દૃષ્ટ્વા શક્રં મહાવીર્યં નમુચિર્દૈત્યપુંગવઃ। અબ્રવીદ્વાસવં સંખ્યે વચનં સાનુગં તદા
મહાવીર્ય શક્રને જોઈને દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ નમુચિએ પોતાના અનુયાયીઓ સાથે યુદ્ધમંથન વચ્ચે વાસવને કહ્યું.
પ્રાકૃતં નિર્જરં હત્વા ન યશોસ્તિ ન ચ પ્રિયમ્। ન લાભકૃતકં વાપિ ન જયસ્તુ પુરષ્ટુત
સામાન્ય અમર દેવને મારીને ન તો કદી યશ મળે, ન આનંદ, ન કોઈ લાભ થાય કે વિજયની પ્રસિદ્ધિ મળે.
તસ્માત્વયિ હતેત્રૈવ સર્વં ભવતિ શાશ્વતમ્। દેવરાજ્યં પ્રલપ્સ્યામિ સુખં ભોગ્યં સુરાલયે
એટલે અહીં તને મારીશ તો જ બધું ચિરંજીવ થશે; પછી હું દેવરાજ્ય હાંસલ કરી સુખથી સ્વર્ગમાં ભોગ ભોગવીશ.
તમબ્રવીન્મહાતેજાઃ શક્રઃ પરપુરંજયઃ। શૂરતા વાક્યમાત્રેણ સર્વત્ર સુલભા ભવેત્
ત્યારે દુશ્મન નગરી જીતનારા મહાતેજસ્વી ઇન્દ્રે કહ્યું: માત્ર બોલવાથી શૂરવીરતા બધે સરળતાથી મળી જાય છે.
મહાપરાક્રમં યદ્વા અસ્તિ તે દાનવાધમ। દર્શયસ્વાહવે વીર્યં પુરં નેષ્યામિ ભાસ્કરેઃ
હે દાનવોમાં નિકૃષ્ટ, જો તારી પાસે ખરેખર મહાપરાક્રમ છે તો યુદ્ધમાં તારો બળ બતાવ; હું સૂર્યનગરી પર ચઢાઈ કરીશ નહીં.
એતચ્છ્રુત્વા મહાતેજાશ્ચુકોપ દૈત્યપુંગવઃ। પંચભિર્નિશિતૈર્બાણૈર્જઘાન સુરસત્તમમ્
આ સાંભળીને મહાતેજસ્વી દૈત્યપ્રમુખ ખૂબ ગુસ્સે થયો અને શ્રેષ્ઠ દેવને પાંચ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
તાંસ્તુ ચિચ્છેદ મઘવા ક્ષુરપ્રૈઃ પંચભિર્દ્રુતમ્। જગ્મતુસ્તૌ મહાવીર્યૌ સમરે વિષયૈષિણૌ
મઘવાને પણ ઝડપથી પોતાના પાંચ કટારાવાળા બાણોથી એ પાંચ બાણો કાપી નાખ્યા; પછી બંને મહાવીર યુદ્ધમાં વિજય માટે આગળ વધ્યા.
અન્યોન્યં સહસા વેગાચ્છરૈશ્ચિચ્છિદતુઃ શરાન્। બિભિદાતેથ ગાત્રાણિ વિશિખૈર્ભિદુરોપમૈઃ
બન્નેએ એકબીજાના બાણોને ઝડપથી બાણોથી કાપી નાખ્યા અને વિખૂટા પાડતા તીક્ષ્ણ બાણોથી એકબીજાના શરીર છિદ્ર્યા.
અત્યપૂર્વં કૃતં કર્મ તાભ્યામેવ રણે ભૃશમ્। લાઘવં શરસંધાન ગ્રહમોક્ષં સુદુર્લભમ્
એ બંનેએ યુદ્ધમાં અતિઅપૂર્વ અને દુર્લભ કૌશલ્ય બતાવ્યું—ઝડપથી બાણ ચડાવવું અને છોડવું, જે બહુ જ દુર્લભ છે.
દૃષ્ટ્વા તુ વિસ્મયં જગ્મુર્દેવાસુરગણાસ્તદા। એતસ્મિન્નંતરે દૈત્યો માયાસ્સંપ્રમુમોચ હ
આ જોઈને દેવો અને અસુરો બધાં આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા; એ દરમિયાન દૈત્યે પોતાની માયા છોડવા માંડી.
