સ્નાનાત્પાનાચ્ચ જાહ્નવ્યાં પિતૄણાં તર્પણાત્તથા। મહાપાતકવૃંદાનિ ક્ષયં યાંતિ દિનેદિને
જાહ્નવીમાં સ્નાન કરવાથી, પાણી પીવાથી અને પિતૃઓને તર્પણ અર્પણ કરવાથી, મહાપાપોના સમૂહો દિવસે દિવસે નાશ પામે છે.
અગ્નિના દહ્યતે તૂલં તૃણં શુષ્કં ક્ષણાદ્યથા। તથા ગંગાજલસ્પર્શાત્પુંસાં પાપં દહેત્ક્ષણાત્
જેમ અગ્નિ તુલા અને સૂકાં ઘાસને પળમાં દહી નાખે છે, એ જ રીતે ગંગાજળનો સ્પર્શ થતાં મનુષ્યના પાપ પણ પળમાં ભસ્મ થઈ જાય છે.
સંપ્રાપ્નોત્યક્ષયં સ્વર્ગં ગંગાસ્નાનેન કેશવમ્। યશો રાજ્યં લભેત્પુણ્યેં સ્વર્ગમંતે પરાં ગતિમ્
ગંગામાં સ્નાન કરીને અવિનાશી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત થાય છે અને કેશવ સુધી પહોંચે છે; પુણ્યથી માન, રાજ્ય અને જીવનના અંતે સર્વોચ્ચ સ્થિતિ મળે છે.
પિતૄનુદ્દિશ્ય ગંગાયાં યસ્તુ પિંડં પ્રયચ્છતિ। વિધિના વાક્યપૂર્વેણ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
જે વ્યક્તિ ગંગામાં વિધિપૂર્વક અને યોગ્ય શબ્દો સાથે પિતૃઓ માટે પિંડ અર્પણ કરે છે, તેના પુણ્યફળ વિશે સાંભળો.
અન્નૈકેન તુ સાહસ્રં વર્ષં પૂજ્યઃ સુરાલયે। તિલેન દ્વિગુણં વિદ્ધિ તથા મેધ્યફલેન ચ
માત્ર એક અન્ન અર્પણથી દેવલોકમાં હજાર વર્ષ સુધી પૂજ્ય રહે છે; તિલથી એ ફળ બે ગણી થાય છે અને શુદ્ધ ફળથી પણ એ જ રીતે.
ગવ્યેન વિધિના વિપ્રાઃ સ્વર્ગસ્યાંતો ન વિદ્યતે। એવં પિંડપ્રદાનેન નિત્યં ક્રતુશતં ભવેત્
વિધિપૂર્વક ગાયનું દૂધ અર્પણ કરવાથી, બ્રાહ્મણો, સ્વર્ગનો અંત આવતો નથી; એ જ રીતે પિંડ અર્પણ કરવાથી રોજ સો યજ્ઞના ફળ મળે છે.
પિતરો નિરયસ્થા યે ધન્યાસ્તે મર્ત્યવાસિનઃ। ધનપુત્રયુતારોગ્યં સુખસંમાનપૂજિતાઃ
જે પિતૃઓ નરકમાં રહે છે, તેઓ મનુષ્યોમાં ધન, પુત્ર, આરોગ્ય, સુખ, સન્માન અને પૂજાથી સુખી બને છે.
રસાતલગતા યે ચ યે ચ કીટા મહીતલે। સ્થાવરે પક્ષિસંઘાદૌ તે મર્ત્યા ધનિનો નૃપાઃ
જે પિતૃઓ પાતાળમાં ગયા છે, કે જે પૃથ્વી પર જીવાત છે, સ્થાવર, પક્ષીઓ અને અન્ય પ્રાણીઓમાં, એ મનુષ્યો ધનવાન રાજા બને છે.
તત્તત્પુત્રૈશ્ચ પૌત્રૈશ્ચ ગોત્રૈર્દૌહિત્રકૈસ્તથા। જામાતૃભાગિનેયૈશ્ચ સુહૃન્મિત્રૈઃ પ્રિયાપ્રિયૈઃ
પુત્ર, પૌત્ર, ગોત્રજ, દૌહિત્ર, જમાઈ, ભાણેજ, સ્નેહી, મિત્ર અને પ્રિય-અપ્રિય લોકો દ્વારા,
પ્રદીયતે જલં પિંડં યથોપકરણાન્વિતમ્। ગંગાતોયેષુ તીરેષુ તેષાં સ્વર્ગોઽક્ષયો ભવેત્
ગંગાના કિનારે અને જળમાં યોગ્ય સાધનોથી પાણી અને પિંડ અર્પણ કરવામાં આવે ત્યારે, તેમના માટે સ્વર્ગ અવિનાશી બને છે.
