પર્શુના પરમેણૈવ અગ્નિનાગ્નિશિખૈઃ શરૈઃ। વરુણસ્ય ચ પાશેન બદ્ધા મગ્ના યમક્ષયે
ઉત્તમ પરશુ, અગ્નિ, અગ્નિના જ્વાળાવાળા તીરો અને વરુણના ફાંસાથી બંધાઈને, દૈત્યો યમના રાજ્યમાં ધકેલાઈ ગયા.
યેષાં પુત્રૈશ્ચ પૌત્રૈશ્ચ પુરોગૈઃ સચિવૈસ્તથા। નિપાતિતાશ્ચ દૈતેયાઃ શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ
દેવતાઓના પુત્રો, પૌત્રો, નેતાઓ અને મંત્રીઓએ તીરો, ભાલાં અને શૂળની વરસાદથી દૈત્યોને ધરાશાયી કર્યા.
ગ્રહૈશ્ચ શ્વસનૈરેવ યક્ષગંધર્વકિન્નરૈઃ। મહત્યા ગદયા ચૈવ કુબેરેણ ચ ધીમતા
ગ્રહો, પવન, યક્ષ, ગંધર્વ અને કિનરોએ અને બુદ્ધિશાળી કુબેરની મહાન ગદા વડે પણ દૈત્યોને પરાજય મળ્યો.
ઘનાનાં નિકરૈર્વજ્રૈસ્તુષારૈર્વિધુનેરિતૈઃ। પન્નગાનાં વિષૈર્ઘોરૈર્દૈત્યાઃ પેતુર્ધરાતલે
ઘણા વાદળોના જૂથો, વજ્રો, ચંદ્રથી પડેલા તૂંટી અને સાપોના ભયાનક ઝેરથી દૈત્યો જમીન પર પડી ગયા.
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્દેવૈઃ કોટિકોટિસહસ્રશઃ। પાતિતાઃ પ્રયયુસ્સર્વે ધરણ્યાં તુ ગતાસવઃ
અને અનેક પ્રકારના બીજા દેવતાઓએ, કરોડો-કરોડોની સંખ્યામાં, દૈત્યોને માર્યા; બધા પૃથ્વી પર નિર્જીવ પડ્યા.
દેહાંસ્ત્યક્ત્વા દિવં યાંતિ કેચિચ્ચ યમમંદિરમ્। કેચિદ્ગચ્છંતિ પાતાલં પુણ્યાપુણ્યપ્રયોગતઃ
કેટલાંક દેહ ત્યજીને સ્વર્ગે ગયા; કેટલાંક યમના ઘર ગયા; અને કેટલાંક પોતાના પુણ્ય-પાપ પ્રમાણે પાતાળે ગયા.
એતસ્મિન્નંતરે વેદાઞ્જજલ્પુઃ પરમર્ષયઃ। સ્વસ્ત્યસ્તુ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ગોભ્યઃ સ્ત્રીભ્યસ્તપસ્વિષુ
આ દરમિયાન મહર્ષિઓએ વેદોનું પઠન કર્યું અને કહ્યું: 'બ્રાહ્મણો, ગાયો, સ્ત્રીઓ અને તપસ્વીઓ માટે કલ્યાણ થાઓ.'
પ્રયુધ્યમાનેષ્વન્યેષુ સાંપ્રતં સર્વજંતુષુ। વિબુધૈરર્દિતા દૈત્યાઃ શેષાઃ પર્વતમાશ્રિતાઃ
જ્યારે બીજા જીવોમાં યુદ્ધ ચાલુ હતું, ત્યારે બચેલા દૈત્યો દેવતાઓના હુમલાથી પીડાઈને પર્વત પર છુપાઈ ગયા.
પ્રજગ્મુશ્ચ દિશઃ સર્વાઃ કાતરા રણભીરવઃ। દૈત્યવ્યૂહે પ્રભગ્ને ચ બલો નામ મહાબલઃ
યુદ્ધથી ડરેલા અને ભયભીત દૈત્યો બધે ભાગી ગયા; અને જ્યારે દૈત્યોની સેનાની ગોઠવણી તૂટી ગઈ, ત્યારે બલા નામનો મહાબલી—
અર્દયામાસ દેવાંશ્ચ સંયમ્યાગ્નિસમૈઃ શરૈઃ। તસ્ય બાણાર્દિતા દેવા બહવો બલદર્પિતાઃ
—દેવતાઓને અગ્નિ જેવાં તીરો વડે રોકવા લાગ્યો; તેની બાણવર્ષાથી ઘણા શક્તિશાળી દેવતાઓ ઘાયલ થયા.
