મધુસ્તદાગતસ્તૂર્ણમંતર્ધાનં તમોવૃતઃ। પાતયામાસ વિષ્ણૌ ચ માયયા શતપર્વતાન્
પછી મધુ ઝડપથી આવ્યો, અંધકારમાં છુપાઈને; તેણે માયાથી વિષ્ણુ પર સો પર્વતો પાડી દીધા.
તતસ્તાન્પર્વતાંશ્છિત્વા તમસોઽન્તર્ગતો યુધિ। ક્રોધાત્સુદર્શનેનૈવ શિરશ્છિત્વા નિપાતિતઃ
પછી તેણે એ પર્વતો કાપી નાખ્યા અને યુદ્ધમાં અંધકારમાં પ્રવેશ કર્યો; ગુસ્સાથી સુદર્શનથી માથું કાપી નાખ્યું અને તે પડી ગયું.
તતો બ્રહ્માદિભિર્દેવૈશ્શંભુના ત્રિદશૈરપિ। મધુસૂદન ઇતિખ્યાતિર્વિષ્ણોર્લોકેષુ કારિતા
પછી બ્રહ્મા અને અન્ય દેવો, શંભુ અને ત્રિદશોએ, વિષ્ણુને 'મધુસૂદન' તરીકે જગતમાં પ્રસિદ્ધ કર્યો.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે મધુવધોનામદ્વિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'મધુવધ' નામના બહોતેરમા અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- તતો વૃત્રો મહાતેજા દૈત્યાનાં પ્રવરો યુધિ। દિગ્ગજાઢ્યં ગજારૂઢઃ પ્રાદ્રવદ્બલસૂદનમ્
વ્યાસે કહ્યું: પછી મહાતેજસ્વી, દૈતોમાં શ્રેષ્ઠ, વૃત્ર એ ગજ પર આરૂઢ થઈને બલસૂદન તરફ દોડી આવ્યો.
આગચ્છંતં તતો વૃત્રં શરૈઃ કાલાનલપ્રભૈઃ। વિવ્યાધ સર્વગાત્રેષુ દ્વિરદસ્થો મહાહવે
પછી જ્યારે વૃત્ર ગજ પર ચડીને આગળ આવ્યો, ત્યારે મહાસંગ્રામમાં કાળાગ્નિ જેવાં તેજસ્વી બાણોથી તેના આખા શરીરમાં ઘા કર્યા.
તતો વૃત્રસ્તુ શીર્ષં ચ જિષ્ણોરેવ પતત્રિણા। વિવ્યાધ સહસા તેન સ ચચાલ મહાબલઃ
પછી વૃત્રાએ અચાનક વિજયી વજ્રધારીના માથા પર ઘા કર્યો, અને એ મહાબળવાન થરથરી ઉઠ્યો.
આત્માનં ચ સમાશ્વાસ્ય ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્। વવર્ષ શરવર્ષેણ તસ્ય દૈત્યસ્ય વિગ્રહે
પછી પોતાને સંભાળી, વીર પુરુષે ધનુષ્ય ઊંચક્યું અને એ દૈત્યના શરીર પર તીરોની ઝમાવટ વરસાવી.
શરાંશ્છિત્વા બિભેદાશુ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ। શતક્રતું મહાવીર્યઃ સર્વદેવાધિપં યુધિ
વૃત્રાએ તીરોને કાપી નાખ્યા અને ઝેરી સાપ જેવા તીરો વડે યુદ્ધમાં સર્વદેવોના અધિપતિ શતક્રતુને ઝડપથી ઘાયલ કર્યો.
તતઃ શરસહસ્રૈસ્તુ દૈત્યં વિવ્યાધ દેવરાટ્। પરસ્પરં શરા યાંતિ યથા સપ્તાશ્વ રશ્મયઃ
પછી દેવરાજએ હજારો તીરો વડે દૈત્યને ઘાયલ કર્યો, અને એમના તીરો એકબીજાને એવી રીતે મળ્યા જેમ સૂર્યના સાત ઘોડાની કિરણો.
એવં શરસહસ્રૈસ્તુ બિભિદાતે પરસ્પરમ્। મનોજવસમાઃ શીઘ્રા ગાઢાઃ શિખરિણો યથા
આ રીતે, બંનેએ હજારો તીરો વડે એકબીજાને ભેદ્યા, જે પવન જેટલા ઝડપી અને પર્વતો જેટલા ઘન હતા.
