સ્પર્શને ચ સ્ફુલિંગાનામુભયોઃ સેનયોર્ભટાઃ। ન શક્તાઃ સંમુખે સ્થાતું શલભા જ્વલને યથા
એ ચિંકણાંના સ્પર્શથી બંને પક્ષના વીરોએ આગમાં પતંગિયાં જેમ સામે ઊભા રહી શક્યા નહિ.
દગ્ધાઃ પેતુઃ પૃથિવ્યાં ચ દિશસ્સર્વાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ। દેવદાનવયોર્વીરાઃ શૂન્યસ્તત્રાભવદ્રણઃ
જલીને તેઓ જમીન પર પડી ગયા અને બધા દિશાઓ ભાગી ગઈ; દેવ અને દૈત્યના વીરોથી યુદ્ધભૂમિ ખાલી થઈ ગઈ.
અસ્ત્રં નિરસ્તકં દૃષ્ટ્વા સ દૈત્યઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ। માયયા શૈલસંદોહમસ્ત્રં શક્રે મુમોચ હ
પોતાનું અસ્ત્ર નિષ્ફળ થયેલું જોઈ, દૈત્ય ક્રોધથી ભરાઈ ગયો અને માયાથી શક્ર પર પર્વતોનો ઢગલો ફેંકતો અસ્ત્ર છોડ્યું.
બાણૌઘૈઃ શૈલસંઘાતં પ્રચિચ્છેદ રણે હરિઃ। અઘોરં પ્રાસૃજદ્દૈત્યઃ પુરુહૂતે મહાબલે
હરીએ તીરોની વરસાદથી એ પર્વતોના સમૂહને યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યો; ભયાનક દૈત્યે મહાબળવાન પુરુહૂત પર બીજું ભયાનક અસ્ત્ર ફેંક્યું.
કોટિકોટિસહસ્રાણિ જંતૂનાં પ્રવરાણિ ચ। સિંહશાર્દૂલભલ્લૂક વૃક વ્યાઘ્ર મહાગજાઃ
અનેક કરોડો જીવજંતુઓમાં શ્રેષ્ઠ, જેમ કે સિંહ, વાઘ, રીંછ, વરુ, ચિત્તા અને મોટા હાથીઓ હતા.
દંદશૂકાદયઃ સત્વાઃ પ્રધાવંતિ સુરેશ્વરં। ક્ષુરપ્રૈરર્ધચંદ્રૈશ્ચ ભલ્લૈઃ શિલીમુખૈસ્તથા
દંઢસૂક અને બીજા અનેક પ્રાણીો, ધારદાર તલવાર, અર્ધચંદ્રાકૃતિ બાણ અને કાંટાવાળા બાણો લઈને દેવોના રાજા પર દોડી આવ્યા.
અસંપ્રાપ્તાન્પ્રચિચ્છેદ મઘવા પરવીરહા। તતો વૃત્રો મહાબાહુર્ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્
મઘવાન, દુશ્મનવીરોના સંહારક, જે હજી સુધી પાસે આવ્યા નહોતા તેમને કાપી નાખ્યા; પછી મહાબલી વૃત્રે પોતાનું ધનુષ્ય ઊંચું કર્યું.
બિભેદ શરસાહસ્રૈર્વજ્રકલ્પૈઃ શતક્રતું। છિત્વા ક્ષુરપ્રૈશ્શક્રશ્ચ ધનુસ્તસ્ય ચકર્ત ચ
વૃત્રે હજારો વીજળી જેવી કઠણ બાણોથી શતક્રતુને ભેદી નાખ્યો; પણ શક્રે તીક્ષ્ણ બાણોથી તેનો ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
સૂતં ચાશ્વાન્પૃથિવ્યાં ચ પાતયામાસ તત્ક્ષણાત્। સકંટકાંગદાં ભીમાં સંપૂજ્યાસુરસત્તમઃ
એ જ ક્ષણે તેણે પોતાના સારથી અને ઘોડાઓને જમીન પર પાડી દીધા; કાંટાવાળા કડાં પહેરેલા ભયાનક અને શ્રેષ્ઠ અસુરનું પૂજન થયું.
