તાંશ્ચ છિત્વા શરૈઃ શૌરિસ્તં ચ વિવ્યાધ માર્ગણૈઃ। પ્રગૌરવાદહાર્યાભૈઃ સંસ્પર્શાદ્બાડવાનલૈઃ
પછી વિષ્ણુએ પોતાના બાણોથી તેના બાણો કાપી નાખ્યા અને ભારે, અડીખમ અને સ્પર્શે અગ્નિ જેવી પ્રખર શસ્ત્રોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
શરૈશ્ચ ભેદકૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ ખગમૈશ્ચ મનોજવૈઃ। લાઘવાત્કેશવાસ્ત્રસ્ય તૂલશુષ્કતૃણોપમૈઃ
તીક્ષ્ણ અને ભેદક બાણો તથા મન જેવી ઝડપથી ચાલતી તલવારોથી, કેશવના હથિયારોની ચપળતાથી, તે બધા સૂકા ઘાસ કે રૂ જેવા થઈ ગયા.
હૈમૈઃ શરસહસ્રૈસ્તુ તાડિતો દૈત્યપુંગવઃ। બાધયાભ્યર્દિતઃ ક્રુદ્ધો ધૃત્વા શિખરિણં રણે
સોનેરી બાણોના હજારો ઘા ખાઈ, દૈત્યપ્રમુખ દુઃખી અને ક્રોધિત થઈ યુદ્ધમાં એક પહાડ ઉઠાવી લે છે.
જઘાન માધવં વેગાદ્ધિરણ્યાક્ષો મહાબલઃ। તં ચ સંચૂર્ણયામાસ ગદયા લીલયા હરિઃ
મહાબલી હિરણ્યાક્ષે જોરથી માધવને ઘા કર્યો; પણ હરિએ સરળતાથી પોતાની ગદા વડે તેને ચકનાચૂર કરી નાખ્યો.
એવં પર્વતસાહસ્રં પાતિતં તુ ક્રમેણ હિ। તથૈવ લાઘવાચ્ચૂર્ણં હરિણા દાનવારિણા
આ રીતે, હજારો પહાડો એક પછી એક ફેંકાયા, અને હરિના ચપળતાથી દાનવોના શત્રુએ એ બધાને ધૂળમાં મિલાવી દીધા.
પુનર્બાહુસહસ્રાણિ કૃત્વાસૌ દાનવોત્તમઃ। શરૈઃ શક્તિભિરત્યુગ્રૈઃ શૂલૈઃ પરશુકાદિભિઃ
પછી એ શ્રેષ્ઠ દૈત્યએ ફરીથી હજારો હાથ ઊભા કર્યા અને અત્યંત ભયાનક બાણ, ભાલા, ત્રિશૂલ, કટારી અને બીજા શસ્ત્રોથી હુમલો કર્યો.
વવર્ષ બહુભિર્વિષ્ણું ક્રોધાવિષ્ટેન ચેતસા। તાંસ્તુ તેનૈવ પ્રહિતાંશ્ચિચ્છેદ સુરસત્તમઃ
ક્રોધથી ભરેલા મનથી તેણે અનેક શસ્ત્રો વિષ્ણુ પર વરસાવ્યા; પણ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા વિષ્ણુએ એ બધા શસ્ત્રો કાપી નાખ્યા.
શરૈર્દીપ્તૈર્મહાઘોરૈરસુરાણાં ભયંકરૈઃ। વિવ્યાધ સર્વગાત્રેષુ શંભુશૂલોપમૈશ્શરૈઃ
પ્રખર અને ભયાનક બાણોથી, જે દૈત્યોએ ડરતા હતા, તેણે તેમના તમામ અંગોમાં શંભુના ત્રિશૂલ જેવા બાણો ઘોંસી દીધા.
દાનવાધિપતિઃ સંખ્યે હ્યવ્યયો હરિરીશ્વરઃ। સ ચ કશ્મલતાં ગત્વા સર્વશક્તિમનુત્તમામ્
યુદ્ધમાં અવિનાશી અને દેવોના સ્વામી એવા હરિએ, સર્વશક્તિમાન દૈત્યરાજને પણ અચેત કરી નાખ્યો.
કાલજિહ્વોપમાં ઘોરામષ્ટઘંટાસમન્વિતામ્। હરેરુરસિ પીને ચ વિદ્રુત્યા પાતયદ્દ્રુતમ્
કાળની જીભ જેવી ભયાનક અને આઠ ઘંટાવાળી અસ્ત્ર તેણે ઝડપથી ઉછાળી હરિના પહોળા છાતી પર ફેંકી દીધું.
