વિશિખાઃ શતશસ્તત્ર વિનિશ્ચેરુસ્સમંતતઃ। શક્રઃ કોપાત્પુનઃ શીઘ્રં ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્
ત્યાં ચારેય બાજુથી સૈંકડો બાણો વરસવા લાગ્યા; ત્યારે ક્રોધિત શક્રે ઝડપથી ધનુષ્ય તાણ્યું.
જઘાન વિશિખૈરુગ્રૈઃ સર્વગાત્રેષુ સંજ્વલન્। તતો માર્ગણસાહસ્રૈરષ્ટભિસ્ત્વધિકં તથા
શક્રે ઉગ્ર અને જ્વલંત બાણોથી એના સર્વાંગમાં ઘા કર્યા; પછી હજારો બાણો અને એ ઉપરાંત આઠ બાણો પણ છોડ્યા.
બિભિદાતે તતોન્યોન્યં ચિચ્છિદાતે પરસ્પરમ્। શરૈર્નિરંતરાકાશં દદૃશુસ્તત્ર સંયુગે
એમ બંનેએ એકબીજાને ઘાયલ કર્યા, બાણોથી એકબીજાને કાપ્યા; એ યુદ્ધમાં આકાશ બાણોથી સંપૂર્ણ ભરાઈ ગયું હતું, એક પણ ખાલી જગ્યા નહોતી.
નિપતંતિ ધરાપૃષ્ઠે ખડ્ગપાતૈઃ સહસ્રશઃ। એવં સુદીર્ઘકાલે તુ ગતે તસ્મિન્મહાહવે
હજારો યોદ્ધાઓ તલવારના ઘા ખાઈ જમીન પર પડી ગયા; એ મહાયુદ્ધ ઘણો લાંબો ચાલ્યો પછી—
માયાસ્ત્રં દર્શયામાસ ક્રૂરકૃન્નમુચિસ્તદા। તામસં ત્રિષુલોકેષુ કૃતં સ્યાત્તુ નિરંતરમ્
ત્યારે ક્રૂર નામુચીએ માયાનું શસ્ત્ર બતાવ્યું; એ અંધકારથી ભરેલું શસ્ત્ર ત્રણેય લોકમાં સતત વ્યાપી ગયું.
પરસ્પરં ન પશ્યંતિ દેવાસુરગણા ભૃશમ્। સૂર્યચંદ્રગ્રહાણાં ચ વહ્નીનાં ચ દિવૌકસામ્
દેવો અને અસુરો એકબીજાને જોઈ શક્યા નહીં; અને સૂર્ય, ચંદ્ર, ગ્રહો કે દેવતાઓના અગ્નિ પણ દેખાતા નહોતા.
તસ્મિંસ્તમસિ દુષ્પારે ગભસ્તિર્નૈવ દૃશ્યતે। દૈત્યસ્ય ચ તતસ્તૂર્ણં શરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ
એ અઘરું અંધકાર એટલું ઘન હતું કે એક પણ પ્રકાશની કિરણ દેખાતી નહોતી; ત્યારે દૈત્યે અગ્નિ જેવી જ્વાળાવાળા બાણો વડે ઝડપથી હુમલો કર્યો.
વિભગ્નાઃ સર્વદેવાશ્ચ શક્રશ્ચરણસંમુખે। શરૈર્વિભિન્નદેહાસ્તુ નિપેતુર્ધરણીતલે
બધા દેવતાઓ તૂટી પડ્યા અને તેમના શરીર બાણોથી છિદ્ર થઈ ઈન્દ્રના પગ પાસે જમીન પર પડી ગયા.
પ્રભગ્નાશ્ચાપરે શૂરાસ્સંયાંતિ ચ દિશો દશ। કૂટં તસ્ય પરિજ્ઞાય સર્વદેવાર્ચિતો હરિઃ
બીજા શૂરવીર હિંમત હારી દસેય દિશામાં ભાગી ગયા; એ કાવતરુ જોઈને, બધા દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત હરીએ—
સૌમ્યમસ્ત્રં મુમોચાથ દિવિ સૂર્યશતપ્રભમ્। વિલંબિતં સમાલોક્ય શક્ત્યા ચ બહુઘંટયા
પછી આકાશમાં સો સૂર્ય જેટલી તેજવાળું શાંત શસ્ત્ર છોડ્યું; એ શસ્ત્ર હવામાં અટકેલું જોઈ, તેણે અનેક ઘંટાવાળી શક્તિને પ્રહાર માટે ફેંકી.