પિંડાદૂર્ધ્વં સ્થિતા યે ચ પિતરો માતૃગોત્રજાઃ। ભવંતિ સુખિનઃ સર્વે મર્ત્યાશ્શતસહસ્રશઃ
પિંડ ઉપર સ્થિત પિતૃઓ અને માતૃગોત્રના પિતૃઓ, બધા સો-હજારોમાં સુખી મનુષ્ય બની જાય છે.
સ્વર્ગે તસ્ય સ્થિતાઃ સત્વા અધઃસ્થા મધ્યવાસિનઃ। નિત્યં વાંઞ્છંતિ સદ્ગંગાં ગચ્છંતુ સુરનિમ્નગામ્
સ્વર્ગમાં, પૃથ્વી નીચે અને મધ્યમાં રહેતા સર્વ જીવો સતત શુભ ગંગા, દેવનદીને જવાની ઇચ્છા રાખે છે.
એકો ગચ્છતિ ગંગાં યઃ પૂયંતે તસ્ય પૂરુષાઃ। એતદેવ મહાપુણ્યં તરતે તારયત્યપિ
એક વ્યક્તિ ગંગા જાય છે ત્યારે તેના પિતૃઓ પવિત્ર થાય છે; એ જ મહાપુણ્ય છે—તે પોતે પાર થાય છે અને બીજાને પણ પાર કરાવે છે.
ગંગા કૃત્સ્નગુણં વક્તું ન શક્તશ્ચતુરાનનઃ। અતઃ કિંચિદ્વદામ્યત્ર ભાગીરથ્યા દ્વિજા ગુણમ્
ચતુરાનન પણ ગંગાના સર્વ ગુણો કહેવામાં અસમર્થ છે; તેથી, દ્વિજો, હું અહીં ભાગીરથીના થોડા ગુણો કહું છું.
મુનયઃ સિદ્ધગંધર્વા યે ચાન્યે સુરસત્તમાઃ। ગંગાતીરે તપસ્તપ્ત્વા સ્વર્ગલોકેઽચ્યુતાભવન્
મુનિ, સિદ્ધ, ગંધર્વ અને અન્ય ઉત્તમ દેવો ગંગા કિનારે તપ કરીને સ્વર્ગલોકમાં અચ્યૂત બની ગયા છે.
દિવ્યેન વપુષા સર્વે કામગેન રથેન ચ। અદ્યાપિ ન નિવર્તંતે રત્નપૂર્ણક્ષયેષુ વૈ
સૌને દિવ્ય શરીર અને ઈચ્છા મુજબના રથ મળ્યા છે; આજે પણ તેઓ રત્નોથી ભરેલા મહલોમાંથી પાછા આવતાં નથી.
પ્રાસાદા યત્ર સૌવર્ણાસ્સર્વલોકોર્ધ્વગાશ્શિવાઃ। ઇષ્ટદ્રવ્યૈઃ સુસંપૂર્ણાઃ સ્ત્રિયો યત્ર મનોરમાઃ
જ્યાં સૌવર્ણ પ્રાસાદો છે, જે સર્વ લોકોથી ઉપર છે, શુભ છે, ઇચ્છિત દ્રવ્યોથી ભરપૂર છે અને ત્યાં સ્ત્રીઓ મનોહર છે.
પારિજાતઃ સમાઃ પુષ્પવૃક્ષાઃ કલ્પદ્રુમોપમાઃ। ગંગાતીરે તપસ્તપ્ત્વા તત્રૈશ્વર્યં લભંતિ હિ
ત્યાંના ફૂલોના વૃક્ષો પારિજાત અને કલ્પવૃક્ષ સમાન છે; ગંગા કિનારે તપ કરીને તેઓ એ જ ઈશ્વરત્વ પામે છે.
તપોભિર્બહુભિર્યજ્ઞૈર્વ્રતૈર્નાનાવિધૈસ્તથા। પુરુદાનૈર્ગતિર્યા ચ ગંગાં સંસેવતાં ચ સા
ઘણા તપો, યજ્ઞો, વિવિધ વ્રતો અને અનેક દાનોથી જે ફળ મળે છે, એ ગંગાની સેવા કરનારને પણ મળે છે.
