સર્વસાક્ષી ત્વયં દેવો દૈત્યજિષ્ણુર્યુગે યુગે। કથં હંતિ સુરાન્સર્વાન્કલ્પાંત ઇહ જાયતે
આ દેવ તો સર્વના સાક્ષી છે, દરેક યુગમાં દૈતોનો વિનાશક છે; તો પછી તે બધા દેવોને કેમ મારે છે, અને કલ્પના અંતે અહીં જન્મે છે?
એતસ્મિન્નંતરે દૂરે મધુર્માયાં પ્રયોજિતા। હરરૂપધરો ભૂત્વા અબ્રવીદ્ધરિમવ્યયમ્
એ સમયે દૂર મધુએ પોતાની માયા વાપરી; હરાનું રૂપ ધારણ કરીને, તેણે અવિનાશી હરિને કહ્યું.
દૈત્યાનામગ્રતઃ પાપ રણે દેવાન્સમંતતઃ। હત્વા કિં તે શિવં ચાદ્ય ધર્મકીર્તિ યશો ગુણાઃ
દૈતોની સામે, પાપી, તું યુદ્ધમાં દેવોને મારી નાખ્યા; તો આજે તને શું લાભ, શું ધર્મ, કે શું યશ કે ગુણ મળશે?
મહતોન્મત્તભાવેન ન જાનાસિ પરાન્સ્વકાન્। અતસ્ત્વાં નિશિતૈર્બાણૈર્નયામિ યમસાદનમ્
મોટા ઘમંડમાં તને પોતાનું પરકું સમજાતું નથી; તેથી, તીખા બાણોથી હું તને યમલોકમાં મોકલી દઈશ.
એવમુક્ત્વા શરૈરુગ્રૈર્જઘાન કેશવં રણે। નિચકર્ત શરાંસ્તાંસ્તુ માધવો વાક્યમબ્રવીત્
આવી રીતે કહી, તેણે યુદ્ધમાં ઉગ્ર બાણોથી કેશવને ઘાયલ કર્યો; માધવે એ બાણો કાપી નાખ્યા અને કહ્યું:
જાનામિ ત્વાં રણે દૈત્યં હરરૂપધરં પ્રિયમ્। શૂરં શૂરવિકર્માણં મધું માયાનિયોજિતમ્
હું તને ઓળખું છું, દૈત્ય, યુદ્ધમાં હરાનું રૂપ ધારણ કરનાર, શૂરવીર, પરાક્રમી અને માયાવાળો મધુ.
મિથ્યાલોકં પ્રદાસ્યામિ પાતયિત્વા રણાજિરે। એતસ્મિન્નંતરે તીક્ષ્ણૈઃ શરૈર્વિવ્યાધ સંયુગે
હું તને યુદ્ધભૂમિમાં પછાડી, ખોટું લોક આપીને તને પતાવી દઈશ; એ વચ્ચે તેણે તીખા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
જટિલં વૃષકેતું ચ વૃષભસ્થં મહેશ્વરમ્। તયોર્યુદ્ધમતીવાસીદ્દેવદાનવયોસ્તદા
જટાવાળું, વૃષધ્વજ અને વૃષભ પર બેસેલો મહેશ્વર — એ સમયે દેવો અને દૈતો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું.
પરસ્પરં ભિંદતોશ્ચ પ્રાપ્તાન્પ્રાપ્તાન્શરાન્શરૈઃ। ક્ષુરપ્રેણ ધનુસ્તસ્ય ચિચ્છેદ હરિરવ્યયઃ
એકબીજાને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કરતાં, અવિનાશી હરિએ તેના ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું.
તતશ્ચ પાતયામાસ ઘોટકં વૃષરૂપિણમ્। સ દૈત્યશ્શૂલહસ્તોથ પ્રદુદ્રાવ જગત્પતિમ્
પછી તેણે વૃષરૂપ ઘોડાને જમીન પર પાડી દીધો; પછી તે દૈત્ય શૂળ હાથમાં લઈને જગતના સ્વામીથી ડરીને ભાગી ગયો.
