વિષ્ણોર્ધામ લભેત્સોપિ દિવ્યભોગં તથૈવ ચ। અનંતરં નૃપો જાતો ધની વાગીશ્વરો ભવેત્
તે વિષ્ણુનું ધામ પામે છે અને દિવ્ય આનંદ મેળવે છે; પછીના જન્મમાં રાજા, ધનવાન અને વાકપટુ બને છે.
એવં દ્વિસ્ત્રિશ્ચતુર્વાપિ ગુણતો ભોગ્યમિષ્યતે। વિસ્તીર્ણે પ્રચુરં વિદ્ધિ સહસ્રેણાચ્યુતો દિવઃ
આ રીતે, બે, ત્રણ કે ચાર ગણો હોય, ફળ પણ એટલું જ વધે છે; હજારમાં, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગ મળે છે.
સહસ્રાદ્દ્વિગુણેનૈવ સુરપૂજ્યો ભવેન્નરઃ। જંતવસ્તત્ર યે સંતિ યાવંતો જીવનં યયુઃ
હજારના બે ગણાથી, મનુષ્ય દેવો દ્વારા પૂજનીય બને છે; અને ત્યાં રહેલા બધા જીવ, જેટલા સમય સુધી જીવે છે—
તત્સંખ્યાકા જનાસ્તસ્ય કિંકરાઃ પૃષ્ટલગ્નકાઃ। ભવંતિ સતતં ગેહે પુરે જનપદેષુ ચ
એટલા લોકો તેની સેવા કરે છે, હંમેશા તેના ઘરમાં, શહેરમાં અને દેશમાં જોડાયેલા રહે છે.
વિહાય પિતરં ભોગ્યા ધને ક્ષીણે યથા વનમ્। પક્ષિણસ્સૂકરશ્ચૈવ મહિષી કરિણી તથા
જેમ ધન ખૂટી જાય ત્યારે પંખીઓ, ડાંગર, મહિષી અને હાથીની માદાઓ પોતાના પિતાનું ત્યાગ કરીને જંગલ તરફ જાય છે,
ઉપદેષ્ટા ચ કર્ત્તા ચ ષડેતે સ્વર્ગગામિનઃ। દિવ્યં ચ પક્ષિણાં ચૈવ શતં સ્વર્ગં વિનિર્દિશેત્
ઉપદેશક અને કરનાર—આ છ વ્યક્તિઓ સ્વર્ગ તરફ લઈ જાય છે; અને દૈવી પંખીઓમાંથી સો પંખીઓ પણ સ્વર્ગમાં પહોંચે છે એવું કહેવાય છે.
ક્રોડો વર્ષસહસ્રં તુ મહિષ્યયુતહાયનમ્। દેવરૂપં સમાસ્થાય કરિણ્યા લક્ષમુચ્યતે
ડાંગર માટે હજાર વર્ષ, મહિષી માટે દસ હજાર વર્ષ, દૈવી રૂપ ધારણ કરીને, અને હાથીની માદા માટે લાખ વર્ષ કહેવામાં આવ્યા છે.
કોટ્યેકમુપદેષ્ટુશ્ચ કર્તુરક્ષયમેવ ચ। પુરા ધનિસુતેનૈવ કૃતઃ ખ્યાતો જલાશયઃ
દરેક કરોડ માટે, ઉપદેશક અને કરનાર માટે અક્ષય ફળ મળે છે; પહેલાં ધનના પુત્રે એક પ્રસિદ્ધ જળાશય બનાવ્યો હતો.
અયુતધનવ્યયેનૈવ પ્રાણેનૈવ બલેન ચ। સર્વસત્વોપકારાય શિવશ્રદ્ધાયુતેન ચ
દસ હજાર ધન ખર્ચ કરીને, પોતાના જીવ અને બળથી, બધા જીવોની ભલાઈ માટે, અને શિવમાં દસ હજાર ગુણ શ્રદ્ધાથી,
કાલેન કિયતા ચાપિ ક્ષીણવિત્તોઽભવત્કિલ। કશ્ચિદર્થી ધની તસ્ય મૂલ્યદાનાય ચોદ્યતઃ
થોડા સમય પછી તેનો ધન ખૂટી ગયો; કોઈ ધનવાન માણસ એ માટે લાલચી થયો અને કિંમત આપવા તૈયાર થયો.
વિમૃશ્ય ધનિના ચોક્તં વ્યાહારં શૃણુતાધુના। દીનારસ્યાયુતં વા તે દાસ્યામ્યસ્યાશ્ચ કારણાત્
વિચાર કરીને, ધનવાને કહ્યું—હવે એના શબ્દો સાંભળો: 'હું તને દસ હજાર દિનાર આપીશ, અને એ માટે.'
લબ્ધં તે પુષ્કરિણ્યાશ્ચ પુણ્યં લાભાત્પ્રમન્યસે। શક્ત્યા દત્વાથ મૂલ્યં તાં સ્વીયાં કર્તું વ્યવસ્થિતઃ
'તને લાગે છે કે તું તળાવ મેળવવાથી પુણ્ય મેળવ્યું છે; તું પોતાની શક્તિ પ્રમાણે કિંમત આપી, અને તેને પોતાનું બનાવવા માટે તું નિશ્ચય કર્યો છે.'
