ત્વામેવ નિહનિષ્યામિ સહ દેવગણૈરિહ। ઇત્યુક્ત્વા ધનુરાદાય જઘાન વિશિખૈર્વિભુમ્
હું તને અને બધા દેવોને અહીં જ મારી નાખીશ — એમ કહી તેણે ધનુષ્ય ઉપાડ્યું અને ભગવાન પર બાણો વરસાવ્યા.
માધવસ્તાન્બિભેદાથ શરૈર્વજ્રસમપ્રભૈઃ। બહુભિસ્સર્વગાત્રેષુ જઘાન ચ મધું તતઃ
પછી માધવે વીજળી જેવી ચમકતા બાણોથી તેમને ભેદી નાખ્યા; અનેક બાણોથી તેણે મધુના શરીરના દરેક અંગ પર ઘા કર્યા.
માયયા છાદિતઃ સોભૂદ્દૈત્યસ્તં સુરસત્તમાઃ। યે વૈ શૂરાશ્ચ રુદ્રાદ્યાસ્ત્રિદશાસ્સત્ત્વધારિણઃ
પછી દૈત્ય માયાથી છુપાઈ ગયો; અને રુદ્ર વગેરે શૂરવીર દેવતાઓ, ત્રિદશો અને શક્તિશાળી દેવતાઓ ત્યાં હતા.
દેવ્યો નાનાવિધાશ્ચાપિ સાયુધા વાહનાન્વિતાઃ। સેનાન્યો ગણપા દેવા લોકેશ હરવિષ્ણવઃ
વિવિધ પ્રકારની, શસ્ત્રો અને વાહનો સાથે સજ્જ દેવીઓ, સેના પ્રમુખો, દેવગણ, લોકપાલો, હરિ અને વિષ્ણુ પણ હાજર હતા.
અન્યે ગ્રહાદયો દેવાઃ સર્વે યુધ્યન્તિ સંગતાઃ। વિનષ્ટાશ્ચ તદા દેવા મધોર્વૈ માયયા ધ્રુવમ્
અન્ય ગ્રહાદિ દેવતાઓ પણ એકઠા થઈને યુદ્ધ કરવા લાગ્યા; પણ મધુની માયાથી બધા દેવતાઓ નિશ્ચિતપણે પરાજિત થયા.
સંમુખે વિમુખે ચૈવ શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ। પતંતિ સહસા દેવા ભૂમૌ શસ્ત્રાભિપીડિતાઃ
આગળ કે પાછળ, બાણ, ભાલા અને શસ્ત્રોની વરસાદમાં, દેવતાઓ ઝડપથી જમીન પર પડી ગયા, શસ્ત્રોના ઘા સહન કરી શક્યા નહીં.
એતસ્મિન્નંતરે વિષ્ણુર્ગૃહીત્વા ચ સુદર્શનમ્। અસુરાન્માયયા દેવાન્જઘાન રણમૂર્ધનિ
એ સમયે વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્ર લઈ, માયાથી, યુદ્ધના મેદાનમાં અસુરો અને દેવતાઓ બંનેને ઘાયલ કર્યા.
અથ તેષાં શિરાંસ્યેષ છિત્વા ચૈવ સહસ્રશઃ। પાતયામાસ દેવેશો દૈત્યાનાં ચ સુરાત્મનામ્
પછી દેવોના સ્વામી એ હજારો દૈત્ય અને દેવસ્વરૂપીઓના માથા કાપી જમીન પર ઢાળી દીધા.
એવમન્યાન્વિભુર્દૈત્યાન્દ્રાવયામાસ સંગરાત્। તં દૃષ્ટ્વા મુનયો દેવાઃ સર્વે વિસ્મયમાયયુઃ
આ રીતે ભગવાને બીજા દૈતોને પણ યુદ્ધમાંથી હાંકી કાઢ્યા; આ જોઈને બધા ઋષિઓ અને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
કર્ણે કર્ણે પ્રજલ્પંતે દેવા મુનિગણાસ્તથા। સદા દેવૈકગોપ્તા ચ હરિરવ્યય ઈશ્વરઃ
દેવતાઓ અને ઋષિગણ એકબીજાના કાનમાં કહે છે: 'હમેશા દેવોના એકમાત્ર રક્ષક હરિ, અવિનાશી ઈશ્વર છે.'
