શસ્ત્રૈઃ શરૈરસૃક્પાતૈઃ કંકવાયસજંબુકૈઃ। યથા મુસલધારાભિર્ઘના વર્ષંતિ લોહિતમ્
શસ્ત્રો, તીરો, લોહીની ધારા, ગિધ, કાગડા અને શિયાળ—આ બધાથી જાણે મેઘો લોહી વરસાવે છે એમ યુદ્ધ ચાલતું હતું.
તથૈવ ક્ષતજૈઃ સ્રસ્તૈઃ સ્વાઙ્ગાચ્ચ દેવદાનવાઃ। કેચિત્પતંતિ મુહ્યંતિ સ્ખલંતિ ચ હસંતિ ચ
એ જ રીતે પોતાના શરીરમાંથી લોહી વહેતાં દેવો અને દૈત્યોમાંથી કોઈ પડી જતો, કોઈ ગભરાઈ જતો, કોઈ લથડતો અને કોઈ હસતો હતો.
મુંચંતિ ચાર્તનાદાંશ્ચ સિંહનાદં મુહુર્મુહુઃ। કેષાંચિદ્બાહવશ્છિન્નાશ્છિન્નપાદાસ્તથાપરે
કેટલાંક દુઃખથી ચીસો પાડતા અને વારંવાર સિંહની જેમ ગર્જના કરતા. કોઈના હાથ કપાઈ ગયા, તો કોઈના પગ કપાઈ ગયા.
છિન્નપાર્શ્વોદરાઃ કેચિન્નિપેતુઃ શતશો ભુવિ। કોટિકોટિસહસ્રાણિ ગજવાજ્યસુરાણિ ચ
કેટલાંકના પાંજર અને પેટ કપાઈ ગયા અને તેઓ સૈંકડો સંખ્યામાં જમીન પર પડી ગયા. કરોડો હાથી, ઘોડા અને દૈત્ય પણ નાશ પામ્યા.
અપતન્ધરણીપૃષ્ઠે રક્તૌઘે બહુધા ભુવિ। તતસ્તુ ધરણીપૃષ્ઠે ત્વભવલ્લોહિતાર્ણવઃ
પૃથ્વી પર અનેક જગ્યાએ લોહી ની નદીઓ વહેવા લાગી; પછી જમીન પર લોહીનું મોટું દરિયો દેખાયો.
વિપરીતાસ્તતો નદ્યઃ સદ્યસ્તત્ર વિસુસ્રુવુઃ। તૃણકાષ્ઠપરાસ્તત્ર શક્તયો દારુસંચયાઃ
પછી ત્યાંની નદીઓ એકાએક ઉલટી વહેવા લાગી; તેમાં ઘાસ અને લાકડાંનાં ઢગલા, હથિયારો અને લાકડાંનાં ગોઠાણાં હતાં.
મુદ્ગરા મુસલાઃ શૂલા મકરાદ્યા ભવંતિ ચ। જયંતિકા ધ્વજા મીનાઃ કમઠાશ્ચર્મકાયકાઃ
ત્યાં મુગદર, મસલાં, ભાલાં અને મકર જેવા પ્રાણીઓ દેખાયા; ધ્વજ, પતાકા, માછલીઓ, કાચબાં અને ચામડાંનાં ઢાલો હતાં.
શરાદિભિર્મહોષ્ટ્રૈશ્ચ નિરુદ્ધાઃ પ્રચુરૈસ્તથા। કેશચામરશૈવાલાઃ સંપૂર્ણાસ્તાસ્તતઃસ્તતઃ
નદીઓમાં અનેક તીરો અને મોટા ઊંટો પડી જતાં રસ્તો બંધ થયો હતો; અને ત્યાં વાળ, ચામર અને જળમાં ઉગતા શેવાળથી બધું ભરાઈ ગયું હતું.
પતદ્ભિશ્ચ તથાન્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ ક્ષતજાર્ણવઃ। તદા વસુંધરા સર્વા સશૈલવનકાનના
બીજા અનેક પ્રકારની વસ્તુઓ પડતાં લોહીનો દરિયો ઊભો થયો; એ સમયે આખી પૃથ્વી, તેના પર્વતો, જંગલો અને વન સાથે—
રુધિરૌઘા મહાઘોરા સર્વલોકભયંકરા। સ્કંદસ્ય શક્તિપાતેન ગતા દૈત્યા યમક્ષયમ્
—ભયાનક લોહીના પ્રવાહોથી ઢંકાઈ ગઈ, જે બધા લોકને ડરાવનારા હતા; સ્કંદની શક્તિ પડતાં દૈત્યો યમના ઘર પહોંચ્યા.
