અનયા પિતૃભક્ત્યા તે જિતોહં દૈવતૈઃ સહ । મમાપરાધં ત્વં સર્વં ક્ષંતુમર્હસિ સત્તમ
તમારી પિતૃભક્તિથી તમે મને અને દેવતાઓને જીત્યા છો. હે શ્રેષ્ઠ, તમે મારા બધા અપમાનોને માફ કરો.
વરં વરય ભદ્રં તે દુર્લભં ચ દદામ્યહમ્ । વિષ્ણુશર્મા તદોવાચ દેવરાજં તથાગતમ્
તમે જે ઇચ્છો તે વર માંગો, શુભ થાય. હું તમને દુર્લભ પણ વર આપું છું. પછી વિષ્ણુશર્માએ આવી રીતે આવેલા દેવરાજને કહ્યું.
વિપ્રતેજો મહેંદ્રેદ્રં અસહ્યં દેવદૈવતૈઃ । પિતૃભક્તસ્ય દેવેશ દુઃસહં સર્વથા વિભો
બ્રાહ્મણનું તેજ તો મહેન્દ્ર અને દેવતાઓ પણ સહન કરી શકતા નથી. હે દેવેશ, પિતૃભક્તિ તો બધાં રીતે અપરાજિત છે, હે મહાન.
તેજોભંગો ન કર્ત્તવ્યો બ્રાહ્મણાનાં મહાત્મનામ્ । પુત્રપૌત્રૈઃ સમસ્તૈસ્તુ બ્રહ્મવિષ્ણુહરાન્પુનઃ
મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણોના તેજને ક્યારેય ઓછું કરવું નહીં. તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સાથે તેઓ ફરીથી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને હરાને પણ હરાવી શકે છે.
નાશયંતે ન સંદેહો યદિ રુષ્ટા દ્વિજોત્તમાઃ । નાગચ્છેદ્યદ્ભવાનદ્ય તદા રાજ્યમનુત્તમમ્
શંકા નથી કે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ ગુસ્સે થાય તો વિનાશ લાવે છે. જો તમે આજે નહીં આવો તો તમારું અદ્વિતીય રાજ્ય ટકી શકશે નહીં.
આત્મતપઃ પ્રભાવેણ અન્યસ્મૈ ત્વં મહાત્મને । દાતુકામસ્તુ સંજાતો રોષપૂર્ણેન ચક્ષુષા
પોતાના તપના બળથી તે બીજા મહાન આત્માને વર આપવા ઉત્સુક થયો છે, તેની આંખોમાં ગુસ્સો છલકાય છે.
ભવાનદ્ય સમાયાતો વરં દાતુમિહેચ્છસિ । અમૃતં દેહિ દેવેંદ્ર પિતૃભક્તિં તથાચલામ્
આજે તમે અહીં વર આપવા આવ્યા છો. હે દેવેન્દ્ર, મને અમરત્વ અને પિતાની અડગ ભક્તિ આપો.
એવંવિધં વરં દેહિ યદિ તુષ્ટોસિ શત્રુહન્ । એવં દદામિ પુણ્યં તે વરં ચામૃતસંયુતમ્
હે શત્રુહંત, જો તમે પ્રસન્ન હોવ તો આવો વર આપો. હું તમને પુણ્યવાળો અને અમૃતથી યુક્ત વર આપું છું.
એવમાભાષ્ય તં વિપ્રમમૃતં દત્તવાન્સ્વયમ્ । સકુંભં દત્તવાંસ્તસ્મૈ પ્રીયમાણેન ચાત્મના
આવી રીતે કહીને તેણે બ્રાહ્મણને પોતે જ અમરત્વ આપ્યું. પોતે પ્રસન્ન થઈને તેને ભરેલું કુંભ પણ આપ્યું.
અચલા તે ભવેદ્વિપ્ર ભક્તિઃ પિતરિ સર્વદા । એવમાભાષ્ય તં વિપ્રં વિસૃજ્ય ચ સહસ્રદૃક્
હે બ્રાહ્મણ, તમારી પિતૃભક્તિ હંમેશાં અડગ રહેશે. આવી રીતે કહીને સહસ્રનેત્રે બ્રાહ્મણને વિદાય આપી.
