ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે બલનમુચિવધોનામ સપ્તષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'બલ અને નમુચિનું વધ' નામે સડસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- બલં ચ નિહતં દૃષ્ટ્વા નમુચિં ચ સ્વકાગ્રજમ્। મુચિસ્તત્રાબ્રવીદ્વાક્યં જ્યેષ્ઠો મે સૂદિતસ્ત્વયા
વ્યાસજી બોલ્યા: બલ અને પોતાના મોટા ભાઈ નમુચિના મૃત્યુને જોઈને મુચિએ કહ્યું: 'મારો મોટો ભાઈ તારા હાથેથી મારાયો છે.'
પરોક્ષેણાધુના ત્વાં ચ શરૈર્નેષ્યામિ ભાસ્કરિમ્। તમબ્રવીન્મહાતેજાઃ શક્રઃ સર્વસુરાર્ચિતઃ
હવે હું પણ તને તીરોથી સૂર્યલોકમાં મોકલીશ.' ત્યારે સર્વે દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત એવા તેજસ્વી ઇન્દ્રે તેને ઉત્તર આપ્યો:
ભ્રાતુસ્તે ધર્મપંથાનમિદાનીં લપ્સ્યસે ધ્રુવમ્। વહ્નેરુષ્ણમવિજ્ઞાય પ્રમોહાચ્છલભા યથા
હવે તું ચોક્કસ તારા ભાઈ જેવો અંત પામશે; જેમ અજ્ઞાનમાં પડેલા પતંગિયાં અગ્નિના તાપને જાણ્યા વિના તેમાં પડી જાય છે.
સહસા પ્રવિશંત્યગ્નિં તથા માં યોદ્ધુમિચ્છસિ। એવં બ્રુવાણમિન્દ્રં ચ જઘાન વિશિખૈસ્ત્રિભિઃ
એવી જ રીતે, તું પણ ઉતાવળમાં મારી સામે લડવા આવીને પોતાનું નાશ કરવા દોડ્યો છે.' આમ ઇન્દ્ર બોલતો હતો, ત્યારે મુચિએ તેને ત્રણ તીરો મારીને ઘાયલ કર્યો.
સ ચિચ્છેદ ત્રિભિર્બાણૈઃ શક્રઃ પરપુરંજયઃ। તતો જઘાન દશભિરિંદ્રમૈરાવણં ત્રિભિઃ
શત્રુઓના નાશક ઇન્દ્રે એ ત્રણેય તીરો કાપી નાખ્યા; પછી તેણે દસ તીરો એરાવત ઉપર અને ત્રણ તીરો મુચિ પર ચલાવ્યા.
સપ્તભિર્માતલિં છિત્વા નાદૈરુચ્ચૈર્નનાદ હ। શક્રં પ્રતિ પુનર્દૈત્યો ભ્રામયામાસ સંભ્રમાત્
મુચિએ સાત તીરો મારતાં માતલિને ઘાયલ કર્યો અને જોરદાર ગર્જના કરી; પછી એ અસુર ગભરાઈને ઇન્દ્રને ચકરાવતો રહ્યો.
આયસીં તાં ગદાં કોપાન્મહાબલપરાક્રમઃ। તતસ્તુ લાઘવાચ્છક્રો જઘાન કુલિશેન હિ
મુચિએ ગુસ્સામાં અને મહાન બળથી લોખંડની ગદા ઉઠાવી; પણ ઇન્દ્રે ચપળતાથી પોતાના વજ્રથી તેને ઘાયલ કર્યો.
ભિદુરસ્યાવપાતેન ગતાસુર્નિપપાત હ। દનુજસ્ય પ્રપાતેન સંચચાલ વસુંધરા
વજ્રના ઘા પડતાં એ દાનવ પ્રાણ ગુમાવી જમીન પર પડી ગયો; દાનવના પડતાં પૃથ્વી પણ ધ્રૂજી ઉઠી.
દેવાઃ પ્રચક્રુર્નૃત્યાનિ દાનવા વિપ્રદુદ્રુવુઃ
દેવતાઓએ આનંદથી નૃત્ય શરૂ કરી દીધું અને દાનવો બધા તરફ ભાગી ગયા.