સર્વસાક્ષી ત્વયં દેવો દૈત્યજિષ્ણુર્યુગે યુગે। કથં હંતિ સુરાન્સર્વાન્કલ્પાંત ઇહ જાયતે
આ દેવ તો સર્વના સાક્ષી છે, દરેક યુગમાં દૈતોનો વિનાશક છે; તો પછી તે બધા દેવોને કેમ મારે છે, અને કલ્પના અંતે અહીં જન્મે છે?
એતસ્મિન્નંતરે દૂરે મધુર્માયાં પ્રયોજિતા। હરરૂપધરો ભૂત્વા અબ્રવીદ્ધરિમવ્યયમ્
એ સમયે દૂર મધુએ પોતાની માયા વાપરી; હરાનું રૂપ ધારણ કરીને, તેણે અવિનાશી હરિને કહ્યું.
દૈત્યાનામગ્રતઃ પાપ રણે દેવાન્સમંતતઃ। હત્વા કિં તે શિવં ચાદ્ય ધર્મકીર્તિ યશો ગુણાઃ
દૈતોની સામે, પાપી, તું યુદ્ધમાં દેવોને મારી નાખ્યા; તો આજે તને શું લાભ, શું ધર્મ, કે શું યશ કે ગુણ મળશે?
મહતોન્મત્તભાવેન ન જાનાસિ પરાન્સ્વકાન્। અતસ્ત્વાં નિશિતૈર્બાણૈર્નયામિ યમસાદનમ્
મોટા ઘમંડમાં તને પોતાનું પરકું સમજાતું નથી; તેથી, તીખા બાણોથી હું તને યમલોકમાં મોકલી દઈશ.
એવમુક્ત્વા શરૈરુગ્રૈર્જઘાન કેશવં રણે। નિચકર્ત શરાંસ્તાંસ્તુ માધવો વાક્યમબ્રવીત્
આવી રીતે કહી, તેણે યુદ્ધમાં ઉગ્ર બાણોથી કેશવને ઘાયલ કર્યો; માધવે એ બાણો કાપી નાખ્યા અને કહ્યું:
જાનામિ ત્વાં રણે દૈત્યં હરરૂપધરં પ્રિયમ્। શૂરં શૂરવિકર્માણં મધું માયાનિયોજિતમ્
હું તને ઓળખું છું, દૈત્ય, યુદ્ધમાં હરાનું રૂપ ધારણ કરનાર, શૂરવીર, પરાક્રમી અને માયાવાળો મધુ.
મિથ્યાલોકં પ્રદાસ્યામિ પાતયિત્વા રણાજિરે। એતસ્મિન્નંતરે તીક્ષ્ણૈઃ શરૈર્વિવ્યાધ સંયુગે
હું તને યુદ્ધભૂમિમાં પછાડી, ખોટું લોક આપીને તને પતાવી દઈશ; એ વચ્ચે તેણે તીખા બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
જટિલં વૃષકેતું ચ વૃષભસ્થં મહેશ્વરમ્। તયોર્યુદ્ધમતીવાસીદ્દેવદાનવયોસ્તદા
જટાવાળું, વૃષધ્વજ અને વૃષભ પર બેસેલો મહેશ્વર — એ સમયે દેવો અને દૈતો વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું.
પરસ્પરં ભિંદતોશ્ચ પ્રાપ્તાન્પ્રાપ્તાન્શરાન્શરૈઃ। ક્ષુરપ્રેણ ધનુસ્તસ્ય ચિચ્છેદ હરિરવ્યયઃ
એકબીજાને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કરતાં, અવિનાશી હરિએ તેના ધનુષ્યને કાપી નાખ્યું.
તતશ્ચ પાતયામાસ ઘોટકં વૃષરૂપિણમ્। સ દૈત્યશ્શૂલહસ્તોથ પ્રદુદ્રાવ જગત્પતિમ્
પછી તેણે વૃષરૂપ ઘોડાને જમીન પર પાડી દીધો; પછી તે દૈત્ય શૂળ હાથમાં લઈને જગતના સ્વામીથી ડરીને ભાગી ગયો.
ભ્રામયિત્વા તતઃ શૂલં જઘાન પરમેશ્વરમ્। ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ બાણૈશ્ચ શૂલં કાલાનલપ્રભમ્
પછી તેણે શૂળ ફેરવીને પરમેશ્વરને માર્યું, પણ હરિએ ત્રણ બાણોથી તે કાળાગ્નિ જેવું તેજસ્વી શૂળ કાપી નાખ્યું.
