા વડે, તે અપરાજિત વરાહ મહાવીરો દ્વારા યુદ્ધમાં ઘાયલ થયો.
તતઃ પૌરુષૈઃ ક્રોધયુક્તઃ સ કોલઃ સુવિચ્છિદ્ય પાશાન્રણે પ્રસ્થિતઃ સઃ । મહાશૂકરૈઃ સાર્ધમેવ પ્રયાતસ્તતઃ શોણિતસ્યાપિ ધારાભિષિક્તઃ
પછી, પરાક્રમ અને ગુસ્સાથી ભરેલા વરાહે યુદ્ધમાં ફાંસો તોડી નાખ્યા અને મહાવરાહો સાથે રક્તની ધારામાં ભીંજાઈને ત્યાંથી નીકળી ગયો.