ભ્રામયિત્વા તતઃ શૂલં જઘાન પરમેશ્વરમ્। ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ બાણૈશ્ચ શૂલં કાલાનલપ્રભમ્
પછી તેણે શૂળ ફેરવીને પરમેશ્વરને માર્યું, પણ હરિએ ત્રણ બાણોથી તે કાળાગ્નિ જેવું તેજસ્વી શૂળ કાપી નાખ્યું.
તતઃ ક્રૂરો મહાબાહુર્મધુર્માયાતિમાયિકઃ। દેવીરૂપં સમાસ્થાય સિંહસ્થઃ પ્રયયૌ હરિઃ
પછી ક્રૂર અને બલવાન મધુ, મહાન માયાવિ, દેવીનું રૂપ ધારણ કરી સિંહ પર બેસીને હરિ તરફ આગળ વધ્યો.
શરૈર્બહુવિધૈર્વિષ્ણું જઘાનૈવાબ્રવીદ્વચઃ। સ્વામી તુ મે સુરશ્રેષ્ઠ ત્વયૈવ પાતિતો યુધિ
તેને અનેક પ્રકારના બાણોથી વિષ્ણુને ઘાયલ કર્યો અને કહ્યું: 'દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મારા સ્વામી યુદ્ધમાં તારા હાથેથી પડ્યા છે.'
અહં ત્વાં ચ હનિષ્યામિ સુતૌ સ્કંદવિનાયકૌ। ઉક્તવંતં ચ દૈતેયં જઘાન બહુમાર્ગણૈઃ
'હું તને અને તારા પુત્રો, સ્કંદ અને વિનાયકને પણ મારી નાખીશ.' એવું કહીને દૈત્યે કહ્યું, ત્યારે તેને ઘણા બાણોથી ઘાયલ કરવામાં આવ્યો.
સ પપાત મહીપૃષ્ઠે ગતાસુર્લોહિતોદ્ગિરઃ। પિતરૌ નિહતૌ દૃષ્ટ્વા માયાબદ્ધો મહાબલઃ
તે પૃથ્વી પર પડી ગયો, પ્રાણ છૂટી ગયા અને લોહી વહેવા લાગ્યું; માતા-પિતાને મૃત્યુ પામેલા જોઈને, મહાબલવાન માયામાં બંધાઈ ગયો.
સ્કંદઃ શક્તિં સમાદાય પ્રાયાદ્યોધયિતું હરિમ્। તતો ધાતાઽબ્રવીદ્વાક્યં સ્કંદં મોહપ્રપીડિતમ્
સ્કંદે શક્તિ ઉઠાવી હરિ સાથે યુદ્ધ કરવા માટે આગળ વધ્યો; ત્યારે ધાતા એ મોહગ્રસ્ત સ્કંદને સંબોધી કહ્યું.
પશ્ય તે પિતરૌ દૂરે પશ્યંતૌ યુદ્ધમીદૃશમ્। અંતરિક્ષે ભ્રમંતૌ ચ સંસ્થિતૌ લોકસાક્ષિણૌ
'જુઓ, તારા માતા-પિતા દૂર ઊભા રહીને આ યુદ્ધ જોઈ રહ્યા છે; આકાશમાં ફરતા, તેઓ જગતના સાક્ષી બનીને ઊભા છે.'
એતચ્છ્રુત્વા તતો દૃષ્ટ્વા તત્રૈવાંતરધીયત। તતો ધુંધુશ્ચ સુંધુશ્ચ ભ્રાતરાવતિદર્પિતૌ
આ સાંભળીને અને તેમને જોઈને, સ્કંદ ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો; પછી ધુંધુ અને સુંધુ, બંને ભાઈઓ અત્યંત અહંકારથી ભરાઈ ગયા.
વધં પ્રતિ હરેર્યુદ્ધે પેતતુર્ગરુડોપરિ। ખડ્ગહસ્તં ચ ધુંધું ચ સગદં સુંધુમેવ ચ
હરિના વધ માટે યુદ્ધમાં, તેઓ ગરુડ પર તૂટી પડ્યા; ધુંધુ હાથમાં ખડગ લઈને અને સુંધુ ગદા સાથે.
ચિચ્છેદ નંદકેનૈકં ગદયા સાદયત્પરમ્। પેતતુસ્તૌ ધરાપૃષ્ઠે પ્રવીરૌ ક્ષતવિક્ષતૌ
નંદકથી એકને કાપી નાખ્યો અને ગદાથી બીજાને ઘાયલ કર્યો; બંને પરાક્રમી પૃથ્વી પર પડ્યા, લોહીલુહાણ અને વિક્ષત.
