ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડેવેનોપાખ્યાને પંચત્રિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના ભૂમિકંડ વિભાગની પঁત્રીસમી અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
સુનીથોવાચ- સત્યમુક્તં ત્વયા ભદ્રે એવમેતત્કરોમ્યહમ્ । અનયા વિદ્યયા વિપ્રં મોહયિષ્યામિ નાન્યથા
સુનીથાએ કહ્યું: બહેન, તું જે કહ્યું તે સાચું છે; હું એ જ રીતે કરું છું. આ જ વિદ્યા વડે હું બ્રાહ્મણને મોહિત કરીશ, બીજું કોઈ ઉપાય નહીં.
સાહાય્યં દેહિ મે પુણ્યં યેન ગચ્છામિ સાંપ્રતમ્ । એવમુક્તા તયા રંભા તામુવાચ મનસ્વિનીમ્
મને એ પુણ્ય સહાય આપજે, જેના દ્વારા હું હવે સફળ થાઉં. એમ કહેતાં રંભાએ એ મનવાળી સ્ત્રીને ઉત્તર આપ્યો.
કીદૃગ્દદામિ સાહાય્યં તત્ત્વં કથય ભામિનિ । દૂતત્વં ગચ્છ મે ભદ્રે એતં પ્રતિ સુસાંપ્રતમ્
સુંદરિ, મને સાચું કહેજે કે હું કઈ રીતે તારી મદદ કરું? હવે તું મારી દૂત બનીને એના પાસે જા, બહેન.
એવમુક્તં તયા તાં તુ રંભાં પ્રતિ સુલોચનામ્ । એવમેવ પ્રતિજ્ઞાતં રંભયા દેવયોષિતા
એમ કહીને, સુલોચના એ રંભાને ઉત્તર આપ્યો. દેવકન્યા રંભાએ પણ 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે' એમ વચન આપ્યું.
કરિષ્યે તવ સાહાય્યમાદેશો મમ દીયતામ્ । સદ્ભાવેન વિશાલાક્ષી રૂપયૌવનશાલિની
હું તારી મદદ જરૂર કરીશ, તું મને આદેશ આપ. વિશાળ આંખોવાળી, રૂપાળી અને યુવાન સ્ત્રીએ સાચા હૃદયથી આવું કહ્યું.
માયયા દિવ્યરૂપા સા સંબભૂવ વરાનના । રૂપેણાપ્રતિમાલોકે મોહયંતી જગત્ત્રયમ્
માયાથી એ સુંદરમુખી સ્ત્રી દિવ્ય રૂપ ધારણ કરી, અને અનન્ય સૌંદર્યથી ત્રણેય લોકને મોહિત કરી દીધા.
મેરોશ્ચૈવ મહાપુણ્યે શિખરે ચારુકંદરે । નાનાધાતુસમાકીર્ણે નાનારત્નોપશોભિતે
મેરુ પર્વતની પવિત્ર ચોટી પર, સુંદર ગુફામાં, જ્યાં અનેક ધાતુઓ અને અનેક રત્નોનો શોભા હતો,
દેવવૃક્ષૈઃ સમાકીર્ણે બહુપુષ્પોપશોભિતે । દેવવૃંદસમાકીર્ણે ગંધર્વાપ્સરસેવિતે
દેવવૃક્ષોથી ઘેરાયેલ, અનેક ફૂલોની શોભાવાળી, દેવતાઓથી ભરેલી, અને ગંધર્વ-અપ્સરાઓની સેવા થતી,
મનોહરે સુરમ્યે ચ શીતચ્છાયાસમાકુલે । ચંદનાનામશોકાનાં તરૂણાં ચારુહાસિની
એ મનમોહક અને સુખદ સ્થળે, ઠંડા છાંયાવાળા, ચંદન અને અશોકના વૃક્ષોની વચ્ચે, એ સુંદરમુખી હસતી બેઠી હતી.