પ્રસન્નોભૂચ્ચ તદ્દૃષ્ટ્વા વિપ્રતેજઃ સુદુઃસહમ્ । વિષ્ણુશર્મા તતો ગત્વા પિતરં વાક્યમબ્રવીત્
તે જોઈને તે પ્રસન્ન થયો, કેમ કે બ્રાહ્મણનું તેજ બહુ જ દુર્લભ હતું. પછી વિષ્ણુશર્માએ જઈને પિતાને કહ્યું.
તાત ઇંદ્રાત્સમાનીતમમૃતં વ્યાધિનાશનમ્ । અનેનાપિ મહાભાગ નીરુજો ભવ સર્વદા
પિતા, હું ઇન્દ્ર પાસેથી અમૃત લાવ્યો છું, જે રોગ નાશક છે. હે ભાગ્યશાળી, આથી તમે હંમેશાં નિરોગી રહો.
અમૃતેન ત્વમદ્યૈવ પરાં તૃપ્તિમવાપ્નુહિ । એતદ્વાક્યં મહચ્છ્રુત્વા શિવશર્મા સુતસ્ય હિ
આજે જ તમે અમૃતથી પરમ સંતોષ મેળવો. પુત્રના મોટા શબ્દો સાંભળી શિવશર્મા—
સુતાન્સર્વાન્સમાહૂય પ્રીયમાણેન ચેતસા । પિતૃભક્તાઃ સુતા યૂયં મદ્વાક્યપરિપાલકાઃ
પોતાના હૃદયમાં આનંદથી બધા પુત્રોને બોલાવ્યા. 'હે પુત્રો, તમે પિતૃભક્ત છો અને મારા વચનો પાળો છો.'
વરં વૃણુધ્વં સુપ્રીતાઃ પુત્રકા દુર્લભં ભુવિ । એવમાભાષિતં તસ્ય શુશ્રુવુઃ સર્વસંમતાઃ
હે પ્રિય પુત્રો, ભૂમિ પર દુર્લભ એવો વર માંગો. એમ કહી તેણે બધાને સંબોધ્યા અને બધા શ્રેષ્ઠોએ સાંભળ્યું.
તે સર્વે તુ સમાલોચ્ય પિતરં પ્રત્યથાબ્રુવન્ । અસ્માકં જીવતામ્માતા ગતા યા યમમંદિરમ્
બધાએ વિચાર કરીને પિતાને ઉત્તર આપ્યો: 'અમારી માતા જીવતી હતી ત્યારે યમના ઘર ગયા.'
નીરુજા ભવનાદ્દેવી પ્રસાદાત્તવ સુવ્રતા । ભવાન્પિતા ઇયં માતા જન્મજન્માંતરે પિતઃ
તમારા પ્રસાદથી, હે સુવ્રત, ઘરવાળી નિરોગી થઈ છે. તમે અમારા પિતા છો, એ અમારી માતા છે અને તમે અનેક જન્મોથી પિતા રહ્યા છો.
વયં સુતા ભવેમેતિ સર્વે પુણ્યકૃતસ્તથા । શિવશર્મોવાચ- અદ્યૈવાપિ મૃતા માતા ભવતાં પુત્રવત્સલા
'અમે હંમેશાં તમારા પુત્ર રહીએ અને બધા પુણ્યકર્મીઓ પણ.' શિવશર્માએ કહ્યું: 'આજે જ તમારી માતા, પુત્રોને પ્રેમ કરતી, અવસાન પામી.'
જીવમાના સુહૃષ્ટા સા એષ્યતે નાત્ર સંશયઃ । એવમુક્તે શુભે વાક્યે ઋષિણા શિવશર્મણા
શંકા રાખશો નહીં, એ જીવતી અને આનંદિત થઈ પાછી આવશે. જ્યારે ઋષિ શિવશર્માએ આ શુભ વચન કહ્યાં,
તેષાં માતા સમાયાતા પ્રહૃષ્ટા વાક્યમબ્રવીત્ । એતદર્થં સમુત્પન્નં સુવીર્યં તનયં સુતમ્
તેમની માતા આનંદમાં આવી અને કહ્યું: 'આ માટે જ મહાન બલવાન પુત્ર જન્મ્યો છે.'
નરાઃ સત્પુત્રમિચ્છંતિ કુલવંશપ્રભાવકમ્ । સ્ત્રિયો લોકે મહાભાગાઃ સુપુણ્યાઃ પુણ્યવત્સલાઃ
પુરુષો સારા પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે, જે કુળને મહિમા આપે છે. દુનિયામાં પુણ્યશાળી અને સદ્ગુણવંતી સ્ત્રીઓ સદા પુણ્યને પ્રેમ કરતી હોય છે.
