વિશિખૈરર્ધચંદ્રૈશ્ચ ક્ષુરપ્રૈર્ભલ્લકૈસ્તથા। તાંસ્તુ ચિચ્છેદ ધર્માત્મા પુનર્વિવ્યાધ તં શરૈઃ
અર્ધચંદ્રાકૃતિના તીક્ષ્ણ બાણો, કાપવાના ધારેવાળા બાણો અને તીક્ષ્ણ ફેંકી શકાય એવા શસ્ત્રોથી ધર્મવંતે તેમને કાપી નાખ્યા અને પછી ફરીથી તેને બાણોથી ભેદી નાખ્યો.
ચતુર્ભિઃ સૈંધવાંશ્ચૈવ શરૈકેન ચ સારથિમ્। શરૈઃ સંપાતયામાસ ધરણ્યાં ગણનાયકાન્
ચાર બાણોથી તેણે સિંધુના યોદ્ધાઓને ઘાયલ કર્યા અને એક બાણથી રથચાલકને ઘાયલ કર્યો; બાણોથી તેણે સેના વડાઓને જમીન પર પટક્યા.
લાઘવાત્તુ રથં ચાન્યં ગત્વા ત્રિપુરનંદનઃ। વિશિખૈર્વજ્રસંકાશૈઃ સંબિભેદ ગણાધિપમ્
પછી, ઝડપથી ત્રિપુરાના આનંદને બીજા રથમાં જઈને વીજળી જેવાં તેજસ્વી બાણોથી સેના પ્રમુખને ભેદી નાખ્યો.
રુધિરેણાવસિક્તાંગો રુષા ઘોર યમપ્રભઃ। લલાટે ચ ત્રિભિર્બાણૈસ્સપ્તભિશ્ચ સ્તનાંતરે
લોહીથી લથપથ શરીર અને યમ જેવો ભયાનક ક્રોધથી ભરેલો, તેણે ત્રણ બાણોથી કપાળમાં અને સાત બાણોથી છાતીના મધ્યમાં ઘા કર્યા.
ચતુર્ભિર્નાભિદેશે ચ પંચભિર્મુષ્ટિમસ્તકે। સંબિભેદ મહાક્રોધો બલિનં શંભુનંદનઃ
શક્તિશાળી શંભુપુત્રે ભારે ક્રોધથી ચાર બાણો નાભિ પાસે, પાંચ બાણો મુઠ્ઠી અને માથા પર મારીને તેને ભેદી નાખ્યો.
શરૈરર્દિતસર્વાંગઃ સ દૈત્યો રણમૂર્ધનિ। કશ્મલં પરમં ગત્વા સંપપાત રથોપરિ
તે દૈત્ય, બાણોથી આખું શરીર ઘાયલ થયેલો, યુદ્ધના મધ્યમાં ભારે બેભાન થયો અને રથ પર પડી ગયો.
તતઃ સૂતેન ધીરેણ અપનીતો રણાજિરાત્। વિમુખં નાહનચ્છૂરો વિનાયકઃ સુરાર્ચિતઃ
પછી ધીરજવાળા રથચાલકે તેને યુદ્ધભૂમિમાંથી દૂર લઈ ગયો; દેવો દ્વારા પૂજિત વિનાયકે શત્રુ પર હુમલો કર્યો નહીં.
ચિરાત્સંજ્ઞાં સમાલભ્ય યંતારં ચાબ્રવીદ્વચઃ। ગચ્છ સૂત રણે ભીરું વિનાયકં હરાત્મજમ્
લાંબા સમય પછી જ્ઞાન પરત મેળવી, તેણે રથચાલકને કહ્યું: 'હે રથચાલક, યુદ્ધભૂમિમાં ભય પેદા કરનાર હરપુત્ર વિનાયક પાસે લઈ જા.'
તતો યંતાબ્રવીદ્વાક્યં સત્યં પથ્યં ચ કોમલમ્। હરાત્મજશરાન્સોઢું કસ્સમર્થો રણાજિરે
પછી રથચાલકે મૃદુ, સાચા અને હિતના શબ્દો કહ્યા: 'યુદ્ધભૂમિમાં હરપુત્રના બાણો સહન કરવા કોણ સક્ષમ છે?'
તસ્માન્મોહગતસ્ત્વં ચ મયાનીતઃ પ્રભાસુત। એતજ્જ્ઞાત્વા ત્વિદાનીં ભો યદ્યુક્તં તદ્વિધીયતામ્
તેથી, હે પ્રભાપુત્ર, જ્યારે તું મોહમાં હતો ત્યારે હું તને અહીં લાવ્યો હતો; હવે આ જાણીને, જે યોગ્ય હોય તે કર.