દોલાયાં સા સમારૂઢા સર્વશૃઙ્ગારશોભિતા । કૌશેયેન સુનીલેન રાજમાના વરાનના
એ સુંદરમુખી સ્ત્રી સર્વાંગી શૃંગારથી શોભિત થઈ ઝૂલામાં બેઠી, અને સુંદર નિલકાંતી કાંજીવરણના વસ્ત્રોમાં ઝગમગતી હતી.
બંધૂકપુષ્પવર્ણેન કંચુકેન દ્વિજોત્તમ । સર્વાંગસુંદરી બાલા વીણાતાલકરાવિલા
બંધીકા ફૂલના રંગના કંચુકમાં, સર્વાંગી સુંદર યુવતી, વીણા વગાડવામાં કુશળ, સર્વે અંગોથી તેજસ્વી દેખાતી હતી.
ગાયમાના વરં ગીતં સુસ્વરં વિશ્વમોહનમ્ । તાભિઃ પરિવૃતા બાલા સખીભિઃ સુમનોહરા
એ સુંદર યુવતી મીઠા અને મનોહર ગીત ગાઈ રહી હતી, અને તેની આસપાસ મનમોહક સખીઓ ભેગી થઈ હતી.
અંગસ્તુ કંદરે પુણ્યે એકાંતે ધ્યાનમાસ્થિતઃ । કામક્રોધવિહીનસ્તુ ધ્યાયમાનો જનાર્દનમ્
એ પવિત્ર ગુફામાં, અંંગિરા એકાંતમાં ધ્યાનમાં બેસેલા, કામ અને ક્રોધથી મુક્ત થઈને જનાર્દનનું ચિંતન કરતા હતા.
સ શ્રુત્વા સુસ્વરં ગીતં મધુરં સુમનોહરમ્ । તાલમાનક્રિયોપેતં સર્વસત્વવિકર્ષણમ્
એ મીઠું, સુમધુર અને મનોહર ગીત, તાલ અને લયથી ભરપૂર, સર્વે જીવોને આકર્ષતું, એમ સાંભળતાં,
ધ્યાનાચ્ચચાલ તેજસ્વી માયાગીતેન મોહિતઃ । સમુત્થાયાસનાત્તૂર્ણં વીક્ષમાણો મુહુર્મુહુઃ
માયાના ગીતથી મોહિત થઈ, તેજસ્વી ઋષિનું ધ્યાન તૂટી ગયું; તેઓ તરત જ આસનેથી ઊભા થયા અને વારંવાર જોવા લાગ્યા.
જગામ તત્ર વેગેન માયાચલિતમાનસઃ । દોલાસંસ્થાં વિલોક્યૈવ વીણાદંડકરાવિલામ્
માયાથી મન ચંચળ થઈ, તેઓ ઝડપથી ત્યાં ગયા, અને ઝૂલામાં બેઠેલી, વીણાની ડાંડી પકડેલી એ યુવતીને જોયા.
હસમાનાં સુગાયંતીં પૂર્ણચંદ્રનિભાનનામ્ । મોહિતસ્તેન ગીતેન રૂપેણાપિ મહાયશાઃ
હસતી, મીઠું ગીત ગાતી, પૂર્ણચંદ્ર સમાન મુખવાળી એ યુવતીને જોઈ, મહાન યશસ્વી ઋષિ એના ગીત અને રૂપથી મોહિત થઈ ગયા.
તસ્યા લાવણ્યભાવેન મન્મથસ્ય શરાહતઃ । આકુલવ્યાકુલજ્ઞાન ઋષિપુત્રો દ્વિજોત્તમઃ
તેના રૂપના લાવણ્યથી મોહીત થઈ, મનમથના બાણોથી ઘાયલ થયેલા મહાન ઋષિપુત્રનું મન ગૂંચવાઈ ગયું.
પ્રલપત્યતિમોહેન જૃંભતે ચ પુનઃ પુનઃ । સ્વેદઃ કંપોથ સંતાપસ્તસ્યાજાયત તત્ક્ષણાત્
અતિમોહમાં તે અડબડી બોલતો રહ્યો અને વારંવાર જમ્હાઈ લ્યો; એ ક્ષણે જ તેને ઘમ, કંપ અને ઉદ્વેગ અનુભવાયો.
