તસ્ય દેહાત્તતશ્ચૈવ બહુ સુસ્રાવ શોણિતં। યથા ચ માધવે માસિ પુરુપુષ્પશ્શમી તરુઃ
પછી તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહાવા લાગ્યું, જેમ માધવ મહિનામાં શમી વૃક્ષમાંથી ઘણું રસ ટપકે છે.
સ્યંદનાધશ્ચરાશ્વાશ્ચ શિશ્યિરે ભૂમિલગ્નકાઃ। અથ ક્રુદ્ધો મહાદૈત્યઃ શૂલં ભીમં ચ દારુણં
રથમાંથી પડેલા ઘોડાં જમીન પર નિષ્ક્રિય પડી ગયા; પછી મહાદૈત્ય ક્રોધિત થઈ ભયાનક અને ભયંકર શૂળ ઉઠાવ્યું.
ધૃત્વા તં પ્રતિચિક્ષેપ કાલમૃત્યુસમપ્રભં। પાર્વતીનંદનેનાપિ શૂલં પાશુપતેન હ
એ શૂળને પકડી તેણે ફેંક્યું, જે કાળમૃત્યુ જેવું ભયાનક ઝગમગતું હતું; પણ પાર્વતીપુત્રે પાશુપત શૂળથી તેનો પ્રતિકાર કર્યો.
ક્ષિપ્તં તેન કૃતં દગ્ધં મુહૂર્તેન રણાજિરે। પુનઃ શક્તિં મુમોચાથ બ્રહ્મદત્તાન્તુ દાનવઃ
તેના ફેંકેલા શૂળને સ્કંદે ક્ષણમાં જ યુદ્ધભૂમિમાં ભસ્મ કરી નાખ્યું; પછી દાનવે બ્રહ્માએ આપેલું શક્તિશસ્ત્ર છોડ્યું.
શૂલં પ્રતિજઘાનાથ શતકૂટસમપ્રભમ્। તતોઽસ્ત્રે વજ્રસંકાશે જઘટાતે વિયત્યપિ
પછી તેણે શતકૂટ પર્વત જેવું તેજસ્વી શૂળ ફેંક્યું; ત્યારબાદ આકાશમાં બંને વજ્ર જેવાં શસ્ત્રો અથડાયા.
તયોસ્સવીર્યયોરસ્ત્રે ધરણ્યાં પ્રણિપેતતુઃ। તતો દૈત્યપતિઃ સ્કંદં શરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ
બંને પરાક્રમી શસ્ત્રો ધરતી પર પડતાં તેમનું બળ દેખાયું; પછી દૈત્યપતિએ અગ્નિશિખા જેવા તીરો વડે સ્કંદ પર આક્રમણ કર્યું.
અર્દયામાસ સહસા ઘનધારેવ પર્વતં। તાંસ્તુ ચ્છિત્વા મહાબાહુઃ સેનાનીશ્ચાપમસ્ય વૈ
તેણે અચાનક સ્કંદને એ રીતે ઘાયલ કર્યો, જેમ ઘનઘોર વરસાદ પર્વતને ધૂએ છે; પણ મહાબાહુ સેનાપતિએ પોતાના ધનુષ્યથી એ તીરો કાપી નાખ્યા.
વિચકર્તાર્ધચંદ્રેણ તથા યંતુઃ શિરોમહત્। તથાશ્વાન્બહુભિર્બાણૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે
પછી તેણે અર્ધચંદ્રાકૃતિ તીરે રથચાલકનું મોટું માથું કાપી નાખ્યું અને અનેક તીરો વડે ઘોડાંને પણ જમીન પર પાડી દીધાં.
ગૃહીત્વા મુસલં વેગાત્સ દુદ્રાવ સ્થલે ગુહં। જઘાન તેન દૈત્યેન્દ્રઃ શિખિનં શિખિવાહનં
પછી દૈત્યે ઝડપથી મુંગળી ઉઠાવી ગુહા તરફ દોડી ગયો; અને એ મુંગળી વડે દૈત્યે શિખિવાહનના મોરને ઘાયલ કર્યો.
તતો મોહં ગતો બર્હી પ્રચકંપે મુહુર્મુહુઃ। તતઃ સ્કંદઃ પુનસ્તં ચ જઘાનાસુરપુંગવં
પછી મોર ભયથી વારંવાર કાંપતો અને ગૂંચવાઈ ગયો; ત્યારે સ્કંદે ફરી એ અસુરોમાં શ્રેષ્ઠને પરાજય આપ્યો.