એતસ્મિન્નંતરે રાજ્ઞા પ્રેરિતઃ કવિસત્તમઃ। ઔષધાદિપ્રયોગેણ ગજઃ સંજ્ઞામબોધયત્
એ સમયે, રાજાના આદેશે શ્રેષ્ઠ કવિએ ઔષધિ અને અન્ય ઉપાયો વડે ગજાને ફરી જ્ઞાન પરત કરાવ્યું.
અકારયચ્છતગુણ પ્રાણં ચ જયમાદિશત્। પ્રાગ્જલં મંત્રિતં દત્વા રુરોધાસ્યાઙ્ગકવ્રણાન્
તેણે તેની પ્રાણશક્તિ અનેકગણું વધારી અને વિજયનો આદેશ આપ્યો; મંત્રિત પાણી આપીને મોઢા અને શરીરના ઘા પર દવા કરી.
સ ગજો દશનૈરેવ સ્ફોટયામાસ વૈ ગિરિમ્। એવં શતસહસ્રાણિ સૈન્યાનિ સૈન્યપાલકાન્
તે ગજએ પોતાના દાંતોથી પર્વતને ફોડી નાખવાનું શરૂ કર્યું; એ રીતે તેણે લાખો સૈનિકો અને સેના વડાઓને માર્યા.
પાતયામાસ સમિતૌ ગજઃ પરમદુર્જયઃ। સ દૈત્યસ્તસ્ય પૃષ્ઠસ્થઃ શરૈઃ કાલાનલપ્રભૈઃ
અતિ દુર્જય ગજએ યુદ્ધમાં સેના અને તેમના નેતાઓને પછાડ્યા; તેની પીઠ પર ઊભેલો દૈત્ય યમાગ્નિ જેવાં તેજસ્વી બાણો વરસાવતો રહ્યો.
હત્વા ત્વપાતયચ્ચોર્વ્યાં મુખ્યમુખ્યાન્સુરાધિપાન્। શરૈસ્તસ્ય તદા દેવા યમદંડસમપ્રભૈઃ
તેણે મુખ્ય દેવતાઓ અને તેમના નેતાઓને મારીને ધરતી પર પાડી દીધા; ત્યારે દેવોએ યમદંડ સમાન બળવાન બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
નિપતંતિ મહાવીર્યા રુધિરૌઘપરિપ્લુતાઃ। યસ્મિન્યસ્મિંશ્ચ માર્ગે તુ સ દૈત્યઃ સગજો ગતઃ
મહાવીરોએ, લોહીના ધોધમાં તરબોળ, બાણોના ઘા ખાઈને પડી ગયા; જ્યાં જ્યાં દૈત્ય અને ગજ ગયો, ત્યાં ત્યાં એ જ દશા થઈ.
તત્ર તત્ર ચકારાશુ ભીષણં સંચિતં શરૈઃ। ગજેન પાતિતાઃ કેચિદ્ગજારોહેણ ચાપરે
ત્યાં ત્યાં તેણે ઝડપથી બાણોની વરસાદથી ભય પેદા કર્યો; કેટલાક ગજના ઘા થી અને કેટલાક ગજારોહીના ઘા થી પડી ગયા.
વેગેન ભ્રમણેનૈવ સુરાઃ કેચિત્પ્રતાપિતાઃ। એવં સુરગણાધ્યક્ષાઃ શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્વિવિધૈશ્ચ તમ્
ઝડપથી ફરતા ગજના કારણે કેટલાક દેવો પીડાઈ ગયા; એ રીતે દેવસેનાના નેતાઓએ વિવિધ શસ્ત્રો અને બાણોથી તેને ઘેર્યો.
સગજં યુદ્ધનિર્ભીતા નિજઘ્નુર્બહુભિઃ શરૈઃ। તથાપિ તદ્ગજં યોદ્ધું ન શક્તાસ્તે મહાબલાઃ
યુદ્ધમાં નિર્ભય રહીને પણ, તેમણે એ હાથી પર અનેક તીરો વરસાવ્યા; છતાં એ મહાબળવાન યોદ્ધાઓ એ હાથીને હરાવી શક્યા નહીં.
ક્ષિપ્રં તાંસ્તુ ગજો દંતૈસ્ત્રૈપુરોઽપાતયચ્છરૈઃ। ન ગતા યે ધરણ્યાં ચ દેવા જર્જરવિગ્રહાઃ
પછી એ હાથીએ ઝડપથી પોતાના દાંત અને તીરો વડે તેમને જમીન પર પછાડ્યા; જેમના શરીર છિન્નભિન્ન થઈ ગયા, એવા દેવતાઓ જમીન સુધી પહોંચી પણ ન શક્યા.