મધુસ્તદાગતસ્તૂર્ણમંતર્ધાનં તમોવૃતઃ। પાતયામાસ વિષ્ણૌ ચ માયયા શતપર્વતાન્
પછી મધુ ઝડપથી આવ્યો, અંધકારમાં છુપાઈને; તેણે માયાથી વિષ્ણુ પર સો પર્વતો પાડી દીધા.
તતસ્તાન્પર્વતાંશ્છિત્વા તમસોઽન્તર્ગતો યુધિ। ક્રોધાત્સુદર્શનેનૈવ શિરશ્છિત્વા નિપાતિતઃ
પછી તેણે એ પર્વતો કાપી નાખ્યા અને યુદ્ધમાં અંધકારમાં પ્રવેશ કર્યો; ગુસ્સાથી સુદર્શનથી માથું કાપી નાખ્યું અને તે પડી ગયું.
તતો બ્રહ્માદિભિર્દેવૈશ્શંભુના ત્રિદશૈરપિ। મધુસૂદન ઇતિખ્યાતિર્વિષ્ણોર્લોકેષુ કારિતા
પછી બ્રહ્મા અને અન્ય દેવો, શંભુ અને ત્રિદશોએ, વિષ્ણુને 'મધુસૂદન' તરીકે જગતમાં પ્રસિદ્ધ કર્યો.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે મધુવધોનામદ્વિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'મધુવધ' નામના બહોતેરમા અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- તતો વૃત્રો મહાતેજા દૈત્યાનાં પ્રવરો યુધિ। દિગ્ગજાઢ્યં ગજારૂઢઃ પ્રાદ્રવદ્બલસૂદનમ્
વ્યાસે કહ્યું: પછી મહાતેજસ્વી, દૈતોમાં શ્રેષ્ઠ, વૃત્ર એ ગજ પર આરૂઢ થઈને બલસૂદન તરફ દોડી આવ્યો.
આગચ્છંતં તતો વૃત્રં શરૈઃ કાલાનલપ્રભૈઃ। વિવ્યાધ સર્વગાત્રેષુ દ્વિરદસ્થો મહાહવે
પછી જ્યારે વૃત્ર ગજ પર ચડીને આગળ આવ્યો, ત્યારે મહાસંગ્રામમાં કાળાગ્નિ જેવાં તેજસ્વી બાણોથી તેના આખા શરીરમાં ઘા કર્યા.
તતો વૃત્રસ્તુ શીર્ષં ચ જિષ્ણોરેવ પતત્રિણા। વિવ્યાધ સહસા તેન સ ચચાલ મહાબલઃ
પછી વૃત્રાએ અચાનક વિજયી વજ્રધારીના માથા પર ઘા કર્યો, અને એ મહાબળવાન થરથરી ઉઠ્યો.
આત્માનં ચ સમાશ્વાસ્ય ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્। વવર્ષ શરવર્ષેણ તસ્ય દૈત્યસ્ય વિગ્રહે
પછી પોતાને સંભાળી, વીર પુરુષે ધનુષ્ય ઊંચક્યું અને એ દૈત્યના શરીર પર તીરોની ઝમાવટ વરસાવી.
શરાંશ્છિત્વા બિભેદાશુ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ। શતક્રતું મહાવીર્યઃ સર્વદેવાધિપં યુધિ
વૃત્રાએ તીરોને કાપી નાખ્યા અને ઝેરી સાપ જેવા તીરો વડે યુદ્ધમાં સર્વદેવોના અધિપતિ શતક્રતુને ઝડપથી ઘાયલ કર્યો.
તતઃ શરસહસ્રૈસ્તુ દૈત્યં વિવ્યાધ દેવરાટ્। પરસ્પરં શરા યાંતિ યથા સપ્તાશ્વ રશ્મયઃ
પછી દેવરાજએ હજારો તીરો વડે દૈત્યને ઘાયલ કર્યો, અને એમના તીરો એકબીજાને એવી રીતે મળ્યા જેમ સૂર્યના સાત ઘોડાની કિરણો.