સુતમિચ્છંતિ સર્વત્ર પુણ્યાંગં પુણ્યસાધકમ્ । કુક્ષિં યસ્યા ગતો ગર્ભઃ સુપુણ્યઃ પરિવર્ત્તતે
સ્ત્રીઓ હંમેશા એવા પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે, જે સારા કર્મો કરનાર અને પુણ્યમય હોય. જ્યારે સ્ત્રીના ગર્ભમાં પુણ્યવાન જીવ આવે છે, ત્યારે મહાન પુણ્ય ફળીભૂત થાય છે.
પુણ્યાન્પુત્રાન્પ્રસૂયેત સા નારી પુણ્યભાગિની । કુલાચારં કુલાધારં પિતૃમાતૃપ્રતારકમ્
પુણ્યવંતી સ્ત્રી સારા પુત્રોને જન્મ આપે છે—જે કુળની પરંપરા જાળવે છે, કુળને આધાર આપે છે અને પિતા-માતાનું ગૌરવ વધારે છે.
વિના પુણ્યૈઃ કથં નારી સંપ્રાપ્નોતિ સુતોત્તમમ્ । ન જાને કીદૃશૈઃ પુણ્યૈરેષ ભર્તા સુપુણ્યભાક્
પુણ્ય વિના સ્ત્રીને શ્રેષ્ઠ પુત્ર કેવી રીતે મળે? મને ખબર નથી કે કયા પુણ્યથી આ પતિને એટલું સૌભાગ્ય મળ્યું છે.
સંજાતો ધર્મવીર્યોપિ ધર્માત્મા ધર્મવત્સલઃ । યસ્ય વીર્યાન્મયા પ્રાપ્તા યૂયં પુત્રાસ્તતોધિકાઃ
એ પુત્ર ધર્મના બલથી જન્મ્યો છે, ધર્મપ્રેમી અને ધર્મને ચાહનાર છે. એની શક્તિથી મને તમે બધા પુત્રો મળ્યા છો, જે એથી પણ શ્રેષ્ઠ છો.
એવં પુણ્યપ્રભાવોયં ભવંતઃ પુણ્યવત્સલાઃ । મમ પુત્રાસ્તુ સંજાતાઃ પિતૃભક્તિપરાયણાઃ
આ બધું પુણ્યની શક્તિથી થયું છે—તેથી તમે બધા પુણ્યને પ્રેમ કરો છો. મારા પુત્રો પિતાની સેવા માટે જન્મ્યા છે.
અહો લોકેષુ પુણ્યૈશ્ચ સુપુત્રઃ પરિલભ્યતે । એકૈકશોધિકાઃ પંચ મયા પ્રાપ્તા મહાશયાઃ
હા, દુનિયામાં પુણ્યથી જ સારો પુત્ર મળે છે. મને પાંચ મહાન પુત્રો મળ્યા છે, દરેક એક બીજા કરતાં શ્રેષ્ઠ છે.
યજ્વાનઃ પુણ્યશીલાશ્ચ તપસ્તેજઃ પરાક્રમાઃ । એવં સંવર્ધિતાસ્તે તુ તયા માત્રા પુનઃ પુનઃ
એ બધા યજ્ઞકર્તા, સારા સ્વભાવવાળા, તપશ્ચર્યા, તેજ અને પરાક્રમથી ભરપૂર છે. એમને એમની માતાએ વારંવાર ઉછેર્યા છે.
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટાઃ પ્રણેમુર્માતરં સુતાઃ । પુત્રા ઊચુઃ- સુપુણ્યૈઃ પ્રાપ્યતે માતા સન્માતા સુપિતા કિલ
મોટા આનંદથી પુત્રોએ માતાને વંદન કર્યું અને કહ્યું: 'મહાન પુણ્યથી જ સાચી માતા અને સારા પિતા મળે છે.'
ભવતી પુણ્યકૃન્માતા નો ભાગ્યૈસ્તુ પ્રવર્તિતા । યસ્યા ગર્ભોદરં પ્રાપ્ય સુપુણ્યૈશ્ચ પ્રવર્દ્ધિતાઃ
'માતાજી, તમે પુણ્યકર્મ કરનારી છો, માત્ર ભાગ્યથી નહીં. તમારા ગર્ભમાં આવી અને પુણ્યથી ઉછર્યા છીએ,'