નિયમસ્તુ સમાયાતસ્તવ પાર્શ્વે દ્વિજોત્તમ । અનિર્મુક્તો મહાદીપ્તઃ શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભઃ
નિયમ તારો બાજુએ આવી ગયો છે, દ્વિજશ્રેષ્ઠ. એ અખંડિત છે, બહુ તેજસ્વી છે અને શુદ્ધ સ્ફટિક જેવો ચમકે છે.
પયઃકમંડલુકરો દંતકાષ્ઠધરો દ્વિજઃ । શૌચ એષ સમાયાતો ભવતઃ સન્નિધાવિહ
પાણીથી ભરેલી કમંડલુ અને દાંત ઘસવાની કાંઠી ધરાવતો આ બ્રાહ્મણ એટલે શૌચ છે, જે તારા સમક્ષ અહીં આવ્યો છે.
અતિસાધ્વી મહાભાગા સત્યભૂષણભૂષિતા । સર્વભૂષણશોભાંગી શુશ્રૂષેયં સમાગતા
અતિ સદ્ગુણી, બહુ ભાગ્યશાળી અને સત્યના આભૂષણથી શોભાયમાન, સર્વ આભૂષણોથી સુશોભિત એવી શુશ્રૂષા અહીં આવી છે.
અતિધીરા પ્રસન્નાંગી ગૌરી પ્રહસિતાનના । પદ્મહસ્તા ઇયં ધાત્રી પદ્મનેત્રા સુપદ્મિની
અતિ ધીર, પ્રસન્ન સ્વભાવની, ગૌરી, હસતો ચહેરો ધરાવતી, કમળ જેવા હાથવાળી, કમળ જેવી આંખવાળી અને સર્વોત્તમ કમળ જેવી ધાત્રી અહીં છે.
દિવ્યૈરાભરણૈર્યુક્તા ક્ષમા પ્રાપ્તા દ્વિજોત્તમ । અતિશાંતા સુપ્રતિષ્ઠા બહુમંગલસંયુતા
દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ એવી ક્ષમા આવી છે, દ્વિજશ્રેષ્ઠ. એ અત્યંત શાંત, મજબૂત અને અનેક શુભ ગુણોથી યુક્ત છે.
દિવ્યરત્નકૃતા શોભા દિવ્યાભરણભૂષિતા । તવ શાંતિર્મહાપ્રાજ્ઞ જ્ઞાનરૂપા સમાગતા
દિવ્ય રત્નોથી ચમકતી અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભાયમાન, તારી શાંતિ, મહાપ્રજ્ઞ, જ્ઞાનરૂપે અહીં આવી છે.
પરોપકારકરણા બહુસત્યસમાકુલા । મિતભાષા સદૈવાસૌ અકલ્પા તે સમાગતા
પરોપકારમાં તત્પર, ઘણું સત્ય ધરાવતી અને હંમેશા મર્યાદિત બોલતી એવી અકલ્પા તારી પાસે આવી છે.
પ્રસન્ના સા ક્ષમાયુક્તા સર્વાભરણભૂષિતા । પદ્માસના સુરૂપા સા શ્યામવર્ણા યશસ્વિની
પ્રસન્ન, ક્ષમાવાળી, સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન, કમળ પર બેસેલી, સુંદર આકારવાળી, શ્યામવર્ણ અને પ્રસિદ્ધ છે.
અહિંસેયં મહાભાગા ભવંતં તુ સમાગતા । તપ્તકાંચનવર્ણાંગી રક્તાંબરવિલાસિની
અહિંસા, બહુ ભાગ્યશાળી, તારી પાસે આવી છે. એ તપેલા સોનાની જેમ કાંતિવાળી છે અને લાલ વસ્ત્રોમાં રમે છે.
સુપ્રસન્ના સુમંત્રા ચ યત્ર તત્ર ન પશ્યતિ । જ્ઞાનભાવસમાક્રાંતા પુણ્યહસ્તા તપસ્વિની
અતિ પ્રસન્ન અને મંત્રોમાં નિપુણ, ક્યાંયે નજર ન નાખતી, જ્ઞાનભાવથી ભરપૂર, શુભ હસ્તવાળી અને તપસ્વિ છે.