શુશુભે સ સુરશ્રેષ્ઠસ્તડિત્ત્વત્સાન્દ્રમેઘવત્। તતશ્ચ ચુક્રુશુર્દૈત્યા જયેતિ સાધુવાદિનઃ
દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ભગવાન વીજળી અને ચાંદનીથી ભરેલા ઘનઘોર વાદળ જેવો તેજસ્વી લાગતા હતા. પછી દૈત્યોએ આનંદથી 'જય' બોલી પ્રશંસા કરી.
તતશ્ચક્રં દૈત્યસૈન્યે દાનવારિર્વ્યસર્જયત્। તેષાં શિરાંસિ સંચ્છિદ્ય માધવં પુનરાગમત્
પછી દાનવોના શત્રુએ દૈત્યસેનામાં ચક્ર ફેંક્યું; એ ચક્રએ તેમના માથાં કાપી નાખ્યાં અને પાછું માધવ પાસે આવી પહોંચ્યું.
સ દૈત્યં શક્તિપાતેન પાતયામાસ વૈ રણે। ચિરાત્સંજ્ઞાં સમાલંબ્ય વહ્નિબાણેન કેશવમ્
તેણે યુદ્ધમાં દૈત્યને શક્તિના ઘા વડે ધરાશાયી કર્યો; લાંબા સમય પછી, સંજ્ઞાનમાં આવી, તેણે અગ્નિબાણથી કેશવને ઘાયલ કર્યો.
નિજઘાન રણે ક્રુદ્ધો હરિઃ કૌબેરમાક્ષિપત્। તતો મુમોચ માયાસ્ત્રં ચાસુરં ચાતિદારુણમ્
યુદ્ધમાં ક્રોધિત હરિએ કૌબેરને માર્યો; પછી અસુરે અત્યંત ભયાનક માયાસ્ત્ર છોડ્યું.
સિંહવ્યાઘ્રલુલાયાંશ્ચ તદ્વદ્દ્વિપ સરીસૃપાન્। જઘાન સમરે વિષ્ણું હિરણ્યાક્ષઃ પ્રતાપવાન્
સિંહ, વાઘ, ગીધ, હાથી અને સાપ—આ બધાંથી પરાક્રમી હિરણ્યાક્ષે યુદ્ધમાં વિષ્ણુ પર આક્રમણ કર્યું.
તતો માયાસ્ત્રસંભૂતાન્શસ્ત્રાસ્ત્રૌઘાન્રણે હરિઃ। પ્રચિચ્છેદ શરૈરેવ શૂલેનૈવમતાડયત્
પછી હરિએ યુદ્ધમાં માયાસ્ત્રથી ઉપજેલા શસ્ત્રો અને બાણોના વરસાદને પોતાના બાણોથી કાપી નાખ્યા અને શૂળથી પણ ઘા કર્યા.
સ વિહ્વલિત સર્વાંગસ્તત્ક્ષણં લોહિતોક્ષિતઃ। વિચકર્ષ હરન્વિષ્ણુરસૃગ્વિપ્લુતવિગ્રહઃ
સંપૂર્ણ શરીર લોહીથી ભીંજાયેલું અને કંપાયમાન, એવો વિષ્ણુ અસુરને ખેંચી લઈ ગયો.
તચ્છૂલં ચ ત્રિભિર્બાણૈઃ પ્રવિવ્યાધ સુરાધિપઃ। વરૂથં સધ્વજં કેતું રથં ચૈવાતપત્રકમ્
દેવોના સ્વામી એ શૂળને ત્રણ બાણોથી છિદ્ર કર્યો અને કવચ, ધ્વજ, ચિહ્ન, રથ અને છત્રને પણ ભેદી નાખ્યા.
યંતારં ચ પ્રચિચ્છેદ દશભિશ્ચ હરિઃ શરૈઃ। પાતિતે ચ રથે દૈત્યઃ સંપ્લુત્યાથ રથં પરમ્
હરિએ દસ બાણોથી રથચાલકને માર્યો; રથ પડી ગયો ત્યારે દૈત્યએ કૂદી બીજાં ઉત્તમ રથ પર ચઢી લીધો.