જઘાન પદ્મિનઃ શીર્ષે મોહાદ્દંતી ક્ષિતિં યયૌ। સગદઃ સર્વદેવેશો ધરણીં સમુપસ્થિતઃ
મોહવશ, તેણે પદ્મિનના માથા પર દાંત માર્યો અને હાથી જમીન પર પડી ગયો; સર્વદેવોના સ્વામી ગદા હાથમાં લઈને પૃથ્વી પર ઊભા રહ્યા.
તતસ્તયોર્ગદાયુદ્ધમવર્તત મુહુર્મુહુઃ। તયોઃ પ્રહરતોઃ શબ્દો ગદાપાતોદ્ભવો ધ્રુવં
પછી બંને વચ્ચે વારંવાર ગદાયુદ્ધ થયું; બંનેના ગદાના ઘા પડવાથી સતત ગર્જના થતી રહી.
આવર્તં પરિવર્તં ચ ચક્રતુસ્તૌ પુનઃ પુનઃ। અધ ઊર્ધ્વં પ્રહારં ચ પાર્શ્વયોરતિભીષણં
બન્ને વારંવાર એકબીજાની આજુબાજુ ફરતા અને ઉપર, નીચે તથા બાજુઓમાં ભયાનક ઘા મારતા.
બભૂવૈવં તયોર્યુદ્ધં લોકાલોકભયંકરં। દૃષ્ટ્વા દેવગણાઃ સિદ્ધા દાનવા વિસ્મયં ગતાઃ
આ રીતે બંનેનું યુદ્ધ જીવતો અને મૃત્યુ પામેલા લોકને ડરાવનારું બની ગયું; આ જોઈને દેવો, સિદ્ધો અને દાનવો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
યુદ્ધ્યમાનૌ તુ તૌ વીરૌ મૃત્યુસંશયમાગતૌ। દેવદાનવવીરાશ્ચ દ્રષ્ટું નૈવ તદીશિરે
બન્ને વીર યુદ્ધ કરતાં મૃત્યુના દ્વાર સુધી પહોંચી ગયા; દેવો કે દાનવો એ યુદ્ધ જોઈ શક્યા નહીં.
ઈશબ્રહ્માદયઃ ખે તુ સ્થિતા દ્રષ્ટું તદદ્ભુતં। તયોર્હુંકારશબ્દેન ગદાપાતસ્વનેન ચ
પણ ઈશ, બ્રહ્મા અને બીજા આકાશમાં ઊભા રહી એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈ રહ્યા; બંનેના હૂંકાર અને ગદાના અથડાવાની ધ્વનિ ગૂંજતી રહી.
ઊર્ધ્વોર્ધ્વમગમચ્છબ્દો હ્યશનેશ્ચોપજાયતે। ભગ્ને ગદે દ્વયોરેવ કરઃ સંપુટિતસ્તયોઃ
એ ધ્વનિ સતત ઊંચી જતી રહી, જાણે વીજળી ગર્જે છે; જ્યારે બન્નેની ગદા તૂટી ગઈ, ત્યારે બંનેએ હાથ જોડ્યા.
એવં ચૈવાર્ધયામેન તયોરસ્ત્રે નિપેતતુઃ। એતસ્મિંન્નન્તરે વીરૌ ખડ્ગચર્મધરૌ તદા
આ રીતે યુદ્ધના મધ્યમાં બન્નેના શસ્ત્રો જમીન પર પડી ગયા; એ સમયે બંને વીરોએ તલવાર અને ઢાલ ઉપાડી.
પ્રતિયોદ્ધું મહાઘોરમાહવે સંપ્રચેરતુઃ। નિસ્ત્રિંશૌ વિદ્યુદુલ્કાભૌ તયોર્ગાત્રે ચ ચર્મણી
ભયાનક યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માટે બંને સામસામે આગળ વધ્યા; તેમની તલવારો વીજળી જેવી ચમકી અને ઢાલે શરીર ઢાંકી લીધું.
દૃશ્યેતે સર્વલોકૈશ્ચ લાઘવં વિસ્મયં ગતૈઃ। ચિચ્છિદાતે તયોરેવ ચર્મણી બહુવર્ણકે
બધા લોકોએ આશ્ચર્યથી તેમની ચપળતા જોઈ; બંનેએ એકબીજાની રંગબેરંગી ઢાલો કાપી નાખી.