શરણ્યં ગણપં જગ્મુર્ભીતાસ્તે વેદનાતુરાઃ। દેવાનાં કદનં દૃષ્ટ્વા ગણાધીશઃ પ્રતાપવાન્
પીડા અને ભયથી વ્યાકુળ થઈ, તેઓ ગણપતિ પાસે આશરો લેવા ગયા; દેવતાઓના વિનાશને જોઈને, ગણાધીશ મહાપ્રભુમાં પરાક્રમ જાગ્યો.
સ ગજં તાડયામાસ વજ્રાનલસમૈઃ શરૈઃ। સ ગજો વેગસંરુદ્ધઃ શરેણ ચ સમુત્થિતઃ
તેણે વીજળી અને અગ્નિ જેવાં તીરો વડે એ હાથીને ઘાયલ કર્યો; પણ એ હાથી તીવ્ર પ્રહારથી અટકાયો, છતાં તીરના ઘા પછી ફરી ઊભો થયો.
અથોતૌ દ્વૌ શરૈરેવ બિભિદાતે પરસ્પરમ્। ઉભૌ તૌ નર્દમાનૌ ચ અન્યોન્યં જયમૈચ્છતામ્
પછી એ બંનેએ તીરો વડે એકબીજાને ઘાયલ કર્યા; બંને ગર્જના કરતા અને એક બીજાને હરાવવાની ઈચ્છા રાખતા.
શોણિતૈર્લિપ્તસર્વાંગૌ વીરમુખ્યૌ સુરાસુરૌ। અથાખું સ ગજો મત્તો બિભેદ દશનૈઃ સ્વકૈઃ
દેવ અને દાનવ એવા બંને મહાન વીરોના આખા શરીર લોહીથી લથપથ થઈ ગયા; પછી ઉગ્ર હાથીએ પોતાના દાંતથી ઉંદરને ઘાયલ કર્યો.
આખુનાભિદ્રુતો નાગો ઘોરયુદ્ધં તયોઃ પરમ્। અધોર્ધ્વં સંવિભાગે ચ ચતુર્ભિર્યુદ્ધમદ્ભુતમ્
ઉંદરે હુમલો કર્યો ત્યારે હાથીએ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું; ઉપર અને નીચે, એ ચારેય વચ્ચે અદ્ભુત યુદ્ધ ચાલતું રહ્યું.
સશબ્દં તુમુલં યુદ્ધં સર્વલોકભયંકરમ્। દશનૈર્દશનૈરેવ શરૈરેવ શરોત્તમૈઃ
એ યુદ્ધ એટલું ભયંકર અને ગર્જનાભર્યું હતું કે બધા લોકોએ ડર અનુભવ્યો; દાંત સામે દાંત અને શ્રેષ્ઠ તીરો વડે યુદ્ધ થતું હતું.
તદ્ઘોરમભવદ્યુદ્ધં દેવદાનવસંગરે। આખુકો ભેદયાંચક્રે મહાનાંગં મહાબલમ્
દેવ અને દાનવો વચ્ચે એ ભયાનક યુદ્ધ થયું; ઉંદરે મહાબળવાન હાથીને તોડી નાખવાનો આરંભ કર્યો.
પર્શુના પૃષ્ઠવંશાગ્રે સ્થિત્વા તેનાહનત્પુનઃ। દૈત્યસ્ય દશનદ્વારે હૃદિસ્કંધેથ લાઘવાત્
પછી, પરશુ લઈને, પીઠના મૂળ ભાગે ઊભો રહી તેણે ફરી પ્રહાર કર્યો; ઝડપથી દાનવના મોઢામાંથી હૃદય અને ખભા સુધી પ્રવેશ કર્યો.
સગજઃ સ પપાતોર્વ્યાં ગતાસુર્લોહિતં વમન્। શશંસુર્મુનયો દેવાસ્સાધુસાધ્વિતિ ચાબ્રુવત્
હાથી જમીન પર પડી ગયો, જીવ ગુમાવી લોહી ઉગળી રહ્યો હતો; ઋષિઓ અને દેવોએ 'શાબાશ! શાબાશ!' કહી પ્રસંસા કરી.
અત્રાન્યેસ્ત્રૈરમોઘૈશ્ચ દૈત્યાનાજઘ્નુરાહવે। યાવત્તુ સેનયોર્નૈવ જયયુદ્ધં સમાપયેત્
આ દરમિયાન, દેવોએ અચૂક તીરો વડે યુદ્ધમાં દાનવોને ઘાયલ કર્યા, ત્યાં સુધી કે બંને સેના વિજય હાંસલ કરી શકી નહીં.