વિશિખાઃ શતશસ્તત્ર વિનિશ્ચેરુસ્સમંતતઃ। શક્રઃ કોપાત્પુનઃ શીઘ્રં ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્
ત્યાં ચારેય બાજુથી સૈંકડો બાણો વરસવા લાગ્યા; ત્યારે ક્રોધિત શક્રે ઝડપથી ધનુષ્ય તાણ્યું.
જઘાન વિશિખૈરુગ્રૈઃ સર્વગાત્રેષુ સંજ્વલન્। તતો માર્ગણસાહસ્રૈરષ્ટભિસ્ત્વધિકં તથા
શક્રે ઉગ્ર અને જ્વલંત બાણોથી એના સર્વાંગમાં ઘા કર્યા; પછી હજારો બાણો અને એ ઉપરાંત આઠ બાણો પણ છોડ્યા.
બિભિદાતે તતોન્યોન્યં ચિચ્છિદાતે પરસ્પરમ્। શરૈર્નિરંતરાકાશં દદૃશુસ્તત્ર સંયુગે
એમ બંનેએ એકબીજાને ઘાયલ કર્યા, બાણોથી એકબીજાને કાપ્યા; એ યુદ્ધમાં આકાશ બાણોથી સંપૂર્ણ ભરાઈ ગયું હતું, એક પણ ખાલી જગ્યા નહોતી.
નિપતંતિ ધરાપૃષ્ઠે ખડ્ગપાતૈઃ સહસ્રશઃ। એવં સુદીર્ઘકાલે તુ ગતે તસ્મિન્મહાહવે
હજારો યોદ્ધાઓ તલવારના ઘા ખાઈ જમીન પર પડી ગયા; એ મહાયુદ્ધ ઘણો લાંબો ચાલ્યો પછી—
માયાસ્ત્રં દર્શયામાસ ક્રૂરકૃન્નમુચિસ્તદા। તામસં ત્રિષુલોકેષુ કૃતં સ્યાત્તુ નિરંતરમ્
ત્યારે ક્રૂર નામુચીએ માયાનું શસ્ત્ર બતાવ્યું; એ અંધકારથી ભરેલું શસ્ત્ર ત્રણેય લોકમાં સતત વ્યાપી ગયું.
પરસ્પરં ન પશ્યંતિ દેવાસુરગણા ભૃશમ્। સૂર્યચંદ્રગ્રહાણાં ચ વહ્નીનાં ચ દિવૌકસામ્
દેવો અને અસુરો એકબીજાને જોઈ શક્યા નહીં; અને સૂર્ય, ચંદ્ર, ગ્રહો કે દેવતાઓના અગ્નિ પણ દેખાતા નહોતા.
તસ્મિંસ્તમસિ દુષ્પારે ગભસ્તિર્નૈવ દૃશ્યતે। દૈત્યસ્ય ચ તતસ્તૂર્ણં શરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ
એ અઘરું અંધકાર એટલું ઘન હતું કે એક પણ પ્રકાશની કિરણ દેખાતી નહોતી; ત્યારે દૈત્યે અગ્નિ જેવી જ્વાળાવાળા બાણો વડે ઝડપથી હુમલો કર્યો.
વિભગ્નાઃ સર્વદેવાશ્ચ શક્રશ્ચરણસંમુખે। શરૈર્વિભિન્નદેહાસ્તુ નિપેતુર્ધરણીતલે
બધા દેવતાઓ તૂટી પડ્યા અને તેમના શરીર બાણોથી છિદ્ર થઈ ઈન્દ્રના પગ પાસે જમીન પર પડી ગયા.
પ્રભગ્નાશ્ચાપરે શૂરાસ્સંયાંતિ ચ દિશો દશ। કૂટં તસ્ય પરિજ્ઞાય સર્વદેવાર્ચિતો હરિઃ
બીજા શૂરવીર હિંમત હારી દસેય દિશામાં ભાગી ગયા; એ કાવતરુ જોઈને, બધા દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત હરીએ—
સૌમ્યમસ્ત્રં મુમોચાથ દિવિ સૂર્યશતપ્રભમ્। વિલંબિતં સમાલોક્ય શક્ત્યા ચ બહુઘંટયા
પછી આકાશમાં સો સૂર્ય જેટલી તેજવાળું શાંત શસ્ત્ર છોડ્યું; એ શસ્ત્ર હવામાં અટકેલું જોઈ, તેણે અનેક ઘંટાવાળી શક્તિને પ્રહાર માટે ફેંકી.