મુહ્યન્નિવ મહામોહૈર્ગ્લાનશ્ચલિતમાનસઃ । વેપમાનસ્તતસ્ત્વંગો દૂયમાનઃ સમાગતઃ
મહાન મોહથી будто મૂર્છિત થઈ, મન અસ્થિર અને શરીર કંપતું, દુઃખી થઈ ત્યાં પહોંચ્યો.
તામાલોક્ય વિશાલાક્ષીં મૃત્યુકન્યાં યશસ્વિનીમ્ । અથોવાચ મહાત્મા સ સુનીથાં ચારુહાસિનીમ્
વિશાળ નેત્રવાળી, યમરાજની પ્રતિભાશાળી પુત્રીને જોઈ, મહાત્માએ સુંદર હાસ્યવાળી સુનીથાને કહ્યું.
કા ત્વં કસ્ય વરારોહે સખીભિઃ પરિવારિતા । કેન કાર્યેણ સંપ્રાપ્તા કેન ત્વં પ્રેષિતા વનમ્
હે સુંદરાં, તું કોણ છે? કોની પુત્રી છે? તારી સાથીઓ સાથે અહીં કયા હેતુથી આવી છે? કોણે તને આ જંગલમાં મોકલી છે?
તવાંગં સુંદરં સર્વમત્ર ભાતિ મહાવને । સમાચક્ષ્વ મમાદ્યૈવ પ્રસાદસુમુખી ભવ
આ મહાવનમાં તારો આખો રૂપ સુંદર રીતે ઝળકે છે; આજે મને કહેજે, હે પ્રસન્ન ચહેરાવાળી, અને મારા પર કૃપા કર.
માયામોહેન સંમુગ્ધસ્તસ્યાઃ કર્મ ન વિંદતિ । માર્ગણૈર્મન્મથસ્યાપિ પરિવિદ્ધો મહામુનિઃ
માયાના મોહથી મગ્ન થઈ, તે તેની ક્રિયાઓ સમજતો નહોતો; મહાન મુનિ પણ મનમથના બાણોથી ઘાયલ થયો.
એવંવિધં મહદ્વાક્યં સમાકર્ણ્ય મહામતેઃ । નોવાચ કિંચિત્સા વિપ્રં સમાલોક્ય સખીમુખમ્
મહાન બુદ્ધિવાનના આવા વચન સાંભળી, તે બ્રાહ્મણને કંઈ બોલી નહીં, પણ પોતાની સાથીના ચહેરા તરફ જોઈ.
રંભાં ચ પ્રેરયામાસ સુનીથા સંજ્ઞયા સખીમ્ । સમુવાચ તતો રંભા સાદરં તં દ્વિજં પ્રતિ
સુનીથાએ સંકેતથી પોતાની સાથી રંભાને પ્રેરણા આપી; ત્યારબાદ રંભાએ એ બ્રાહ્મણને આદરપૂર્વક કહ્યું.
ઇયં કન્યા મહાભાગા મૃત્યોશ્ચાપિ મહાત્મનઃ । સુનીથાખ્યા પ્રસિદ્ધેયં સર્વલક્ષણસંપદા
આ કન્યા મહાભાગ્યશાળી છે, યમરાજની પુત્રી સુનીથા તરીકે પ્રસિદ્ધ છે અને સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે.
પતિમન્વિચ્છતી બાલા ધર્મવંતં તપોનિધિમ્ । શાંતં દાંતં મહાપ્રાજ્ઞં વેદવિદ્યાવિશારદમ્
આ યુવા કન્યા ધર્મવંત, તપશ્ચર્યામાં નિષ્ણાત, શાંત, દમવંત, મહાપ્રજ્ઞ અને વેદજ્ઞાનમાં પારંગત પતિની ઇચ્છા રાખે છે.
એવંવિધં મહદ્વાક્યં સમાકર્ણ્ય મહામુનિઃ । તામુવાચ તતસ્ત્વંગો રંભામપ્સરસાં વરામ્
આવા મહાન વચન સાંભળી, મહામુનિએ પછી અપ્સરાઓમાં શ્રેષ્ઠ રંભાને કહ્યું.