આરુરોહ સ દૈત્યેંદ્રઃ સંમુખં ચાકરોદ્બલી। તતો યુદ્ધં મહાઘોરમભવલ્લોમહર્ષણમ્
એ દૈત્યરાજાએ નવા રથ પર ચઢી સામે ઊભેલા શત્રુનો સામનો કર્યો; પછી અત્યંત ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
હિરણ્યાક્ષસ્ય ચ હરેર્લોકવિસ્માપનં મહત્। અસ્ત્રયુદ્ધં તથાન્યોન્યં કૃતપ્રતિકૃતં ચ તત્
હિરણ્યાક્ષ અને હરિ વચ્ચે મહાન અને આશ્ચર્યજનક શસ્ત્રયુદ્ધ થયું, જેમાં બંનેએ એકબીજાને પ્રતિકાર આપ્યો.
તતો નિયુદ્ધે સતતં દિવ્યવર્ષશતં ગતમ્। તતો દૈત્યો મહાસત્વો વવૃધે વામનો યથા
એ યુદ્ધમાં સતત સો દિવ્ય વર્ષો વીતી ગયા; પછી મહાબળવાન દૈત્ય વામન જેવો વધતો ગયો.
મુખેન જગ્રાહ રુષા ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્। ભૂમંડલં સમુદ્ધૃત્ય વિવેશ ચ રસાતલમ્
ક્રોધથી તેણે પોતાના મુખથી ચાલતા-અચાલતા ત્રણેય લોક પકડી લીધાં; પૃથ્વીને ઉંચકી રસાતળમાં પ્રવેશ્યો.
શેષાશ્ચ વિવિશુર્દૈત્યાસ્તમનુ પ્રીતિસંયુતાઃ। તતો વિષ્ણુર્મહાતેજા જ્ઞાત્વા દૈત્યબલં મહત્
બાકી રહેલા દૈત્યોએ આનંદપૂર્વક તેની સાથે રસાતળમાં પ્રવેશ કર્યો; પછી મહાતેજસ્વી વિષ્ણુએ દૈત્યના મહાબળને જાણી લીધું.
દધાર રૂપં વારાહં દૈત્યરાજજિઘાંસયા। ધૃત્વા ક્રોડતનું વિષ્ણુર્વિવેશ તમનુદ્રુતમ્
દૈત્યરાજને મારવાની ઈચ્છાથી વિષ્ણુએ વારાહનું રૂપ ધારણ કર્યું અને કૂણની કાય ધારણ કરી ભાગતા દૈત્યના પાછળ ગયા.
તત્ર ગત્વા રસામૂલે રસાતલગતાં મહીમ્। દૃષ્ટ્વા સ્વદંષ્ટ્રયોર્દધ્રે લોકાધારાં વસુંધરામ્
ત્યાં જઈને રસાતળના મૂળમાં વિષ્ણુએ પૃથ્વીને જોયી; લોકોએ આધારરૂપ એવી ધરાને પોતાના દાંત પર ધારણ કરી.
તાં ધૃત્વા ગચ્છતસ્તસ્ય વિષ્ણોરમિતતેજસઃ। સમાજગામ દૈત્યેંદ્રો ધૃષ્ટં વાગ્ભિસ્તુદન્નનુ
અપરિમિત તેજવાળા વિષ્ણુ પૃથ્વીને લઈ જતા હતા ત્યારે દૈત્યરાજે ધૃષ્ટતાપૂર્વક કઠોર વચનો કહીને સામો આવ્યો.
માયાક્રોડતનુર્વિષ્ણુર્દુર્વચાંસિ સહન્રુષા। જલોપરિ દધારેમાં ધરાં ભૂધર એવ ચ
માયિક વારાહ રૂપે વિષ્ણુએ ક્રોધથી કઠોર વચનો સહન કર્યા; જળ ઉપર પર્વત જેવો પૃથ્વીનો ભાર ધારણ કર્યો.
તસ્યાં ન્યસ્ય સ્વસત્વં ચ સ ચકાર તદાચલામ્। તતઃ પશ્ચાત્સ સંલગ્નો દૈત્યરાટ્સમુપસ્થિતઃ
ત્યાં પોતાના સ્વરૂપને સ્થાપિત કરીને, તેણે તેને અડગ બનાવી દીધું; પછી, તેમાં એકરૂપ થઈને, દૈત્યરાજ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
ક્રોધેન મહતાવિષ્ટો જઘાન ગદયા હરિમ્। માયયા સૂકરો વિષ્ણુસ્તાં ગદાં સમવંચયત્
મોટા ક્રોધથી ભરાઈ, તેણે ગદાથી હરિને ઘા માર્યો; પણ માયાથી, વરાહરૂપે વિષ્ણુએ એ ગદાને ટાળી લીધી.