જઘાનોરસિ દૈત્યસ્ય સ પપાત વ્યથાન્વિતઃ। ચિરાત્સંલભ્ય સંજ્ઞાં ચ દૈતેયઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
એ શક્તિએ દૈત્યને છાતીમાં ઘા કર્યો, અને દૈત્ય દુઃખથી જમીન પર પડી ગયો; લાંબા સમય પછી સંજ્ઞાનમાં આવી, એ દૈત્ય ક્રોધથી ભરાઈ ગયો.
ગત્વા વેગાત્સુરશ્રેષ્ઠમૈરાવતં દધાર હ। ત્રાસયામાસ સુતરામિંદ્રસ્ય દ્વિરદં રુષા
પછી ઝડપથી દૈત્ય એરાવત નામના શ્રેષ્ઠ હાથીને પકડી લીધો અને ભારે ગુસ્સાથી ઈન્દ્રના હાથીને ડરાવવાનું શરૂ કર્યું.
ધૃત્વા સ તુ ગજં સેંદ્રં મુમોચ ધરણીતલે। તતો ભૂમિગતઃ શક્રઃ કશ્મલં ચ ક્ષણં ગતઃ
એ દૈત્યએ ઈન્દ્ર અને હાથીને એકસાથે પકડી જમીન પર ફેંકી દીધા; પછી ઈન્દ્ર જમીન પર પડ્યો અને થોડા સમય માટે મૂંઝાઈ ગયો.
અવપ્લુત્ય સ દૈત્યેંદ્રો ગજદંતાંતરસ્થિતઃ। શક્રં ગ્રહીતુકામસ્ય વધાર્થં યૂથપસ્ય સઃ
દૈત્યરાજ એ હાથીના દાંત વચ્ચે ઊભો રહીને ઉછળી ગયો અને યૂથપતિ ઈન્દ્રને પકડવા, તેને મારવા માટે આગળ વધ્યો.
અસિનાઽસુરમુખ્યસ્ય શિરશ્છિત્વા ન્યપાતયત્। સર્વે પ્રજહૃષુર્દેવા ગંધર્વા લલિતં જગુઃ। મુદિતાસ્તે ચ મુનયઃ સ્તુવંતિ સુરસત્તમમ્
પછી તેણે તલવારથી એ અસુરમુખ્યનું માથું કાપી નીચે ફેંકી દીધું; બધા દેવતાઓ આનંદિત થયા, ગંધર્વોએ મીઠા ગીતો ગાયા અને ખુશ થયેલા ઋષિઓએ શ્રેષ્ઠ દેવતાની સ્તુતિ કરી.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે દ્વિતીય નમુચિવધોનામૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'નામુચિના વધ' નામના એકોતેર સિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- દિવ્યં રથં સમાસ્થાય ધનુર્હસ્તો બલૈર્યુતઃ। ગત્વા ચ માધવં સંખ્યે દેવાસુરગણાગ્રતઃ
વ્યાસજીએ કહ્યું: દેવદેવતાઓ અને અસુરોની વચ્ચે, તેણે ધનુષ્ય હાથમાં લઈને, બળથી ભરેલા દિવ્ય રથ પર ચડી, માધવની સામે ગયો.
ક્રોધેન મહતાવિષ્ટો મધુર્નિર્જરમર્દનઃ। અબ્રવીત્પરુષં વાક્યમવ્યયં હરિમીશ્વરમ્
મહાન ક્રોધથી ભરાઈ, અમરદુશ્મન મધુએ હરી ઈશ્વરને કડક અને અડગ વચન કહ્યાં.
નારાયણ ન જાનાસિ યુદ્ધધર્મમિતઃ કથમ્। અન્યાયાદ્દુર્વધોપાયં કૃત્વા નષ્ટો ન શોચસિ
'નારાયણ, તને યુદ્ધના નિયમો ખબર નથી? તું અયોગ્ય અને ખોટા ઉપાયથી વિનાશ કરીને પણ દુઃખી થતો નથી?'
અનેન પંકયોગેન વ્યવહારા કૃતસ્ય ચ। સુરત્વં ચોપનષ્ટં સ્યાદન્યસૃષ્ટિં કરોમ્યહમ્
'આ માયા અને પાપથી જોડાઈ, જે કર્યાં તે કામોથી દેવત્વ પણ નષ્ટ થઈ ગયું; હવે હું નવી સૃષ્ટિ કરું છું.'