બડવાનલસંસ્પર્શાઃ ખગા વજ્રારભેદકાઃ। તયોર્ધનુષ્મતોર્યુદ્ધે શરાસ્તુલ્યગુણાન્વિતાઃ
બન્ને ધનુર્ધારીઓના યુદ્ધમાં એમના તીરો અગ્નિ જેવી તીવ્રતા ધરાવતા, વજ્ર જેવી કટોરતા ધરાવતા અને ગુણમાં સમાન હતા.
એવં ક્રમેણ યુદ્ધે ચ અહોરાત્રમવર્તત। મહેંદ્રો દ્વિરદં તસ્ય શૂલેનૈવ જઘાન હ
આ રીતે યુદ્ધ દિવસ-રાત ચાલ્યું; પછી મહેન્દ્રએ દૈત્યના હાથીને ભાલાથી ઘાયલ કર્યો.
સ નિપત્ય મહીપૃષ્ઠે લાઘવાત્સ્વરથં યયૌ। રથસ્થસ્તસ્ય દેવસ્ય શક્ત્યા ચૈરાવણં દૃઢમ્
એ હાથી જમીન પર પડી ગયો અને ઝડપથી પોતાના રથ પર ચઢી ગયો; રથ પર ઊભા રહી દેવતાએ એ એરાવતને ભાલાથી જોરથી ઘાયલ કર્યો.
બિભેદ લાઘવેનાશુ વજ્રેણેવ મહાગિરિં। શુશુભે કંપમાનસ્તુ સેંદ્રઃ સ ચ મહાગજઃ
ઝડપથી, તેણે વજ્રથી મહાપર્વતને ફાડી નાખે તેમ ઘા કર્યો; કંપતા ઇન્દ્ર અને મહાગજ તેજસ્વી લાગ્યા.
તતઃ શક્તિં સમાદાય આવિધ્ય મઘવાઽસુરમ્। બિભેદોરસિ દૈત્યસ્ય સ પપાત રથોપરિ
પછી મઘવાને શક્તિ ઉઠાવી, દૈત્ય પર ફેંકી અને એના છાતીમાં ઘૂસી ગઈ; દૈત્ય રથ પર પડી ગયો.
ક્ષણાત્સંજ્ઞાં સમાલંબ્ય સ વિનદ્ય પતત્ત્રિણા। બિભેદ સમરે શક્રં સ તતઃ કશ્મલં ગતઃ
થોડા જ ક્ષણે સંજ્ઞાનમાં આવી, પંખાવાળા એ ગર્જના કરી યુદ્ધમાં શક્રને ઘાયલ કર્યો અને પછી બેભાન થયો.
ઇંદ્રઃ સંજ્ઞાં પુનઃ પ્રાપ્ય જઘાન વિશિખૈઃ શિતૈઃ। શતકોટિસમૈર્બાણૈરર્દિતો વ્યથયાન્વિતઃ
પછી ઇન્દ્રે ફરી સંજ્ઞાન મેળવી, તીક્ષ્ણ તીરો વડે ઘા કર્યા; કરોડો તીરોના ઘા થી એ પીડામાં ભરાઈ ગયો.
તતો વૃત્રો મહાશૂલં પ્રાક્ષિપન્નિર્જરેશ્વરે। શાંભવાસ્ત્રેણ દેવેશો વૈષ્ણવાસ્ત્રં મુમોચ હ
પછી વૃત્રાએ મહાશૂળ અમરતાના સ્વામી પર ફેંક્યું; દેવોના સ્વામીએ શાંભવાસ્ત્ર સાથે વૈષ્ણવાસ્ત્ર છોડ્યું.
ઉભયોરંબરે ચાસ્ત્રે વહ્નિકૂટસમપ્રભે। અન્યોન્યં જઘ્નતુસ્તત્ર સ્ફુલિગાનિ વિમુંચતી
આકાશમાં બંને અસ્ત્રો અગ્નિની ચોટી જેવી તેજસ્વી બની એકબીજાને અથડાયા અને ચિંકણાં છૂટ્યાં.
સ્પર્શને ચ સ્ફુલિંગાનામુભયોઃ સેનયોર્ભટાઃ। ન શક્તાઃ સંમુખે સ્થાતું શલભા જ્વલને યથા
એ ચિંકણાંના સ્પર્શથી બંને પક્ષના વીરોએ આગમાં પતંગિયાં જેમ સામે ઊભા રહી શક્યા નહિ.