પતિતા ધરણીપૃષ્ઠે કેચિદ્ભગ્ના રણાજિરે। દૃષ્ટ્વા તસ્ય મહત્કર્મ દારુણં લોકભીષણમ્
કેટલાંક યુદ્ધભૂમિમાં તૂટી પડ્યા; તેની ભયાનક અને વિશ્વને ડરાવનારી મહાન કૃત્ય જોઈને—
શશંસુર્ઋષયો દેવાસ્તત્ર શિષ્ટાઃ પ્રચુક્રુશુઃ। અથ ક્રુદ્ધો મહાતેજાશ્શતક્રતુરરિંદમઃ
—ઋષિઓએ આ વાત જણાવી અને બચેલા દેવતાઓ ચીસો પાડવા લાગ્યા; ત્યારે દુશ્મનોના વિનાશક, મહાતેજસ્વી ઇન્દ્ર ક્રોધથી ભરાયા.
જઘાન શરસંદોહૈર્બલં બલવતાં વરમ્। સોપિ ક્રુદ્ધો બલો યુદ્ધે તથા શક્રં સસંભ્રમઃ
શક્તિશાળી વીરોએ એકબીજાની સેના પર તીક્ષ્ણ બાણ વરસાવ્યા, છતાં ક્રોધિત બલ પણ ઉગ્ર યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સામે ઉભો રહ્યો.
રુધિરેણાવસિક્તાંગૌ પ્રસૃતેન મહાબલૌ। તૌ યથા માધવે માસિ પુષ્પિતૌ કિંશુકદ્રુમૌ
બન્ને મહાબલી વીરોના શરીર વહેતા લોહીથી ભીંજાઈ ગયા હતા, તેઓ વસંત ઋતુમાં ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષો જેવા દેખાતા હતા.
ચક્રાણિ ચ સહસ્રાણિ શૂલાનિ મુસલાનિ ચ। નિચખાન રણે શક્રે ચપલે ચાસુરોત્તમઃ
અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ એ વીરે યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર પર હજારો ચક્ર, ભાલા અને ગદાઓ ફેંકી મારી, અને ઝડપથી હુમલો કર્યો.
તાનિ ચક્રાણિ શૂલાનિ નિચકર્ત્ત શરોત્તમૈઃ। સુરરાટ્સહસા ભ્રાંતો લીલયા સમરે બલી
દેવતાઓના રાજા, શક્તિશાળી અને આશ્ચર્યચકિત, એ બધા ચક્ર અને ભાલાઓને ઉત્તમ બાણોથી એક ઝટકામાં કાપી નાખ્યા, જાણે રમતમાં.
સ ચ દૈત્યો મહાતેજાઃ શક્ત્યા ચૈવ પુરંદરમ્। નિજઘાન તદા તૂર્ણં ગજસ્થં ચ સ્તનાંતરે
પછી તે તેજસ્વી દૈત્યે ઝડપથી શક્તિ ફેંકી પુરંદરનાં છાતીમાં ઘૂસી દીધી, ત્યારે ઇન્દ્ર હાથી પર બેઠેલા હતા.
તયા વિનિહતઃ શક્રઃ પ્રચચાલ ગજોપરિ। લબ્ધસંજ્ઞો બલં જિષ્ણુર્બિભેદ દનુજં ક્ષણાત્
એ શસ્ત્રના ઘા થી ઇન્દ્ર હાથી પર લથડ્યા, પણ જ્ઞાન પાછું મળતાં જ વિજયી ઇન્દ્રે ક્ષણમાં જ દૈત્યને ભેદી નાખ્યો.
રથસંસ્થસ્ય હસ્તૌ ચ ધનુશ્ચિચ્છેદ ચેષુણા। ચર્મતીક્ષ્ણં ધ્વજં તસ્ય શરેણૈકેન વીરહા
રથ પર બેઠેલા ઇન્દ્રે એક બાણથી દૈત્યના હાથ અને ધનુષ્ય કાપી નાખ્યા, અને એક તીક્ષ્ણ બાણથી તેની ઢાલ અને ધ્વજ પણ તોડી નાખ્યા.
ચતુર્ભિર્નિશિતૈર્બાણૈર્વિવ્યાધ ચતુરો હયાન્। શરેણૈકેન સૂતસ્ય શિરશ્ચિચ્છેદ તત્ક્ષણાત્
ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી તેણે ચારેય ઘોડાઓને ઘાયલ કર્યા, અને એક જ બાણથી રથચાલકનું માથું તરત જ કાપી નાખ્યું.
છિન્નધન્વા હતરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ। નિપત્ય મૂર્ચ્છિતઃ પૃથ્વ્યાં મુહૂર્તાન્મૃત્યુમાપ સઃ
ધનુષ્ય તૂટી ગયું, રથ તૂટી ગયો, ઘોડા અને રથચાલક મરી ગયા, તો એ વીર ભૂમિ પર ઢળી પડ્યો અને થોડી જ વારમાં મૃત્યુ પામ્યો.