ત્વામેવ નિહનિષ્યામિ સહ દેવગણૈરિહ। ઇત્યુક્ત્વા ધનુરાદાય જઘાન વિશિખૈર્વિભુમ્
હું તને અને બધા દેવોને અહીં જ મારી નાખીશ — એમ કહી તેણે ધનુષ્ય ઉપાડ્યું અને ભગવાન પર બાણો વરસાવ્યા.
માધવસ્તાન્બિભેદાથ શરૈર્વજ્રસમપ્રભૈઃ। બહુભિસ્સર્વગાત્રેષુ જઘાન ચ મધું તતઃ
પછી માધવે વીજળી જેવી ચમકતા બાણોથી તેમને ભેદી નાખ્યા; અનેક બાણોથી તેણે મધુના શરીરના દરેક અંગ પર ઘા કર્યા.
માયયા છાદિતઃ સોભૂદ્દૈત્યસ્તં સુરસત્તમાઃ। યે વૈ શૂરાશ્ચ રુદ્રાદ્યાસ્ત્રિદશાસ્સત્ત્વધારિણઃ
પછી દૈત્ય માયાથી છુપાઈ ગયો; અને રુદ્ર વગેરે શૂરવીર દેવતાઓ, ત્રિદશો અને શક્તિશાળી દેવતાઓ ત્યાં હતા.
દેવ્યો નાનાવિધાશ્ચાપિ સાયુધા વાહનાન્વિતાઃ। સેનાન્યો ગણપા દેવા લોકેશ હરવિષ્ણવઃ
વિવિધ પ્રકારની, શસ્ત્રો અને વાહનો સાથે સજ્જ દેવીઓ, સેના પ્રમુખો, દેવગણ, લોકપાલો, હરિ અને વિષ્ણુ પણ હાજર હતા.
અન્યે ગ્રહાદયો દેવાઃ સર્વે યુધ્યન્તિ સંગતાઃ। વિનષ્ટાશ્ચ તદા દેવા મધોર્વૈ માયયા ધ્રુવમ્
અન્ય ગ્રહાદિ દેવતાઓ પણ એકઠા થઈને યુદ્ધ કરવા લાગ્યા; પણ મધુની માયાથી બધા દેવતાઓ નિશ્ચિતપણે પરાજિત થયા.
સંમુખે વિમુખે ચૈવ શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ। પતંતિ સહસા દેવા ભૂમૌ શસ્ત્રાભિપીડિતાઃ
આગળ કે પાછળ, બાણ, ભાલા અને શસ્ત્રોની વરસાદમાં, દેવતાઓ ઝડપથી જમીન પર પડી ગયા, શસ્ત્રોના ઘા સહન કરી શક્યા નહીં.
એતસ્મિન્નંતરે વિષ્ણુર્ગૃહીત્વા ચ સુદર્શનમ્। અસુરાન્માયયા દેવાન્જઘાન રણમૂર્ધનિ
એ સમયે વિષ્ણુએ સુદર્શન ચક્ર લઈ, માયાથી, યુદ્ધના મેદાનમાં અસુરો અને દેવતાઓ બંનેને ઘાયલ કર્યા.
અથ તેષાં શિરાંસ્યેષ છિત્વા ચૈવ સહસ્રશઃ। પાતયામાસ દેવેશો દૈત્યાનાં ચ સુરાત્મનામ્
પછી દેવોના સ્વામી એ હજારો દૈત્ય અને દેવસ્વરૂપીઓના માથા કાપી જમીન પર ઢાળી દીધા.
એવમન્યાન્વિભુર્દૈત્યાન્દ્રાવયામાસ સંગરાત્। તં દૃષ્ટ્વા મુનયો દેવાઃ સર્વે વિસ્મયમાયયુઃ
આ રીતે ભગવાને બીજા દૈતોને પણ યુદ્ધમાંથી હાંકી કાઢ્યા; આ જોઈને બધા ઋષિઓ અને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
કર્ણે કર્ણે પ્રજલ્પંતે દેવા મુનિગણાસ્તથા। સદા દેવૈકગોપ્તા ચ હરિરવ્યય ઈશ્વરઃ
દેવતાઓ અને ઋષિગણ એકબીજાના કાનમાં કહે છે: 'હમેશા દેવોના એકમાત્ર રક્ષક હરિ, અવિનાશી ઈશ્વર છે.'