પર્શુના પરમેણૈવ અગ્નિનાગ્નિશિખૈઃ શરૈઃ। વરુણસ્ય ચ પાશેન બદ્ધા મગ્ના યમક્ષયે
ઉત્તમ પરશુ, અગ્નિ, અગ્નિના જ્વાળાવાળા તીરો અને વરુણના ફાંસાથી બંધાઈને, દૈત્યો યમના રાજ્યમાં ધકેલાઈ ગયા.
યેષાં પુત્રૈશ્ચ પૌત્રૈશ્ચ પુરોગૈઃ સચિવૈસ્તથા। નિપાતિતાશ્ચ દૈતેયાઃ શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ
દેવતાઓના પુત્રો, પૌત્રો, નેતાઓ અને મંત્રીઓએ તીરો, ભાલાં અને શૂળની વરસાદથી દૈત્યોને ધરાશાયી કર્યા.
ગ્રહૈશ્ચ શ્વસનૈરેવ યક્ષગંધર્વકિન્નરૈઃ। મહત્યા ગદયા ચૈવ કુબેરેણ ચ ધીમતા
ગ્રહો, પવન, યક્ષ, ગંધર્વ અને કિનરોએ અને બુદ્ધિશાળી કુબેરની મહાન ગદા વડે પણ દૈત્યોને પરાજય મળ્યો.
ઘનાનાં નિકરૈર્વજ્રૈસ્તુષારૈર્વિધુનેરિતૈઃ। પન્નગાનાં વિષૈર્ઘોરૈર્દૈત્યાઃ પેતુર્ધરાતલે
ઘણા વાદળોના જૂથો, વજ્રો, ચંદ્રથી પડેલા તૂંટી અને સાપોના ભયાનક ઝેરથી દૈત્યો જમીન પર પડી ગયા.
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્દેવૈઃ કોટિકોટિસહસ્રશઃ। પાતિતાઃ પ્રયયુસ્સર્વે ધરણ્યાં તુ ગતાસવઃ
અને અનેક પ્રકારના બીજા દેવતાઓએ, કરોડો-કરોડોની સંખ્યામાં, દૈત્યોને માર્યા; બધા પૃથ્વી પર નિર્જીવ પડ્યા.
દેહાંસ્ત્યક્ત્વા દિવં યાંતિ કેચિચ્ચ યમમંદિરમ્। કેચિદ્ગચ્છંતિ પાતાલં પુણ્યાપુણ્યપ્રયોગતઃ
કેટલાંક દેહ ત્યજીને સ્વર્ગે ગયા; કેટલાંક યમના ઘર ગયા; અને કેટલાંક પોતાના પુણ્ય-પાપ પ્રમાણે પાતાળે ગયા.
એતસ્મિન્નંતરે વેદાઞ્જજલ્પુઃ પરમર્ષયઃ। સ્વસ્ત્યસ્તુ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ગોભ્યઃ સ્ત્રીભ્યસ્તપસ્વિષુ
આ દરમિયાન મહર્ષિઓએ વેદોનું પઠન કર્યું અને કહ્યું: 'બ્રાહ્મણો, ગાયો, સ્ત્રીઓ અને તપસ્વીઓ માટે કલ્યાણ થાઓ.'
પ્રયુધ્યમાનેષ્વન્યેષુ સાંપ્રતં સર્વજંતુષુ। વિબુધૈરર્દિતા દૈત્યાઃ શેષાઃ પર્વતમાશ્રિતાઃ
જ્યારે બીજા જીવોમાં યુદ્ધ ચાલુ હતું, ત્યારે બચેલા દૈત્યો દેવતાઓના હુમલાથી પીડાઈને પર્વત પર છુપાઈ ગયા.
પ્રજગ્મુશ્ચ દિશઃ સર્વાઃ કાતરા રણભીરવઃ। દૈત્યવ્યૂહે પ્રભગ્ને ચ બલો નામ મહાબલઃ
યુદ્ધથી ડરેલા અને ભયભીત દૈત્યો બધે ભાગી ગયા; અને જ્યારે દૈત્યોની સેનાની ગોઠવણી તૂટી ગઈ, ત્યારે બલા નામનો મહાબલી—
અર્દયામાસ દેવાંશ્ચ સંયમ્યાગ્નિસમૈઃ શરૈઃ। તસ્ય બાણાર્દિતા દેવા બહવો બલદર્પિતાઃ
—દેવતાઓને અગ્નિ જેવાં તીરો વડે રોકવા લાગ્યો; તેની બાણવર્ષાથી ઘણા શક્તિશાળી દેવતાઓ ઘાયલ થયા.