દગ્ધાઃ પેતુઃ પૃથિવ્યાં ચ દિશસ્સર્વાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ। દેવદાનવયોર્વીરાઃ શૂન્યસ્તત્રાભવદ્રણઃ
જલીને તેઓ જમીન પર પડી ગયા અને બધા દિશાઓ ભાગી ગઈ; દેવ અને દૈત્યના વીરોથી યુદ્ધભૂમિ ખાલી થઈ ગઈ.
અસ્ત્રં નિરસ્તકં દૃષ્ટ્વા સ દૈત્યઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ। માયયા શૈલસંદોહમસ્ત્રં શક્રે મુમોચ હ
પોતાનું અસ્ત્ર નિષ્ફળ થયેલું જોઈ, દૈત્ય ક્રોધથી ભરાઈ ગયો અને માયાથી શક્ર પર પર્વતોનો ઢગલો ફેંકતો અસ્ત્ર છોડ્યું.
બાણૌઘૈઃ શૈલસંઘાતં પ્રચિચ્છેદ રણે હરિઃ। અઘોરં પ્રાસૃજદ્દૈત્યઃ પુરુહૂતે મહાબલે
હરીએ તીરોની વરસાદથી એ પર્વતોના સમૂહને યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યો; ભયાનક દૈત્યે મહાબળવાન પુરુહૂત પર બીજું ભયાનક અસ્ત્ર ફેંક્યું.
કોટિકોટિસહસ્રાણિ જંતૂનાં પ્રવરાણિ ચ। સિંહશાર્દૂલભલ્લૂક વૃક વ્યાઘ્ર મહાગજાઃ
અનેક કરોડો જીવજંતુઓમાં શ્રેષ્ઠ, જેમ કે સિંહ, વાઘ, રીંછ, વરુ, ચિત્તા અને મોટા હાથીઓ હતા.
દંદશૂકાદયઃ સત્વાઃ પ્રધાવંતિ સુરેશ્વરં। ક્ષુરપ્રૈરર્ધચંદ્રૈશ્ચ ભલ્લૈઃ શિલીમુખૈસ્તથા
દંઢસૂક અને બીજા અનેક પ્રાણીો, ધારદાર તલવાર, અર્ધચંદ્રાકૃતિ બાણ અને કાંટાવાળા બાણો લઈને દેવોના રાજા પર દોડી આવ્યા.
અસંપ્રાપ્તાન્પ્રચિચ્છેદ મઘવા પરવીરહા। તતો વૃત્રો મહાબાહુર્ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્
મઘવાન, દુશ્મનવીરોના સંહારક, જે હજી સુધી પાસે આવ્યા નહોતા તેમને કાપી નાખ્યા; પછી મહાબલી વૃત્રે પોતાનું ધનુષ્ય ઊંચું કર્યું.
બિભેદ શરસાહસ્રૈર્વજ્રકલ્પૈઃ શતક્રતું। છિત્વા ક્ષુરપ્રૈશ્શક્રશ્ચ ધનુસ્તસ્ય ચકર્ત ચ
વૃત્રે હજારો વીજળી જેવી કઠણ બાણોથી શતક્રતુને ભેદી નાખ્યો; પણ શક્રે તીક્ષ્ણ બાણોથી તેનો ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
સૂતં ચાશ્વાન્પૃથિવ્યાં ચ પાતયામાસ તત્ક્ષણાત્। સકંટકાંગદાં ભીમાં સંપૂજ્યાસુરસત્તમઃ
એ જ ક્ષણે તેણે પોતાના સારથી અને ઘોડાઓને જમીન પર પાડી દીધા; કાંટાવાળા કડાં પહેરેલા ભયાનક અને શ્રેષ્ઠ અસુરનું પૂજન થયું.
જઘાન પદ્મિનઃ શીર્ષે મોહાદ્દંતી ક્ષિતિં યયૌ। સગદઃ સર્વદેવેશો ધરણીં સમુપસ્થિતઃ
મોહવશ, તેણે પદ્મિનના માથા પર દાંત માર્યો અને હાથી જમીન પર પડી ગયો; સર્વદેવોના સ્વામી ગદા હાથમાં લઈને પૃથ્વી પર ઊભા રહ્યા.