આનંદકંદ કમલાપ્રિય વાસુદેવ સર્વેશ ઈશ મધુસૂદન દેહિ દાસ્યમ્ । પાદૌ નમામિ તવ કેશવ જન્મજન્મ કૃપાં કુરુષ્વ મમ શાંતિદ શંખપાણે
હે આનંદના સ્ત્રોત, કમળાવતીના પ્રિય, વાસુદેવ, સર્વના સ્વામી, ઈશ, મધુસૂદન, મને દાસ્યભાવ આપ; હે કેશવ, તારા પદને હું નમું છું—દરેક જન્મમાં મારી ઉપર કૃપા કર, શાંતિદાતા, શંખધારી.
સંસારદારુણહુતાશનતાપદગ્ધં પુત્રાદિબંધુમરણૈર્બહુશોકતાપૈઃ । જ્ઞાનાંબુદેન મમ પ્લાવય પદ્મનાભ દીનસ્ય મચ્છરણરૂપભવસ્વ નાથ
સંસારની કઠોર અગ્નિથી દાઝાયેલ, પુત્ર અને સગાંના મૃત્યુથી અનેક દુઃખમાં ગરકાવ થયેલા મને, જ્ઞાનના સાગરથી ઉઠાવી લે, હે પદ્મનાભ; હું દયાળુ છું, મારા આશ્રયરૂપ બની જા, હે નાથ.
એવં સ્તોત્રં સમાકર્ણ્ય ત્વંગસ્યાપિ મહાત્મનઃ । દર્શયિત્વા સ્વકં રૂપં ઘનશ્યામં મહૌજસમ્
આ સ્તોત્ર સાંભળતાં, મહાન આત્માના શરીરમાંથી, તેણે પોતાનું રૂપ દર્શાવ્યું—ઘનઘોર વાદળ જેવું શ્યામ અને તેજસ્વી.
શંખચક્રગદાપાણિં પદ્મહસ્તં મહાપ્રભુમ્ । વૈનતેયસમારૂઢમાત્મરૂપં પ્રદર્શિતમ્
શંખ, ચક્ર અને ગદા હાથે, કમળ હાથે, મહાપ્રભુ, ગરુડ પર આરૂઢ, પોતાનું સ્વરૂપ દર્શાવ્યું.
સર્વાભરણશોભાંગં હારકંકણકુંડલૈઃ । રાજમાનં પરં દિવ્યં નિર્મલં વનમાલયા
સર્વ આભૂષણોથી શોભિત અંગો, હાર, કંકણ અને કુંડળોથી સજ્જ, તેજસ્વી, સર્વોચ્ચ દિવ્ય અને નિર્મળ, વનમાલાથી શોભાયમાન.
અંગસ્યાગ્રે હૃષીકેશઃ શોભમાન મહત્પ્રભઃ । શ્રીવત્સાંકેન પુણ્યેન કૌસ્તુભેન જનાર્દનઃ
શરીરના આગળ હૃષીકેશ મહાતેજસ્વી રીતે તેજ પાથરે છે; શ્રીવત્સના ચિહ્ન અને કૌસ્તુભ મણિથી યુક્ત જનાર્દન.
દર્શયિત્વા સ્વકં દેહં સર્વદેવમયો હરિઃ । સ ઉવાચ મહાત્માનં તમંગમૃષિસત્તમમ્
પોતાનું દેહ દર્શાવી, સર્વ દેવમય હરિ, મહાન આત્મા અને ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેને સંબોધી બોલ્યા.
ભો ભો વિપ્ર મહાભાગ શ્રૂયતાં વચનં શુભમ્ । મેઘગંભીરઘોષેણ સમાભાષ્ય દ્વિજોત્તમમ્
હે વિદ્વાન, મહાભાગ્યશાળી, મારા શુભ વચનો સાંભળ; મેઘ જેવી ગંભીર ધ્વનિથી, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠને સંબોધી કહ્યું.
તપસાનેન તુષ્ટોસ્મિ વરં વરય શોભનમ્ । તુષ્યમાણં હૃષીકેશં તં દૃષ્ટ્વા કમલાપતિમ્
તારી તપસ્યાથી હું પ્રસન્ન છું; ઉત્તમ વર માંગ; હૃષીકેશને પ્રસન્ન જોઈ, કમલાપતિને વંદન કર્યું.
દીપ્યમાનં વિરાજંતં વિશ્વરૂપં જનેશ્વરમ્ । પાદાંબુજદ્વયં તસ્ય પ્રણમ્ય ચ પુનઃપુનઃ
પ્રભા અને તેજથી ચમકતા, સર્વજીવોના સ્વામીના વિશ્વરૂપને જોઈ, તેના બે કમળ જેવા પદને વારંવાર નમ્યું.