અથ ક્રુદ્ધો મહાદૈત્યો નમુચિઃ સુરદર્પહા। ગદામાદાય સહસા સ જઘાન મહાગજમ્
પછી ક્રોધિત મહાદૈત્ય નમુચિ, દેવતાઓનો અહંકાર દબાવનાર, ગદા લઈને તરત જ મહાહાથી પર ઘાતક પ્રહાર કર્યો.
યથા મેરુગિરેઃ શૃંગે વજ્રપાતો ભવેદ્ધ્રુવમ્। તથૈવ ચ મહાશબ્દો હ્યભવલ્લોમહર્ષણઃ
જેમ મેરુ પર્વતની ચોટી પર વીજળી પડતાં ભયાનક અવાજ થાય, તેમ જ ત્યાં ભયજનક અને રોમાંચક ગર્જના સંભળાઈ.
પ્રહારેણાર્દિતઃ પદ્મી સંચચાલ સ વિહ્વલઃ। રુધિરેણાવસિક્તાંગો વિમુખો વેદનાતુરઃ
એ ઘાતથી ઇન્દ્રનો હાથી કંપી ઉઠ્યો, અચાનક ગભરાઈ ગયો; લોહીથી ભીંજાયેલો, દુઃખથી વેદનાગ્રસ્ત થઈ પાછો વળી ગયો.
શતક્રતું વિધાવંતિ શતશોથ સહસ્રશઃ। અર્ધચંદ્રૈક્ષુઃરપ્રૈશ્ચ ચિચ્છેદ પાકશાસનઃ
શતક્રતુ પર સૈંકડો અને હજારો વીરોએ ધાવા કર્યા, પણ પાકશાસનએ અર્ધચંદ્ર અને ઈખના પાન જેવા બાણોથી તેમને કાપી નાખ્યા.
જંતુભિસ્તસ્ય માયાભિરર્દિતાસ્સુરપુંગવાઃ। ભૂમૌ નિપતિતાઃ કેચિત્કેચિત્સુપ્તા રથોપરિ
દૈત્યની માયાથી પીડાયેલી દેવસેનાના શ્રેષ્ઠ વીરોએ જમીન પર પડી ગયા, અને કેટલાક તો પોતાના રથ પર બેભાન થઈ પડ્યા.
દૃષ્ટ્વા તસ્ય મહત્કર્મ માધવો વિશિખાંસ્તથા। જંતુભૂતાન્સ ચક્રેણ ચિચ્છેદ દેહલગ્નકાન્
તેના મહાન પરાક્રમ અને માયાથી બનેલા પ્રાણીઓ જોઈ, માધવે પોતાના ચક્રથી શરીર પર ચોંટેલા બધા જીવોને કાપી નાખ્યા.
તતો જિષ્ણુસ્ત્રિભિર્બાણૈઃ પાતયામાસ ભૂતલે। પૃથિવ્યાં પતિતો દૈત્યો મૂર્ચ્છિતસ્ખલિતઃ પુનઃ
પછી વિજયી વીરે ત્રણ બાણોથી દૈત્યને ધરતી પર પાડી દીધો; જમીન પર પડતાં જ દૈત્ય ફરી બેભાન થઈ ઢળી પડ્યો.
દધાર મુદ્ગરં ઘોરં શક્રં હંતું સમુદ્યતઃ। તતો જઘાન મઘવા કુલિશેન મહાસુરમ્
દૈત્યે ભયાનક મુદગાર ઉઠાવી ઇન્દ્રને મારવા દોડ્યો, પણ મઘવાને પોતાના વજ્રથી મહાસુર પર ઘાતક પ્રહાર કર્યો.
સ પપાત મહીપૃષ્ઠે ક્ષતવક્ષા મહાબલઃ। સાધુસાધ્વિતિ દેવાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચૈવ મહર્ષયઃ૫૦ 1.67.50 અપૂજયંસ્તદા શક્રં બહુભિઃ પુષ્પવૃષ્ટિભિઃ। તતો દૈત્યગણાઃ સર્વે ભીતાસ્તત્ર પ્રદુદ્રુવુઃ। ગીતં ગાયંતિ ગંધર્વા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
મહાબલી દૈત્ય ઘાયલ છાતી સાથે ધરતી પર ઢળી પડ્યો; દેવતાઓ, સિદ્ધો અને મહર્ષિઓએ ઇન્દ્રની પુષ્પવૃષ્ટિથી પૂજા કરી. પછી બધા દૈત્ય ડરીને ત્યાંથી ભાગી ગયા; ગંધર્વોએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓ નૃત્ય કરવા લાગી.