ભીષ્મકં બલયુદ્ધં ચ તયોરેવં પ્રવર્તતે। મંડલં ચક્રધન્વં ચ લાઘવં ચ પરિપ્લુતં
આ રીતે બંને વચ્ચે ભયાનક બળયુદ્ધ શરૂ થયું, જેમાં ચક્રાકાર ફેરવાટ, શસ્ત્રોનું ઘુમાવ અને ચપળતા દેખાઈ.
વૃત્રવાસવયોર્યુદ્ધં વૃત્રવાસવયોરિવ। કેશાન્વૃત્રસ્ય ઉત્પ્લુત્ય સંપ્રધૃત્યાસિના દ્રુતં
વૃત્ર અને વાસવનું યુદ્ધ એ જવું જ ભયાનક હતું; વાસવે વૃત્રના વાળ પર ઝંપલાવી ઝડપથી તલવારથી પકડી લીધા.
શિરશ્ચિચ્છેદ સહસા મઘવા રણમૂર્ધનિ। જયશબ્દસ્તતસ્ત્વાસીદ્દેવાનાં ચ સમંતતઃ
મઘવાને યુદ્ધના મથાળે અચાનક તેનું માથું કાપી નાખ્યું; ત્યારબાદ સર્વત્ર દેવોએ વિજયના જયઘોષ કર્યા.
પ્રોત્ફુલ્લહૃદયા દેવા મઘવંતમપૂજયન્। દેવદુંદુભયો નેદુર્નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
દેવતાઓના હૃદય આનંદથી ખીલી ઉઠ્યાં, તેમણે મઘવનની પૂજા કરી; દેવદુંદુભિઓ વાગી ઉઠ્યાં અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
ગીતં ગાયંતિ ગંધર્વા મુનયઃ સ્તુતિપાઠકાઃ। ભીતાઃ પલાયિતાઃ સર્વે દૈત્યાસ્ત્યક્તાયુધા દિશઃ
ગંધર્વોએ ગીત ગાયું, ઋષિઓએ સ્તુતિઓ પઠવી; બધા દૈત્યોએ ડરથી પોતાના શસ્ત્રો ફેંકી દિશા દિશામાં ભાગી ગયા.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે વૃત્રાસુરવધોનામ ત્રિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'વૃત્રાસુરવધ' નામે ત્રેપનમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
વ્યાસ ઉવાચ- ચતુર્ભિસ્તુરગૈર્જુષ્ટં રથં સૂર્યસમપ્રભં। ત્રૈપુરિઃ સંરુરોહાથાબ્રવીદ્વાક્યં ગણાધિપં
વ્યાસજી કહે છે: ચાર ઘોડાઓથી સજ્જ અને સૂર્ય જેવો તેજસ્વી રથ ચઢીને ત્રૈપુરી આગળ આવ્યો અને ગણાધિપતિને કહ્યું.
પિતા મે નિહતઃ પિત્રા તવ યસ્માદ્ગણાધિપ। તસ્માત્ત્વામદ્ય વિશિખૈર્નયામિ યમસાદનં
"ગણાધિપતિ! મારા પિતાને તમારા પિતાએ મારી નાખ્યા હતા, એટલે આજે હું તને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કરીને યમલોકમાં મોકલીશ."
તતસ્તમબ્રવીદ્દેવો ગણેશસ્ત્રિપુરાત્મજં। તવ તાતેન દુષ્ટેન સુરાણામહિતં પુરા
ત્યારે દેવ ગણેશે ત્રિપુરપુત્રને કહ્યું: "તારો પિતા દુષ્ટ હતો, તેણે દેવતાઓને બહુ મોટું અપરાધ કર્યું હતું.
કૃતં કર્મમહત્પાપં શ્રુતં નો જનકેન હિ। પાપકર્મરતં દુષ્ટં જ્ઞાત્વા જ્ઞાનબલેન ચ
"તારા પિતાએ જે મોટું પાપ કર્યું તે અમે સાંભળ્યું છે; તે પાપકર્મમાં રત અને દુષ્ટ હતો, એ જાણીને જ્ઞાનબળથી—
અવધીત્તં શરૈકેન પિતરં તે બલેન ચ। પંકાત્પ્રતારિતો મોહાત્પ્રેષિતો યમમંદિરં
"એક જ બાણથી બળપૂર્વક તેને મારીને, ભ્રમિત કરી, કાદવમાંથી ખેંચી યમલોકમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો.