યાવત્કાલં વસેત્સ્વર્ગે નરો મંડપકારકઃ। તાવત્કાલં ચ હરણે નરો દુર્ગતિમાપ્નુયાત્
મંડપ બનાવનાર માણસ જેટલો સમય સ્વર્ગમાં રહે છે, એટલો જ સમય ચોરી કરનાર દુર્ગતિ પામે છે.
જનાનાં નિચયે રમ્યે વસ્તૂનાં ક્રયવિક્રયે। આશ્રયે ચાધ્વગાનાં ચ નદીનદ સમાગમે
લોકોની આનંદદાયક સભામાં, વસ્તુઓની ખરીદી-વેચાણમાં, મુસાફરોને આશ્રય આપવામાં અને નદીઓના સંગમ પર,
દેવાનાં મંડપં કૃત્વા યત્ફલં લભતે નરઃ। તત્ફલં સમવાપ્નોતિ દ્વિગુણં વિપ્રમંદિરે
દેવો માટે મંડપ બનાવવાથી જે ફળ મળે છે, એ ફળ બ્રાહ્મણના મંદિર માટે મંડપ બનાવવાથી બે ગણા મળે છે.
અનાથસ્ય ચ દીનસ્ય શ્રોત્રિયસ્ય વિશેષતઃ। કારયિત્વા ગૃહં રમ્યં નરઃ સ્વર્ગાન્ન હીયતે
અને અનાથ, ગરીબ અથવા વિદ્વાન બ્રાહ્મણ માટે સુંદર ઘર બનાવવાથી, એ માણસ સ્વર્ગમાંથી ક્યારેય બહાર પડતો નથી.
ય ઇદં શૃણુયાન્નિત્યં પુણ્યાખ્યાનમનુત્તમમ્। અક્ષયં લભતે સ્વર્ગં પ્રાસાદાદેઃ ફલં લભેત્
જે વ્યક્તિ આ શ્રેષ્ઠ અને પુણ્યવાળી વાર્તા રોજ સાંભળે છે, તે અક્ષય સ્વર્ગ પામે છે અને મંદિર બનાવવાનો ફળ મેળવે છે.
ધનિનાં ચેશ્વરાણાં ચ તથા પુણ્યવતાં પુનઃ। પાઠયિત્વા પઠિત્વા તુ નરઃ સ્વર્ગાન્ન હીયતે
ધનવાન, રાજા અને પુણ્યવાન લોકોમાં આ વાર્તા પઠન કરાવવાથી અથવા પોતે પઠન કરીને, એ માણસ સ્વર્ગમાંથી ક્યારેય બહાર પડતો નથી.
દેવાનાં દાસદાસીનાં સદા દેવાલયેષુ ચ। પઠેદ્યસ્તુ સદા વિપ્રો મોક્ષમાર્ગં સ ગચ્છતિ
જે બ્રાહ્મણ હંમેશા દેવાલયમાં, દેવોના દાસ-દાસીઓ વચ્ચે આ પઠન કરે છે, તે મોક્ષના માર્ગે આગળ વધે છે.
નૃપાણામીશ્વરાણાં ચ ધનિનાં ગુણિનાં પુરઃ। પઠિત્વા મોક્ષમાપ્નોતિ શ્રવણાત્તત્ફલં લભેત્
રાજા, ઇશ્વર, ધનવાન અને ગુણવાન લોકો સામે આ પઠન કરીને, liberation મળે છે; અને સાંભળવાથી એ ફળ મળે છે.
દ્વિજા ઊચુઃ- સામાન્યેકઃ પરઃ પુણ્યો મર્ત્યલોકે દ્વિજોત્તમ। સુલભો મર્ત્યપૂજ્યસ્તુ મુનીનાં ચ તપસ્વિનામ્
દ્વિજોએ કહ્યું: મનુષ્યોમાં, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, એક સામાન્ય અને શ્રેષ્ઠ પુણ્ય છે, જે સરળતાથી મળે છે અને મનુષ્યો તથા તપસ્વીઓ દ્વારા પૂજાય છે.
ચાતુર્વર્ણ્યાશ્રમાણાં ચ પાપપુણ્યવતાં નૃણામ્। ગુણાગુણવતાં ચૈવ વર્ણાવર્ણવતાં તથા
ચારે વર્ણ અને આશ્રમ, પુણ્ય-પાપવાળા, ગુણ-અગુણવાળા અને દરેક જાતિના લોકો માટે,
વ્યાસ ઉવાચ- સર્વેષામેવ ભૂતાનાં રુદ્રાક્ષેણ યુતો વરઃ। દર્શનાદ્યસ્ય લોકાનાં પાપરાશિઃ પ્રલીયતે
વ્યાસે કહ્યું: સર્વ જીવોમાં શ્રેષ્ઠ એ છે કે જે રુદ્રાક્ષ ધારણ કરે છે; તેના દર્શનથી જ લોકના પાપો નાશ પામે છે.
સ્પર્શનાદ્દિવમશ્નાતિ ધારાણાદ્રૌદ્રતાં વ્રજેત્। શિરસ્યુરસિ બાહૌ ચ રુદ્રાક્ષં ધારયેત્તુ યઃ
સ્પર્શથી સ્વર્ગ મળે છે, ધારણ કરવાથી રુદ્રની સ્થિતિ મળે છે; જે વ્યક્તિ માથા, છાતી અને હાથ પર રુદ્રાક્ષ પહેરે છે.
સ ચેશાનસમો લોકે મખે સર્વત્ર ગોચરઃ। યત્ર તિષ્ઠત્યસૌ વિપ્રસ્સ દેશઃ પુણ્યવાન્ભવેત્
જે બ્રાહ્મણ ઈશાનના સમાન છે અને દુનિયામાં તથા યજ્ઞોમાં સર્વત્ર હાજર છે, તે જ્યાં વસે છે, એ સ્થાન પવિત્ર બની જાય છે.
તં દૃષ્ટ્વાપ્યથવા સ્પૃષ્ટ્વા નરઃ પૂયેત કલ્મષાત્। યજ્જપ્યં તર્પણં દાનં સ્નાનમર્ચા પ્રદક્ષિણમ્
કોઈ માણસ એ બ્રાહ્મણને માત્ર જોઈ લે કે સ્પર્શી લે, તો તે પાપમાંથી શુદ્ધ થઈ જાય છે; અને જે પણ જપ, તર્પણ, દાન, સ્નાન, પૂજા કે પ્રદક્ષિણ કરે છે—
યત્કિંચિત્કુરુતે પુણ્યં નિખિલં તદનંતકમ્। તીર્થાનાં ચ મહત્તીર્થં રુદ્રાક્ષસ્ય ફલં દ્વિજાઃ
તે બ્રાહ્મણ જે પણ પુણ્ય કાર્ય કરે છે, એ નાના હોય કે મોટા, બધું અનંત ફળ આપે છે; અને, ઓ દ્વિજઓ, રુદ્રાક્ષનું ફળ તો મહાન તીર્થો કરતાં પણ વધારે છે.
અસ્યૈવ ધારણાદ્દેહી પાપાત્પૂતોઽતિ પુણ્યભાક્। ગૃહીત્વા ચાક્ષમાલાં ચ બ્રહ્મગ્રંથિયુતાં શિવામ્
આ રુદ્રાક્ષ ધારણ કરવાથી મનુષ્ય પાપમાંથી શુદ્ધ થઈ જાય છે અને વિશેષ પુણ્ય મેળવે છે; અને બ્રહ્મગ્રંથીથી સજ્જ, શુભ રુદ્રાક્ષની માળા ધારણ કરવાથી—
યજ્જપ્તં ચ કૃતં દાનં સ્તોત્રં મંત્રં સુરાર્ચનમ્। સર્વં ચાક્ષયતામેતિ પાપં ચ ક્ષયમાવ્રજેત્
જે પણ જપ, દાન, સ્તોત્ર, મંત્ર કે દેવોની પૂજા થાય છે, તે બધું અવિનાશી બની જાય છે અને પાપનો નાશ થાય છે.
માલાયા લક્ષણં બ્રૂમઃ શ્રૂયતાં દ્વિજસત્તમાઃ। તસ્યાસ્તુ લક્ષણં જ્ઞાત્વા શૈવમાર્ગં પ્રલપ્સ્યથ૧૧૯ તુ. વરાહપુરાણમ્ [https://sa.wikisource.org/s/18ga ૧૨૮.૫૪](ગણાન્તિકા)। નિર્યોનિકીટવિદ્ધં ચ ભગ્નલિગં યથાક્રમમ્। અન્યોન્યં બીજલગ્નં ચ માલાયાં પરિવર્જયેત્
હવે હું માળાની લાક્ષણિકતાઓ કહું છું, ઓ શ્રેષ્ઠ દ્વિજઓ, સાંભળો. એ લાક્ષણિકતાઓ જાણીને, તમે શૈવ માર્ગ વિશે વાત કરી શકો છો.
સ્વયં ચ ગ્રથિતા યા ચ શ્લથાન્યોન્ય પ્રસજ્જિતા। શૂદ્રાદિગ્રથિતાઽશુદ્ધા દૂરાત્તાં પરિવર્જયેત્
માળામાં જે દાણા કીડા ખાધેલાં, ખોટી જગ્યાએ છિદ્રિત, તૂટેલાં કે એકબીજાને ચોંટેલા હોય, એ બધાં ટાળવા જોઈએ.
મધ્યમાલગ્નકં બીજં જપ્તવ્યં ચ યથાક્રમમ્। હસ્તસંભ્રમણેનૈવ મેર્વામર્શં પુનઃ પુનઃ
જે દાણા પોતે જ ગાંઠવામાં આવ્યા હોય, ઢીલા જોડાયેલા હોય, અથવા શૂદ્ર કે અન્ય કોઈએ ગાંઠેલા હોય, એ માળા અશુદ્ધ છે; એવી માળા દૂરથી ટાળવી જોઈએ.
સંખ્યાતં યજ્જપેન્મંત્રમસંખ્યાતં ચ નિષ્ફલમ્। સર્વેષામેવ દેવાનાં જપેન્મંત્રં સ્વમાલયા
માળામાં મધ્યમાં આવેલ દાણા જપ માટે યોગ્ય ક્રમમાં ઉપયોગ કરવું; હાથથી તેને ફેરવીને, વારંવાર મેરુ દાણાને સ્પર્શવું જોઈએ.
પ્રયતઃ સકલે તીર્થે કોટિકોટિગુણં ભવેત્। શુદ્ધાયામેવ ભૂમ્યાં તુ મેધ્યકે વૃક્ષમૂલકે
મંત્ર ગણતરી સાથે જપવામાં આવે તો ફળ મળે છે; ગણતરી વિના જપ ફળદાયી નથી. બધા દેવતાઓ માટે, પોતની માળાથી જપ કરવો જોઈએ.
ગોષ્ઠે ચતુષ્પથાગારે વિષ્ણોર્મંત્રં શિવસ્ય ચ। ગણપતેશ્ચ સૂરસ્ય લિંગેનંતફલં લભેત્
ભક્તિપૂર્વક, દરેક પવિત્ર સ્થળે, પુણ્ય લાખો-લાખો ગણું વધી જાય છે; શુદ્ધ જમીન પર કે પવિત્ર વૃક્ષની જડ પાસે—
શૂન્યાગારે શવસ્યાગ્રે શ્મશાને ચ ચતુષ્પથે। દેવીમંત્રં જપેદ્યસ્તુ સદ્યસ્સિધ્યતિ સાધકઃ
ગૌશાળામાં, ચોરાસી રસ્તે, મંદિરમાં, વિષ્ણુ, શિવ કે ગણપતિના મંત્રનો જપ કરીને, અનંત ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
યાવચ્ચાવૈદિકં મંત્રં પૌરાણં ચાગમોદ્ભવમ્। સર્વં રુદ્રાક્ષમાલાયામીપ્સિતેષ્ટાર્થદાયકમ્
ખાલી ઘરમાં, મૃતદેહ સામે, શમશાનમાં કે ચોરાસી રસ્તે—જે ત્યાં દેવીના મંત્રનો જપ કરે છે, એ સાધક તુરંત સિદ્ધિ મેળવે છે.
રુદ્રાક્ષસ્રવજં શુદ્ધં જલં શિરસિ ધારયેત્। સર્વસ્માત્કલ્મષાત્પૂતઃ પુણ્યં ભવતિ ચાક્ષયમ્
કોઈ પણ મંત્ર—અવૈદિક, પુરાણિક કે આગમમાંથી હોય—બધા રુદ્રાક્ષની માળાથી જપવામાં આવે તો ઇચ્છિત ફળ આપે છે.
રુદ્રાક્ષસ્ય ચ પ્રત્યેકં બીજં પ્રત્યેક નિર્જરં। ધારયેદ્યસ્તનૌ મર્ત્યઃ સુરાણાં સત્તમો ભવેત્
રુદ્રાક્ષથી ધોવાયેલ શુદ્ધ પાણી માથા પર રાખવું જોઈએ; એથી સર્વ પાપમાંથી શુદ્ધ થઈને, અવિનાશી પુણ્ય મળે છે.
દ્વિજા ઊચુઃ- રુદ્રાક્ષસ્તુ કુતો જાતઃ કુતો વા મેધ્યતાં ગતઃ। કિમર્થં સ્થાવરો ભૂમૌ કેનૈવ ચ પ્રચારિતઃ
જે મનુષ્ય રુદ્રાક્ષના દરેક દાણા, દરેક નિર્મળ દાણા, પોતાના શરીર પર ધારણ કરે છે, એ મૃત્યુ પામીને પણ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ બને છે.
વ્યાસ ઉવાચ- પુરા કૃતયુગે વિપ્રાસ્ત્રિપુરો નામ દાનવઃ। સુરાણાં ચ વધં કૃત્વા અંતરિક્ષપુરે હિ સઃ
દ્વિજોએ પૂછ્યું: રુદ્રાક્ષ ક્યાંથી જન્મ્યો? કેવી રીતે પવિત્ર બન્યો? પૃથ્વી પર છોડ તરીકે કયા હેતુથી છે અને કોણે તેને ફેલાવ્યો?
પ્રણાશે સર્વલોકાનાં સ્થિરો બ્રહ્મવરેણ ચ। શુશ્રાવ શંકરો ભીમં દેવૈરીશો નિવેદિતમ્
વ્યાસે કહ્યું: જૂના સમયમાં, કૃતયુગમાં, ત્રિપુર નામનો દાનવ હતો. તેણે દેવતાઓનો વધ કરીને, આકાશમાં એક શહેરમાં રહેતો હતો.