મુક્તાભરણશોભાઢ્યા નિર્મલા ચારુહાસિની । ઇયં શ્રદ્ધા મહાભાગ પશ્ય પશ્ય સમાગતા
મોતીના આભૂષણોથી શોભાયમાન, નિર્મળ અને મોહક સ્મિતવાળી, મહાભાગ્યશાળી શ્રદ્ધા, જો, આવી ગઈ છે.
બહુબુદ્ધિસમાક્રાંતા બહુજ્ઞાનસમાકુલા । સુભોગાસક્તરૂપા સા સુસ્થિતા ચારુમંગલા
ઘણી બુદ્ધિથી ભરપૂર, ઘણું જ્ઞાન ધરાવતી, સારા ભોગોમાં રુચિ ધરાવતી, સુસ્થિર અને સુંદર રીતે શુભ છે.
સર્વેષ્ટધ્યાનસંયુક્તા લોકમાતા યશસ્વિની । સર્વાભરણશોભાઢ્યા પીનશ્રોણિ પયોધરા
સર્વ ઇચ્છિત ધ્યાનમાં લીન, લોકમાતા, પ્રસિદ્ધ, સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન, ભરાવદાર કટિ અને સ્તનવાળી છે.
ગૌરવર્ણા સમાયાતા માલ્યવસ્ત્રવિભૂષિતા । ઇયં મેધા મહાપ્રાજ્ઞ તવૈવ પરિસંસ્થિતા
ગૌરવર્ણ, માળા અને વસ્ત્રોથી શોભાયમાન, મહાપ્રજ્ઞ, તારી પાસે મેધા સ્થિર થઈ છે.
હંસચંદ્રપ્રતીકાશા મુક્તાહારવિલંબિની । સર્વાભરણસંભૂષા સુપ્રસન્ના મનસ્વિની
હંસ અને ચંદ્ર જેવી કાંતિવાળી, મોતીની હાર પહેરેલી, સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન, અત્યંત પ્રસન્ન અને બુદ્ધિશાળી છે.
શ્વેતવસ્ત્રેણ સંવીતા શતપત્રં શયેકૃતમ્ । પુસ્તકકરા પંકજસ્થા રાજમાના સદૈવ હિ
શ્વેત વસ્ત્ર પહેરેલી, શતદળ કમળ પર શયન કરતી, હાથે પુસ્તક ધરાવતી, કમળ પર બેસેલી અને હંમેશા તેજસ્વી છે.
એષા પ્રજ્ઞા મહાભાગ ભાગ્યવંતં સમાગતા । લાક્ષારસસમાવર્ણા સુપ્રસન્ના સદૈવ હિ
આ પ્રજ્ઞા, બહુ ભાગ્યશાળી, ભાગ્યવાન પાસે આવી છે. લાકના રસ જેવી કાંતિવાળી અને હંમેશા અત્યંત પ્રસન્ન છે.
પીતપુષ્પકૃતામાલા હારકેયૂરભૂષણા । મુદ્રિકા કંકણોપેતા કર્ણકુંડલમંડિતા
પીળા ફૂલોની માળા પહેરેલી, હાર અને કંકણોથી શોભાયમાન, મુદ્રિકા અને કંકણવાળી, કાનના કુંડળોથી શણગારેલી છે.
પીતેન વાસસા દેવી સદૈવ પરિરાજતે । ત્રૈલોક્યસ્યોપકારાય પોષણાયાદ્વિતીયકા
દેવી હંમેશાં પીળાં વસ્ત્રમાં શોભે છે, ત્રણેય લોકના કલ્યાણ અને પોષણ માટે, બીજી તરીકે.
યસ્યાઃ શીલં દ્વિજશ્રેષ્ઠ સદૈવ પરિકીર્તિતમ્ । સેયં દયા સુ સંપ્રાપ્તા તવ પાર્શ્વે દ્વિજોત્તમ
દ્વિજશ્રેષ્ઠ, જેણીનું સ્વભાવ હંમેશાં વખાણવામાં આવે છે, એ દયા આજે તારી પાસે આવી છે, હે ઉત્તમ બ્રાહ્મણ.
ઇયં વૃદ્ધા મહાપ્રાજ્ઞ ભાવભાર્યા તપસ્વિની । મમ માતા દ્વિજશ્રેષ્ઠ ધર્મોહં તવ સુવ્રત
આ વૃદ્ધ, વિદ્વાન, ભાવભર્યા અને તપસ્વિ સ્ત્રી મારી માતા છે, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ; હું ધર્મ છું અને તું સત્યવ્રતી છે.
ઇતિ જ્ઞાત્વા શમં ગચ્છ મામેવં પરિપાલય । દુર્વાસા ઉવાચ- યદિ ધર્મઃ સમાયાતો મત્સમીપં તુ સાંપ્રતમ્
આ જાણીને શાંતિ પામ, અને મને આવું જ રક્ષ. દુર્વાસાએ કહ્યું: જો ધર્મ હવે મારી પાસે આવ્યો છે—
એતન્મે કારણં બ્રૂહિ કિં તે ધર્મ કરોમ્યહમ્ । ધર્મ ઉવાચ- કસ્માત્ક્રુદ્ધોસિ વિપ્રેન્દ્ર કિમેતૈર્વિપ્રિયં કૃતમ્
આનું કારણ મને કહો, હે ધર્મ, તું શું ઈચ્છે છે કે હું શું કરું? ધર્મ બોલ્યા: હે વિપ્રેન્દ્ર, તું કેમ ગુસ્સે છે? આ લોકોએ શું દુઃખ આપ્યું છે?
તન્મે ત્વં કારણં બ્રૂહિ દુર્વાસો યદિ મન્યસે । દુર્વાસા ઉવાચ- યેનાહં કુપિતો દેવ તદિદં કારણં શૃણુ
હે દુર્વાસા, જો તને યોગ્ય લાગે તો આનું કારણ મને કહો. દુર્વાસાએ કહ્યું: હે દેવ, સાંભળ, હું કિસ માટે ગુસ્સે થયો છું.
દમશૌચૈઃ સુસંક્લેશૈઃ શોધિતં કાયમાત્મનઃ । લક્ષવર્ષપ્રમાણં વૈ તપશ્ચર્યા મયા કૃતા
દમ, શુદ્ધિ અને કઠોર તપથી મેં મારું શરીર શુદ્ધ કર્યું છે; લાખ વર્ષ સુધી મેં તપ કર્યું છે.
એવં પશ્યસિ મામેવં દયા તેન પ્રવર્તતે । તસ્માત્ક્રુદ્ધોસ્મિ તેદ્યૈવ શાપમેવં દદામ્યહમ્
તમે મને આવું જ જોઈ રહ્યા છો અને દયા એ પ્રમાણે વર્તે છે; તેથી જ હું ગુસ્સે છું અને આજે હું શાપ આપું છું.
એવં શ્રુત્વા તદા તસ્ય તમુવાચ મહામતિઃ । ધર્મ ઉવાચ- મયિ નષ્ટે મહાપ્રાજ્ઞ લોકો નાશં સમેષ્યતિ
આ સાંભળીને વિદ્વાન એ તેને કહ્યું. ધર્મ બોલ્યા: જો હું નાશ પામું, હે મહાપ્રજ્ઞ, તો જગત પણ નાશ પામશે.
દુઃખમૂલમહં તાત નિકર્શામિ ભૃશં દ્વિજ । સૌખ્યં પશ્ચાદહં દદ્મિ યદિ સત્યં ન મુંચતિ
હું દુઃખનું મૂળ છું, હે તાત, હું ઘણું દુઃખ આપું છું, હે બ્રાહ્મણ; પછી હું સુખ આપું છું, જો સત્ય છોડાતું નથી.
પાપોયં સુખમૂલસ્તુ પુણ્યં દુઃખેન લભ્યતે । પુણ્યમેવં પ્રકુર્વાણઃ પ્રાણી પ્રાણાન્વિમુંચતિ
પાપથી સુખ મળે છે, પણ પુણ્ય દુઃખથી પ્રાપ્ત થાય છે; જે પુણ્ય કરે છે, એ જીવ પોતાનું જીવન ત્યાગે છે.
મહત્સૌખ્યં દદામ્યેવં પરત્ર ચ ન સંશયઃ । દુર્વાસા ઉવાચ- સુખં યેનાપ્યતે તેન પરં દુઃખં પ્રપદ્યતે
હું આવું મહાન સુખ આપું છું અને પરલોકમાં પણ, તેમાં કોઈ શંકા નથી. દુર્વાસાએ કહ્યું: જે સુખ મેળવે છે, તેને પછી મોટું દુઃખ પણ મળે છે.