જઘાનોરસિ દૈત્યસ્ય સ પપાત વ્યથાન્વિતઃ। ચિરાત્સંલભ્ય સંજ્ઞાં ચ દૈતેયઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
એ શક્તિએ દૈત્યને છાતીમાં ઘા કર્યો, અને દૈત્ય દુઃખથી જમીન પર પડી ગયો; લાંબા સમય પછી સંજ્ઞાનમાં આવી, એ દૈત્ય ક્રોધથી ભરાઈ ગયો.
ગત્વા વેગાત્સુરશ્રેષ્ઠમૈરાવતં દધાર હ। ત્રાસયામાસ સુતરામિંદ્રસ્ય દ્વિરદં રુષા
પછી ઝડપથી દૈત્ય એરાવત નામના શ્રેષ્ઠ હાથીને પકડી લીધો અને ભારે ગુસ્સાથી ઈન્દ્રના હાથીને ડરાવવાનું શરૂ કર્યું.
ધૃત્વા સ તુ ગજં સેંદ્રં મુમોચ ધરણીતલે। તતો ભૂમિગતઃ શક્રઃ કશ્મલં ચ ક્ષણં ગતઃ
એ દૈત્યએ ઈન્દ્ર અને હાથીને એકસાથે પકડી જમીન પર ફેંકી દીધા; પછી ઈન્દ્ર જમીન પર પડ્યો અને થોડા સમય માટે મૂંઝાઈ ગયો.
અવપ્લુત્ય સ દૈત્યેંદ્રો ગજદંતાંતરસ્થિતઃ। શક્રં ગ્રહીતુકામસ્ય વધાર્થં યૂથપસ્ય સઃ
દૈત્યરાજ એ હાથીના દાંત વચ્ચે ઊભો રહીને ઉછળી ગયો અને યૂથપતિ ઈન્દ્રને પકડવા, તેને મારવા માટે આગળ વધ્યો.
અસિનાઽસુરમુખ્યસ્ય શિરશ્છિત્વા ન્યપાતયત્। સર્વે પ્રજહૃષુર્દેવા ગંધર્વા લલિતં જગુઃ। મુદિતાસ્તે ચ મુનયઃ સ્તુવંતિ સુરસત્તમમ્
પછી તેણે તલવારથી એ અસુરમુખ્યનું માથું કાપી નીચે ફેંકી દીધું; બધા દેવતાઓ આનંદિત થયા, ગંધર્વોએ મીઠા ગીતો ગાયા અને ખુશ થયેલા ઋષિઓએ શ્રેષ્ઠ દેવતાની સ્તુતિ કરી.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે દ્વિતીય નમુચિવધોનામૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'નામુચિના વધ' નામના એકોતેર સિત્તેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- દિવ્યં રથં સમાસ્થાય ધનુર્હસ્તો બલૈર્યુતઃ। ગત્વા ચ માધવં સંખ્યે દેવાસુરગણાગ્રતઃ
વ્યાસજીએ કહ્યું: દેવદેવતાઓ અને અસુરોની વચ્ચે, તેણે ધનુષ્ય હાથમાં લઈને, બળથી ભરેલા દિવ્ય રથ પર ચડી, માધવની સામે ગયો.
ક્રોધેન મહતાવિષ્ટો મધુર્નિર્જરમર્દનઃ। અબ્રવીત્પરુષં વાક્યમવ્યયં હરિમીશ્વરમ્
મહાન ક્રોધથી ભરાઈ, અમરદુશ્મન મધુએ હરી ઈશ્વરને કડક અને અડગ વચન કહ્યાં.
નારાયણ ન જાનાસિ યુદ્ધધર્મમિતઃ કથમ્। અન્યાયાદ્દુર્વધોપાયં કૃત્વા નષ્ટો ન શોચસિ
'નારાયણ, તને યુદ્ધના નિયમો ખબર નથી? તું અયોગ્ય અને ખોટા ઉપાયથી વિનાશ કરીને પણ દુઃખી થતો નથી?'
અનેન પંકયોગેન વ્યવહારા કૃતસ્ય ચ। સુરત્વં ચોપનષ્ટં સ્યાદન્યસૃષ્ટિં કરોમ્યહમ્
'આ માયા અને પાપથી જોડાઈ, જે કર્યાં તે કામોથી દેવત્વ પણ નષ્ટ થઈ ગયું; હવે હું નવી સૃષ્ટિ કરું છું.'