પ્રચિચ્છેદાસિના વેગાન્મુસલં ચાતિદારુણં। તારેયઃ શક્તિમાદાય જઘાન ક્રૌંચદારણમ્
પછી સ્કંદે ઝડપી તલવારથી એ ભયાનક મુંગળી કાપી નાખી; તારેયપુત્રે શક્તિ ઉઠાવી, ક્રૌંચ પર્વત ફાડનારને ઘાયલ કર્યો.
સોપિ શક્તિં મુમોચાથ અમોઘાં દુષ્ટઘાતિનીમ્। તતઃ સંદહ્ય સા શક્તિર્વિશ્વપ્રલયકારિણી
પછી તેણે પણ અમોઘ અને દુષ્ટનો નાશ કરતી એવી શક્તિ છોડીને હુમલો કર્યો; એ શક્તિ વિશ્વનો વિનાશ લાવતી ભયાનક જ્વાળા જેવી સળગતી હતી.
યમદંડસમાનં ચ ભિત્વા પુનર્ગુહં ગતા। સ ગતાસુઃ પપાતોર્વ્યાં ચાલયંશ્ચ વસુંધરાં
યમદંડ જેવી એ શક્તિ તેને ભેદી ફરી ગુહા પાસે પાછી આવી; દૈત્યપતિ પ્રાણ છોડીને ધરતી પર પડ્યો અને ધરતી ધ્રુજી ઉઠી.
પુષ્પધૂપાદિભિઃ સ્કંદઃ સર્વદેવૈઃ પ્રપૂજિતઃ
પછી બધા દેવતાઓએ સ્કંદની પુષ્પ, ધૂપ અને અન્ય ઉપચારોથી પૂજા કરી.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે તારેયવધોનામૈકોનસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સૃષ્ટિખંડમાં 'તારેયવધ' નામના ઉણસિત્તેરમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.
વ્યાસ ઉવાચ- તતો દેવાંતકો દૈત્યો વ્યનદત્સમરં પ્રતિ। રણં ચકાર ધર્મેણ સંદષ્ટૌષ્ઠપુટો બલી
વ્યાસ કહે છે: પછી દેવાંતક નામનો દૈત્ય યુદ્ધ માટે ગર્જના કરવા લાગ્યો; ક્રોધથી નીચેનું ઓઠ દાટી, એ પરાક્રમી ધર્મ પ્રમાણે યુદ્ધ કરવા ઉતર્યો.
સ ગત્વા ચાબ્રવીદ્વાક્યં સર્વલોકવિગર્હિતં। ન જાનાસિ મહદ્ધર્મં દુષ્ટ મોહાદ્યથાક્રમમ્
તે ત્યાં જઈને બધાને નાપસંદ એવા શબ્દો બોલ્યો: 'તને મોટો ધર્મ ખબર નથી, તું ભ્રમમાં પડીને બગડી ગયો છે.'
પાપપુણ્યપ્રયોગેણ નિગ્રહાનુગ્રહે પ્રભુઃ। અહં ચ નિર્મિતો ધાત્રા કરોમિ તવ શાસનમ્
પાપ અને પુણ્યના પ્રભાવથી ભગવાન જ દંડ આપે છે અને કૃપા પણ કરે છે; અને હું, સર્જનહાર દ્વારા બનાવાયો છું, તારી આજ્ઞા માનું છું.
ન જાનાસિ યતો ધર્મં કાલમૃત્યુ પુરઃસરઃ। ન રોગો ન જરા કાલો ન મૃત્યુર્ન ચ કિંકરઃ
તને ધર્મ ખબર નથી, એટલે જ સમય અને મૃત્યુ આગળ છે; અહીં ન રોગ છે, ન વૃદ્ધાવસ્થા, ન સમય, ન મૃત્યુ, ને ન કોઈ દાસ છે.
ધર્માત્પ્રચલિતઃ કર્મી કષ્ટં યાતિ દિવાનિશમ્। ઉક્તં વસું મહાવીર્યં યમં ધર્મૈકસાક્ષિકમ્
જે ધર્મથી વિમુખ થઈ ખોટું કરે છે, તે દિવસ-રાત દુઃખ ભોગવે છે; કહેવાય છે કે મહાવીર વસુઓ અને યમ માત્ર ધર્મના સાક્ષી છે.