જારજં પતિતં દુષ્ટમંત્યજં ગુરુઘાતિનમ્। સર્વદ્રોહેણ સંયુક્તં સર્વપાતકસંયુતમ્
કુદરજ, પતિત, દુષ્ટ, અંત્યજ, ગુરુહત્યા કરનાર, તમામ પ્રકારની દગાબાજી અને બધા પાપોમાં જોડાયેલ વ્યક્તિ—
ત્યજંતિ પિતરં પુત્રાઃ પ્રિયં પત્ન્યઃ સુહૃદ્ગણાઃ। અન્યે ચ બાંધવાઃ સર્વે ગંગા તુ ન પરિત્યજેત્
પુત્રો પિતાને છોડી દે છે, પ્રિય પત્નીઓ અને મિત્રો પણ છોડી દે છે, અને બધા સંબંધીઓ પણ; પણ ગંગા ક્યારેય કોઈને છોડતી નથી.
યથા માતા સ્વયં જન્મમલશૌચં ચ કારયેત્। ક્રોડીકૃત્ય તથા તેષાં ગંગા પ્રક્ષાલયેન્મલમ્
જેમ માતા પોતે બાળકને ગળે લગાવી જન્મના અશુદ્ધિ દૂર કરે છે, તેમ ગંગા પણ તેમના અશુદ્ધિ ધોઈ નાખે છે.
ભવંતિ તે સુવિખ્યાતા ભોગ્યાલંકારપૂજિતાઃ। દર્શને ક્રિયતે ગંગા સકૃદ્ભક્ત્યા નરૈસ્તુ યૈઃ
જે લોકો એકવાર પણ ભક્તિથી ગંગાની પૂજા કરે છે, તેઓ ખૂબ પ્રસિદ્ધ, આનંદ અને આભૂષણથી સન્માનિત થાય છે.
તેષાં કુલાનાં લક્ષં તુ ભવાત્તારયતે શિવા। સ્મૃતાર્તિ હર્ત્રી યૈર્ધ્યાતા સંસ્તુતા સાધુમોદિતા
શુભ ગંગા, જેને સ્મરણ કરે છે, ધ્યાન કરે છે, સ્તુતિ કરે છે અને આનંદથી ઉજવે છે, તેમના લાખો કુળોને ઉદ્ધાર કરે છે.
ગંગા તારયતે નૄણામુભૌ વંશૌ ભવાર્ણવાત્। સંક્રાંતિષુ વ્યતીપાતે ગ્રહણે ચંદ્રસૂર્યયોઃ
ગંગા બંને વંશના લોકોને જીવનના સાગરથી ઉદ્ધાર કરે છે, સંક્રમણ, ચંદ્ર અને સૂર્યના ગ્રહણ સમયે.
પુણ્યે સ્નાત્વા તુ ગંગાયાં કુલકોટિં સમુદ્ધરેત્। શુક્લપક્ષે દિવામર્ત્યા ગંગાયામુત્તરાયણે
ગંગામાં શુભ સમયે સ્નાન કરીને, વ્યક્તિ પોતાના કુળની કરોડો પેઢીને ઉદ્ધાર કરે છે; શુક્લપક્ષમાં, દિવસ દરમિયાન અને ઉત્તરાયણમાં ગંગામાં.
ધન્યા દેહં વિમુંચંતિ હૃદિસ્થે ચ જનાર્દને। અનેન વિધિના યસ્તુ ભાગીરથ્યા જલે શુભે
જે લોકો હૃદયમાં જનાર્દન સાથે શરીર છોડે છે, તેઓ ધન્ય છે; આ રીતે, ભાગીરથીની પવિત્ર જળમાં—
પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા વ્રજેત્સ્વર્ગં પુનરાવૃત્તિવર્જિતમ્। યો ગંગાનુગતો નિત્યં સર્વદેવાનુગો હિ સઃ
પ્રાણ છોડીને, તેઓ સ્વર્ગમાં જાય છે અને ફરી પાછા આવવું પડતું નથી; જે ગંગાનું હંમેશા અનુસરણ કરે છે, એ બધા દેવતાઓનું અનુસરણ કરે છે.
સર્વદેવમયો વિષ્ણુર્ગંગા વિષ્ણુમયી યતઃ। ગંગાયાં પિંડદાનેન પિતૄણાં વૈ તિલોદકૈઃ
વિષ્ણુમાં બધા દેવતાઓ છે, અને ગંગા વિષ્ણુમય છે; ગંગામાં પિતૃઓને પિંડ અને તિલજળ અર્પણ કરીને—
નરકસ્થા દિવં યાંતિ સ્વર્ગસ્થા મોક્ષમાપ્નુયુઃ। પરદારપરદ્રવ્ય બાધા દ્રોહપરસ્ય ચ
નરકમાં રહેલા સ્વર્ગમાં જાય છે, સ્વર્ગમાં રહેલા મોક્ષ પામે છે; બીજાની પત્ની, સંપત્તિ, દુશ્મન અને દગાબાજી કરનાર માટે પણ.