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે મુચિવધોનામાષ્ટષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીપદ્મપુરાણના પ્રથમ સર્જનખંડમાં 'મુચિનું વધ' નામે અડસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
વ્યાસ ઉવાચ- તારેયો બલસંપન્નઃ શક્રતુલ્યપરાક્રમઃ। જઘાન વિશિખૈસ્સ્કન્દં પિતૃઘાતિનમાહવે
વ્યાસજી બોલ્યા: તારેય, જે બલવાન અને ઇન્દ્ર જેટલો પરાક્રમી હતો, તેણે યુદ્ધમાં પોતાના પિતૃહંતા સ્કંદને તીરો વડે ઘાયલ કર્યો.
તતસ્સ્કન્દો મહાબાહુર્હરિતુલ્યપરાક્રમઃ। વિચકર્ત શરાંસ્તાંસ્તાન્નિર્બિભેદ શરોત્તમૈઃ
પછી મહાબાહુ અને હરિ જેટલા પરાક્રમી સ્કંદે ઉત્તમ તીરો વડે એ બધા તીરો કાપી નાખ્યા.
સ દૈત્યસ્સહસા સ્કંદં છાદયામાસ માર્ગણૈઃ। અસંભ્રાન્તઃ પ્રચિચ્છેદ વિશાખો વિશિખૈસ્તદા
એ દાનવે અચાનક સ્કંદને તીરોની ઝાડમાં ઢાંકી દીધો, પણ નિર્ભય વિશાખે પોતાના તીરો વડે એ બધાં તીરો કાપી નાખ્યા.
તારેયોગ્નિશરૈઃ સ્કંદં જઘાન રણમૂર્ધનિ। વિશિખં ભિદુરપ્રખ્યં ચખાન હરનંદને
તારેયે યુદ્ધભૂમિમાં અગ્નિસમાન તીરો વડે સ્કંદને ઘાયલ કર્યો અને વજ્ર જેવી ભયાનક શક્તિ ધરાવતા વિશાખને પણ ઇજા પહોંચાડી.
વૈશ્વાનરેણ સેનાનીસ્તત્ર સંપર્યવારયત્। રૌદ્રમસ્ત્રં પુનર્દૈત્યઃ પ્રેષયામાસ તં પ્રતિ
ત્યારે સેનાપતિએ વૈશ્વાનર અસ્ત્ર વડે એ તીરો અટકાવ્યા; પણ દાનવે ફરીથી ભયાનક અસ્ત્ર સ્કંદ સામે છોડ્યું.
તન્નિરસ્તં કૃતં તેન બાણેનાસ્ફાલિતેન ચ। અઘોરં પ્રાક્ષિપદ્દૈત્યો ઘોરરૂપં સુદારુણં
સ્કંદે અખંડિત તીરો વડે એ અસ્ત્રને નિષ્ફળ બનાવ્યું; ત્યારે દાનવે અત્યંત ભયાનક અને ડરામણું અઘોર અસ્ત્ર ફેંક્યું.
ભૂધરા વિટપાસ્સિંહાસ્તથા સર્પાદયઃ શરાઃ। ધાવંતિ પાર્વતીપુત્રં કોટિકોટિસહસ્રશઃ
પર્વતો, વૃક્ષો, સિંહો અને સાપ જેવા તીરો કરોડો-લાખોની સંખ્યામાં પાર્વતીપુત્ર સ્કંદ તરફ દોડી આવ્યા.
છિત્વા તાંસ્તુશરાન્સ્કંદો બિભેદ દૈત્યપુંગવં। આપાદં શીર્ષપર્યંતં શરૈરગ્ન્યર્કસન્નિભૈઃ
ત્યારે સ્કંદે તેમના તીરો કાપી નાખ્યા અને અગ્નિ અને સૂર્ય જેવી જ્વલંત તીરો વડે દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠને પગથી માથા સુધી ભેદી નાખ્યો.
સ્વર્ણપુંખાઃ શરા લગ્ના દેહે દૈત્યપતેર્ભૃશં। રેજુસ્તે સ્વર્ણશકલા યથા કૃષ્ણશિલોચ્ચયે
સ્વર્ણના પાંખવાળા તીરો દૈત્યપતિના શરીરમાં ઊંડે ઘૂસી ગયા, અને કાળા પથ્થર પર સોનાના ટુકડાં ઝગમગે તેમ તેજ પાથર્યું.