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટસ્તમુવાચ જનાર્દનમ્ । દાસોહં તવ દેવેશ શંખચક્રગદાધર
મહાન આનંદથી ભરાઈ, તેણે જનાર્દનને કહ્યું: 'હું તારો દાસ છું, હે દેવેશ, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર.'
વરં મે દાતુકામોસિ દેહિ ત્વં વંશજં સુતમ્ । દિવિ શક્રો યથાઽભાતિ સર્વતેજઃ સમન્વિતઃ
તમે મને વર આપવાનો ઇચ્છુક છો; તો મારા વંશમાં જન્મેલો, સર્વ તેજથી યુક્ત, અને સ્વર્ગમાં ઇન્દ્ર જેવો તેજસ્વી પુત્ર આપો.
તાદૃશં દેહિ મે પુત્રં સર્વલોકસ્ય રક્ષકમ્ । સર્વદેવપ્રિયં દેવ બ્રહ્મણ્યં ધર્મપંડિતમ્
હે દેવ, મને એવો પુત્ર આપો, જે બધા લોકોએ રક્ષે, બધા દેવતાઓનો પ્રિય હોય, બ્રાહ્મણોને માન આપતો અને ધર્મમાં પંડિત હોય.
દાતારં જ્ઞાનસંપન્નં ધર્મતેજઃ સમન્વિતમ્ । ત્રૈલોક્યરક્ષકં કૃષ્ણ સત્યધર્માનુપાલકમ્
હે કૃષ્ણ, દાનમાં ઉદાર, જ્ઞાનથી ભરપૂર, ધર્મના તેજથી યુક્ત, ત્રણેય લોકનું રક્ષણ કરનાર અને સચ્ચાઈના ધર્મને પાળનાર એવો પુત્ર આપો.
યજ્વનામુત્તમં ચૈકં શૂરં ત્રૈલોક્યભૂષણમ્ । બ્રહ્મણ્યં વેદવિદ્વાંસં સત્યસંધં જિતેંદ્રિયમ્
યજ્ઞ કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ, પરાક્રમી, ત્રણેય લોકનો શોભા વધારનાર, બ્રાહ્મણપ્રેમી, વેદોમાં નિષ્ણાત, સત્યનિષ્ઠ અને ઇન્દ્રિયોને જીતનાર એવો પુત્ર આપો.
અજિતં સર્વજેતારં વિષ્ણું તેજઃસમપ્રભમ્ । વૈષ્ણવં પુણ્યકર્તારં પુણ્યજં પુણ્યલક્ષણમ્
જે અજિત છે, બધાને જીતે છે, વિષ્ણુ સમાન તેજ ધરાવે છે, વિષ્ણુભક્ત છે, સારા કર્મો કરનાર, પુણ્યથી જન્મેલો અને પુણ્યના લક્ષણો ધરાવતો હોય.
શાંતં તુ તપસોપેતં સર્વશાસ્ત્રવિશારદમ્ । વેદજ્ઞં યોગિનાં શ્રેષ્ઠં ભવતો ગુણસંનિભમ્
શાંત, તપસ્યા કરનાર, બધા શાસ્ત્રોમાં પારંગત, વેદ જાણનાર, યોગીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને તમારા જેવા ગુણો ધરાવતો પુત્ર આપો.
ઈદૃશં દેહિ મે પુત્રં દાતુકામો યદા વરમ્ । શ્રીવાસુદેવ ઉવાચ- એભિર્ગુણૈઃ સમોપેતસ્તવ પુત્રો ભવિષ્યતિ
જ્યારે તમે મને વરદાન આપવા ઇચ્છો ત્યારે એવો પુત્ર આપો. શ્રીવાસુદેવ બોલ્યા: આવા બધા ગુણો ધરાવતો તમારો પુત્ર થશે.
અત્રિવંશસ્ય વૈ ધર્તા વિશ્વસ્યાસ્ય મહામતે । તેજસા યશસા પુણ્યૈઃ પિતરં ચોદ્ધરિષ્યતિ
હે મહામતિ, એ અત્રિવંશને ટકાવનાર બનશે અને પોતાના તેજ, યશ અને પુણ્યથી પિતાને પણ ઉંચો કરશે.