સ જઘાન ત્રિભિર્બાણૈઃ કાલમૃત્યુસમપ્રભૈઃ। પ્રચિચ્છેદ સ ધર્માત્મા તે ત્વન્યૈર્વિશિખૈસ્ત્રિભિઃ
તેને ત્રણ બાણો માર્યા, જે સમય અને મૃત્યુ જેટલા શક્તિશાળી હતા; પણ ધર્મનિષ્ઠ એણે પણ ત્રણ બીજા બાણોથી તેમને કાપી નાખ્યા.
તતસ્તૂચ્ચૈઃ શરૈઃ પ્રાજ્યૈર્યુગાંતાનલસપ્રભૈઃ। નિજઘાન યમં સંખ્યે સ ચિચ્છેદ શરૈઃ શરાન્
પછી એણે ઉંચા અવાજવાળા અને પ્રખર એવા બાણો, જે યુગાંતની અગ્નિ જેવાં તેજસ્વી હતા, યમને યુદ્ધમાં માર્યા; યમએ પણ તેના બાણો બાણોથી કાપી નાખ્યા.
એતસ્મિન્નંતરે ક્રુદ્ધૌ પરસ્પરજયૈષિણૌ। જઘ્નતુઃ સમરેન્યોન્યં મહાબલપરાક્રમૌ
આ વચ્ચે, બંને ગુસ્સામાં અને એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છાથી, મહાબળ અને પરાક્રમ ધરાવતા, યુદ્ધમાં એકબીજાને ઘાયલ કરતા રહ્યા.
અહોરાત્રં તયોર્યુદ્ધમવર્ત્તત સુદારુણમ્। એતસ્મિન્નન્તરે ક્રુદ્ધઃ શક્ત્યા પ્રશમનં રુષા
બન્ને વચ્ચેનું ભયાનક યુદ્ધ આખો દિવસ અને રાત ચાલ્યું; એ દરમિયાન ગુસ્સેમાં, એણે શસ્ત્રથી શમન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
બિભેદ દૈત્યશાર્દૂલો હ્યહંકારયુતો બલી। તામેવાથ રુષા ધર્મો ગૃહીત્વા શક્તિકાં દ્રુતં
દૈત્યમાં શ્રેષ્ઠ, ગર્વથી ભરેલો અને શક્તિશાળી, એણે શસ્ત્રથી ઘા કર્યો; પછી ધર્મે પણ ગુસ્સામાં એ જ શસ્ત્ર ઝડપથી પકડી લીધું.
નિજઘાન તયૈવામુંસ્તનયોરંતરે ભૃશમ્। સ વિહ્વલિત સર્વાંગો મુખાદાગતશોણિતઃ
એ જ શસ્ત્રથી એણે બંને પુત્રો વચ્ચે તેને જોરથી માર્યો; તેનું આખું શરીર ધ્રુજી ઉઠ્યું અને મોઢામાંથી લોહી વહી નીકળ્યું.
તતઃ ક્રુદ્ધો મહાતેજા ધૃત્વા દંડં સુદારુણમ્। અમોઘં પાતયામાસ તસ્ય દૈત્યસ્ય વિગ્રહે
પછી, ગુસ્સેમાં અને તેજસ્વી, એણે ભયાનક દંડ પકડીને, નિષ્ફળ ન જાય એ રીતે એ દૈત્યના શરીર પર ફેંકી દીધો.
સાશ્વં રથં તથા સૂતં યોદ્ધારં શસ્ત્રસંચયમ્। ચકાર ભસ્મસાત્તં ચ શમનઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
એના ઘોડા, રથ, સારથી, યોદ્ધા અને શસ્ત્રોની ટુકડીને, ગુસ્સાથી ભરેલા શમકર્તાએ બધાને ભસ્મ કરી નાખ્યા.
પતિતે ચ તથા દૈત્યે દુર્ધર્ષો નામ દાનવઃ। શમનં શૂલહસ્તસ્તુ પ્રદુદ્રાવ જિઘાંસયા
એ રીતે દૈત્ય પડી ગયો ત્યારે, દુર્ધર્ષ નામનો દાનવ શૂળ હાથમાં લઈને, શમકર્તાને મારવા દોડી આવ્યો.
શૂલહસ્તં સમાયાંતં બડવાનલસન્નિભમ્। આસસાદ રણે મૃત્યુઃ શક્તિહસ્તોતિનિર્ભયઃ
શૂળ લઈને, બડબડતી અગ્નિ જેવો તેજ ધરાવતો, જ્યારે એ આગળ આવ્યો, ત્યારે મૃત્યુ પણ શસ્ત્ર પકડી નિર્ભય થઈ યુદ્ધમાં સામો થયો.