પતિતા ધરણીપૃષ્ઠે કેચિદ્ભગ્ના રણાજિરે। દૃષ્ટ્વા તસ્ય મહત્કર્મ દારુણં લોકભીષણમ્
કેટલાંક યુદ્ધભૂમિમાં તૂટી પડ્યા; તેની ભયાનક અને વિશ્વને ડરાવનારી મહાન કૃત્ય જોઈને—
શશંસુર્ઋષયો દેવાસ્તત્ર શિષ્ટાઃ પ્રચુક્રુશુઃ। અથ ક્રુદ્ધો મહાતેજાશ્શતક્રતુરરિંદમઃ
—ઋષિઓએ આ વાત જણાવી અને બચેલા દેવતાઓ ચીસો પાડવા લાગ્યા; ત્યારે દુશ્મનોના વિનાશક, મહાતેજસ્વી ઇન્દ્ર ક્રોધથી ભરાયા.
જઘાન શરસંદોહૈર્બલં બલવતાં વરમ્। સોપિ ક્રુદ્ધો બલો યુદ્ધે તથા શક્રં સસંભ્રમઃ
શક્તિશાળી વીરોએ એકબીજાની સેના પર તીક્ષ્ણ બાણ વરસાવ્યા, છતાં ક્રોધિત બલ પણ ઉગ્ર યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સામે ઉભો રહ્યો.
રુધિરેણાવસિક્તાંગૌ પ્રસૃતેન મહાબલૌ। તૌ યથા માધવે માસિ પુષ્પિતૌ કિંશુકદ્રુમૌ
બન્ને મહાબલી વીરોના શરીર વહેતા લોહીથી ભીંજાઈ ગયા હતા, તેઓ વસંત ઋતુમાં ફૂલેલા કિંચુક વૃક્ષો જેવા દેખાતા હતા.
ચક્રાણિ ચ સહસ્રાણિ શૂલાનિ મુસલાનિ ચ। નિચખાન રણે શક્રે ચપલે ચાસુરોત્તમઃ
અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ એ વીરે યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર પર હજારો ચક્ર, ભાલા અને ગદાઓ ફેંકી મારી, અને ઝડપથી હુમલો કર્યો.
તાનિ ચક્રાણિ શૂલાનિ નિચકર્ત્ત શરોત્તમૈઃ। સુરરાટ્સહસા ભ્રાંતો લીલયા સમરે બલી
દેવતાઓના રાજા, શક્તિશાળી અને આશ્ચર્યચકિત, એ બધા ચક્ર અને ભાલાઓને ઉત્તમ બાણોથી એક ઝટકામાં કાપી નાખ્યા, જાણે રમતમાં.
સ ચ દૈત્યો મહાતેજાઃ શક્ત્યા ચૈવ પુરંદરમ્। નિજઘાન તદા તૂર્ણં ગજસ્થં ચ સ્તનાંતરે
પછી તે તેજસ્વી દૈત્યે ઝડપથી શક્તિ ફેંકી પુરંદરનાં છાતીમાં ઘૂસી દીધી, ત્યારે ઇન્દ્ર હાથી પર બેઠેલા હતા.
તયા વિનિહતઃ શક્રઃ પ્રચચાલ ગજોપરિ। લબ્ધસંજ્ઞો બલં જિષ્ણુર્બિભેદ દનુજં ક્ષણાત્
એ શસ્ત્રના ઘા થી ઇન્દ્ર હાથી પર લથડ્યા, પણ જ્ઞાન પાછું મળતાં જ વિજયી ઇન્દ્રે ક્ષણમાં જ દૈત્યને ભેદી નાખ્યો.
રથસંસ્થસ્ય હસ્તૌ ચ ધનુશ્ચિચ્છેદ ચેષુણા। ચર્મતીક્ષ્ણં ધ્વજં તસ્ય શરેણૈકેન વીરહા
રથ પર બેઠેલા ઇન્દ્રે એક બાણથી દૈત્યના હાથ અને ધનુષ્ય કાપી નાખ્યા, અને એક તીક્ષ્ણ બાણથી તેની ઢાલ અને ધ્વજ પણ તોડી નાખ્યા.
ચતુર્ભિર્નિશિતૈર્બાણૈર્વિવ્યાધ ચતુરો હયાન્। શરેણૈકેન સૂતસ્ય શિરશ્ચિચ્છેદ તત્ક્ષણાત્
ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી તેણે ચારેય ઘોડાઓને ઘાયલ કર્યા, અને એક જ બાણથી રથચાલકનું માથું તરત જ કાપી નાખ્યું.