ઉદ્ધરિષ્યતિ યઃ સત્યૈઃ પિતરં ચ પિતામહમ્ । ભવાન્યાસ્યતિ મે સ્થાનં તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્
જે પિતાને અને પિતામહને સાચા અર્થમાં ઉદ્ધરશે, એ મારા સ્થાનને, એટલે કે વિષ્ણુનું પરમ પદ પ્રાપ્ત કરશે.
ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવેશસ્તમંગં પ્રતિ સ દ્વિજ । કસ્યચિત્પુણ્યવીર્યસ્ય પુણ્યાં કન્યાં વિવાહય
એવું કહીને દેવતાઓના દેવએ કહ્યું: કોઈ પુણ્યવાનના પુણ્યવંતી દીકરી સાથે લગ્ન કરો.
તસ્યામુત્પાદય સુતં શુભં પુણ્યાવહ પ્રિયમ્ । સ ભવિષ્યતિ ધર્માત્મા મત્પ્રસાદાન્મહામતે
એમાંથી શુભ અને પુણ્યલાભ આપતો, તમારો પ્રિય એવો પુત્ર ઉત્પન્ન કરો; મારી કૃપાથી એ ધર્મમય આત્માવાળો થશે.
સર્વજ્ઞઃ સર્વવેત્તા ચ યાદૃશો વાંછિતસ્ત્વયા । એવં વરં તતો દત્વા અંતર્ધાનં ગતો હરિઃ
જે સર્વજ્ઞ અને સર્વજ્ઞાની હશે, જેમ તમે ઈચ્છો છો એવો. આવું વરદાન આપી હરી અદૃશ્ય થયા.
ઋષય ઊચુઃ- શપ્તા ગંધર્વપુત્રેણ સુશંખેન મહાત્મના । તસ્ય શાપાત્કથં જાતા કિં કિં કર્મ કૃતં તયા
ઋષિઓએ કહ્યું: મહાન આત્મા સુશંખ નામના ગંધર્વપુત્ર દ્વારા શાપ મળ્યો, તો એ શાપથી એ કેવી બની? એણે કયા કયા કર્મ કર્યા?
સા લેભે કીદૃશં પુત્રં તસ્ય શાપાદ્દ્વિજોત્તમ । સુનીથાયાશ્ચ ચરિતં ત્વં નો વિસ્તરતો વદ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એ શાપથી એને કેવો પુત્ર મળ્યો? અને સુનીથાનું વર્તમાન કથા અમને વિગતે કહો.
સૂત ઉવાચ- સુશંખેનાપિ તેનૈવ સા શપ્તા તનુમધ્યમા । પિતુઃ સ્થાનં ગતા સા તુ સુનીથા દુઃખપીડિતા
સૂતે કહ્યું: એ સુશંખ દ્વારા જ એ તનુમધ્યા સુનીથાને શાપ મળ્યો હતો; દુઃખથી પીડાયેલી સુનીથા પિતાના ઘરે ગઈ.
પિતરં ચાત્મનશ્ચૈવ ચરિતં ચ પ્રકાશિતમ્ । શ્રુતવાન્સોપિ ધર્માત્મા મૃત્યુઃ સત્યવતાં વર
એણે પોતાના અને પિતાના કર્મો ખુલ્લા પાડ્યા; અને એ ધર્મનિષ્ઠ, સત્યવંતોમાં શ્રેષ્ઠ યમરાજે એ બધું સાંભળ્યું.
તામુવાચ સુનીથાં તુ સુતાં શપ્તાં મહાત્મના । ભવત્યા દુષ્કૃતં પાપં ધર્મ તેજઃ પ્રણાશનમ્
પછી યમરાજે પોતાની શાપગ્રસ્ત પુત્રી સુનીથાને કહ્યું: 'બેટી, તારા દ્વારા પાપકર્મ થયું છે, જે તારો ધર્મ અને તેજ બન્ને નષ્ટ કરે છે.'
કસ્માત્કૃતં મહાભાગે સુશાંતસ્ય હિ તાડનમ્ । વિરુદ્ધં સર્વલોકસ્ય ભવત્યા પરિકલ્પિતમ્
હે ભાગ્યશાળી, તું શાંતિપ્રિય સુશાંતિને મારવાનો વિચાર કેમ કર્યો? એ તો બધાં લોકોથી વિરુદ્ધ છે.
કામક્રોધવિહીનં તં સુશાંતં ધર્મવત્સલમ્ । તપોમાર્ગે વિલીનં ચ પરબ્રહ્મણિ સંસ્થિતમ્
એ સુશાંતિ તો કામ અને ક્રોધથી રહિત, ધર્મપ્રેમી, તપમાં લીન અને પરબ્રહ્મમાં સ્થિત છે.