તતઃ ક્રૂરો મહાબાહુર્મધુર્માયાતિમાયિકઃ। દેવીરૂપં સમાસ્થાય સિંહસ્થઃ પ્રયયૌ હરિઃ
પછી ક્રૂર અને બલવાન મધુ, મહાન માયાવિ, દેવીનું રૂપ ધારણ કરી સિંહ પર બેસીને હરિ તરફ આગળ વધ્યો.
શરૈર્બહુવિધૈર્વિષ્ણું જઘાનૈવાબ્રવીદ્વચઃ। સ્વામી તુ મે સુરશ્રેષ્ઠ ત્વયૈવ પાતિતો યુધિ
તેને અનેક પ્રકારના બાણોથી વિષ્ણુને ઘાયલ કર્યો અને કહ્યું: 'દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, મારા સ્વામી યુદ્ધમાં તારા હાથેથી પડ્યા છે.'
અહં ત્વાં ચ હનિષ્યામિ સુતૌ સ્કંદવિનાયકૌ। ઉક્તવંતં ચ દૈતેયં જઘાન બહુમાર્ગણૈઃ
'હું તને અને તારા પુત્રો, સ્કંદ અને વિનાયકને પણ મારી નાખીશ.' એવું કહીને દૈત્યે કહ્યું, ત્યારે તેને ઘણા બાણોથી ઘાયલ કરવામાં આવ્યો.
સ પપાત મહીપૃષ્ઠે ગતાસુર્લોહિતોદ્ગિરઃ। પિતરૌ નિહતૌ દૃષ્ટ્વા માયાબદ્ધો મહાબલઃ
તે પૃથ્વી પર પડી ગયો, પ્રાણ છૂટી ગયા અને લોહી વહેવા લાગ્યું; માતા-પિતાને મૃત્યુ પામેલા જોઈને, મહાબલવાન માયામાં બંધાઈ ગયો.
સ્કંદઃ શક્તિં સમાદાય પ્રાયાદ્યોધયિતું હરિમ્। તતો ધાતાઽબ્રવીદ્વાક્યં સ્કંદં મોહપ્રપીડિતમ્
સ્કંદે શક્તિ ઉઠાવી હરિ સાથે યુદ્ધ કરવા માટે આગળ વધ્યો; ત્યારે ધાતા એ મોહગ્રસ્ત સ્કંદને સંબોધી કહ્યું.
પશ્ય તે પિતરૌ દૂરે પશ્યંતૌ યુદ્ધમીદૃશમ્। અંતરિક્ષે ભ્રમંતૌ ચ સંસ્થિતૌ લોકસાક્ષિણૌ
'જુઓ, તારા માતા-પિતા દૂર ઊભા રહીને આ યુદ્ધ જોઈ રહ્યા છે; આકાશમાં ફરતા, તેઓ જગતના સાક્ષી બનીને ઊભા છે.'
એતચ્છ્રુત્વા તતો દૃષ્ટ્વા તત્રૈવાંતરધીયત। તતો ધુંધુશ્ચ સુંધુશ્ચ ભ્રાતરાવતિદર્પિતૌ
આ સાંભળીને અને તેમને જોઈને, સ્કંદ ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો; પછી ધુંધુ અને સુંધુ, બંને ભાઈઓ અત્યંત અહંકારથી ભરાઈ ગયા.
વધં પ્રતિ હરેર્યુદ્ધે પેતતુર્ગરુડોપરિ। ખડ્ગહસ્તં ચ ધુંધું ચ સગદં સુંધુમેવ ચ
હરિના વધ માટે યુદ્ધમાં, તેઓ ગરુડ પર તૂટી પડ્યા; ધુંધુ હાથમાં ખડગ લઈને અને સુંધુ ગદા સાથે.
ચિચ્છેદ નંદકેનૈકં ગદયા સાદયત્પરમ્। પેતતુસ્તૌ ધરાપૃષ્ઠે પ્રવીરૌ ક્ષતવિક્ષતૌ
નંદકથી એકને કાપી નાખ્યો અને ગદાથી બીજાને ઘાયલ કર્યો; બંને પરાક્રમી પૃથ્વી પર પડ્યા, લોહીલુહાણ અને વિક્ષત.