તસ્ય દેહાત્તતશ્ચૈવ બહુ સુસ્રાવ શોણિતં। યથા ચ માધવે માસિ પુરુપુષ્પશ્શમી તરુઃ
પછી તેના શરીરમાંથી ઘણું લોહી વહાવા લાગ્યું, જેમ માધવ મહિનામાં શમી વૃક્ષમાંથી ઘણું રસ ટપકે છે.
સ્યંદનાધશ્ચરાશ્વાશ્ચ શિશ્યિરે ભૂમિલગ્નકાઃ। અથ ક્રુદ્ધો મહાદૈત્યઃ શૂલં ભીમં ચ દારુણં
રથમાંથી પડેલા ઘોડાં જમીન પર નિષ્ક્રિય પડી ગયા; પછી મહાદૈત્ય ક્રોધિત થઈ ભયાનક અને ભયંકર શૂળ ઉઠાવ્યું.
ધૃત્વા તં પ્રતિચિક્ષેપ કાલમૃત્યુસમપ્રભં। પાર્વતીનંદનેનાપિ શૂલં પાશુપતેન હ
એ શૂળને પકડી તેણે ફેંક્યું, જે કાળમૃત્યુ જેવું ભયાનક ઝગમગતું હતું; પણ પાર્વતીપુત્રે પાશુપત શૂળથી તેનો પ્રતિકાર કર્યો.
ક્ષિપ્તં તેન કૃતં દગ્ધં મુહૂર્તેન રણાજિરે। પુનઃ શક્તિં મુમોચાથ બ્રહ્મદત્તાન્તુ દાનવઃ
તેના ફેંકેલા શૂળને સ્કંદે ક્ષણમાં જ યુદ્ધભૂમિમાં ભસ્મ કરી નાખ્યું; પછી દાનવે બ્રહ્માએ આપેલું શક્તિશસ્ત્ર છોડ્યું.
શૂલં પ્રતિજઘાનાથ શતકૂટસમપ્રભમ્। તતોઽસ્ત્રે વજ્રસંકાશે જઘટાતે વિયત્યપિ
પછી તેણે શતકૂટ પર્વત જેવું તેજસ્વી શૂળ ફેંક્યું; ત્યારબાદ આકાશમાં બંને વજ્ર જેવાં શસ્ત્રો અથડાયા.
તયોસ્સવીર્યયોરસ્ત્રે ધરણ્યાં પ્રણિપેતતુઃ। તતો દૈત્યપતિઃ સ્કંદં શરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ
બંને પરાક્રમી શસ્ત્રો ધરતી પર પડતાં તેમનું બળ દેખાયું; પછી દૈત્યપતિએ અગ્નિશિખા જેવા તીરો વડે સ્કંદ પર આક્રમણ કર્યું.
અર્દયામાસ સહસા ઘનધારેવ પર્વતં। તાંસ્તુ ચ્છિત્વા મહાબાહુઃ સેનાનીશ્ચાપમસ્ય વૈ
તેણે અચાનક સ્કંદને એ રીતે ઘાયલ કર્યો, જેમ ઘનઘોર વરસાદ પર્વતને ધૂએ છે; પણ મહાબાહુ સેનાપતિએ પોતાના ધનુષ્યથી એ તીરો કાપી નાખ્યા.
વિચકર્તાર્ધચંદ્રેણ તથા યંતુઃ શિરોમહત્। તથાશ્વાન્બહુભિર્બાણૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે
પછી તેણે અર્ધચંદ્રાકૃતિ તીરે રથચાલકનું મોટું માથું કાપી નાખ્યું અને અનેક તીરો વડે ઘોડાંને પણ જમીન પર પાડી દીધાં.
ગૃહીત્વા મુસલં વેગાત્સ દુદ્રાવ સ્થલે ગુહં। જઘાન તેન દૈત્યેન્દ્રઃ શિખિનં શિખિવાહનં
પછી દૈત્યે ઝડપથી મુંગળી ઉઠાવી ગુહા તરફ દોડી ગયો; અને એ મુંગળી વડે દૈત્યે શિખિવાહનના મોરને ઘાયલ કર્યો.
તતો મોહં ગતો બર્હી પ્રચકંપે મુહુર્મુહુઃ। તતઃ સ્કંદઃ પુનસ્તં ચ જઘાનાસુરપુંગવં
પછી મોર ભયથી વારંવાર કાંપતો અને ગૂંચવાઈ ગયો; ત્યારે સ્કંદે ફરી એ અસુરોમાં શ્રેષ્ઠને પરાજય આપ્યો.