એવમુક્તે સ તં પ્રાહ વાસરેપ્યયુતં પુનઃ। ફલં ભવતિ વૈ નિત્યં પુણ્યં પુણ્યવિદો વિદુઃ
આવું કહેવામાં આવ્યું ત્યારે, તેણે જવાબ આપ્યો, 'એક દિવસમાં તું ફરી દસ હજાર આપે, તો પણ ફળ હંમેશા મળે છે; જ્ઞાની લોકો પુણ્ય જાણે છે.'
એતસ્મિન્નિર્જલે દેશે શિવં ખાતં કૃતં ચ મે। સ્નાનપાનાદિકં કર્મ સર્વે કુર્વંત્યભીષ્ટતઃ
'આ પાણી વગરના સ્થળે મેં ખોદીને જળાશય બનાવ્યો છે; બધા અહીં ઇચ્છા મુજબ સ્નાન, પીવાનું અને અન્ય કામ કરે છે.'
તસ્માન્મેપ્યયુતાર્થસ્ય નૈત્યકં ફલમિષ્યતે। તતસ્તસ્યાભવદ્ધાસ્યં તથૈવ ચ સભાસદામ્
મારા દસ હજાર માટે, સતત ફળ મળવું જોઈએ; પછી એમાં અને સભામાં પણ હાસ્ય ફેલાયું.
હ્રિયા ચ પીડિતઃ સોપિ વાક્યમેતદુવાચ હ। સત્યમેતદ્વચોસ્માકં પરીક્ષાં કુરુ ધર્મતઃ
શરમથી પીડિત થઈ, એ પણ એ શબ્દો બોલ્યો: 'આપણા શબ્દો સાચા છે—ધર્મ પ્રમાણે પરીક્ષા કરો.'
મત્સરાત્સ તુ તં પ્રાહ શૃણુ મે વચનં પિતઃ। દીનારાયુત મે તત્તે દત્વા ચાનીય પ્રસ્તરમ્
ઈર્ષાથી, તેણે કહ્યું: 'મારા શબ્દો સાંભળો, પિતા: દસ હજાર દિનાર આપી પછી મને એક પથ્થર લાવો.'
પાતયિષ્યામિ તે ખાતે યથાયોગં પ્રમજ્જતુ। ઉન્મજ્જતિ ચ યત્કાલે પ્રસ્તરઃ સંતરત્યપિ
'હું એ પથ્થર તળાવમાં ફેંકીશ; તે યોગ્ય રીતે ડૂબે, અને જ્યારે એ ઊભરે, ત્યારે પથ્થર પણ પાર કરી જશે.'
ક્ષયં યાસ્યતિ નો વિત્તં નોચેન્મે ધર્મતો હિ સા। બાઢમુક્ત્વાયુતં તસ્ય ગૃહીત્વા સ્વગૃહં ગતઃ
'મારું ધન ઓછું નહીં થાય, જો ધર્મથી એ થાય તો જ; સંમત થઈ, તેણે દસ હજાર લીધા અને પોતાના ઘરે ગયો.'
સાક્ષિણામગ્રતસ્તેન પ્રસ્તરઃ પાતિતસ્તથા। પુષ્કરિણ્યાં મહત્યાં ચ દૃષ્ટં નરસુરાસુરૈઃ
સાક્ષીઓની હાજરીમાં, પથ્થર એ રીતે તળાવમાં ફેંકવામાં આવ્યો; મોટા તળાવમાં એ માણસો, દેવો અને દાનવોએ જોયો.
તતો ધર્મતુલાયાં તુ તુલિતં ધર્મસાક્ષિણા। દીનારાયુતદાનસ્ય પુષ્કરિણ્યા જલસ્ય તુ
પછી ધર્મની તુલા પર, ધર્મના સાક્ષીઓએ દસ હજાર દિનાર અને તળાવનું પાણી તોલ્યું.
ન સમં તુ દિનૈકં તુ જલસ્ય ધર્મતો ભૃશમ્। ધનિનો માનસં દુઃખં મોઘાર્થં ચ પરેઽહનિ
એક દિવસ માટે પણ પાણીનું પુણ્ય ધર્મથી સમાન ન હતું; ધનવાનનું મન દુઃખથી ભરાયું, અને બીજા દિવસે એનો ઉદ્દેશ વ્યર્થ રહ્યો.
શિલોચ્ચયોઽભવત્તીર્ણો દ્વીપવચ્ચ જલોપરિ। તતઃ કોલાહલઃ શબ્દો જનાનાં સમુપસ્થિતઃ
પાણી પર એક પથ્થરનો ઢગલો ટાપુ જેવો ઊભો થયો; પછી ત્યાં ભેગા થયેલા લોકોનો મોટો અવાજ સંભળાયો.
તચ્છ્રુત્વાદ્ભુતવાક્યં ચ મુદા તૌ ચાગતૌ તતઃ। દૃષ્ટ્વા શૈલં તથાભૂતં કૃતં તેનાયુતં તથા
આ અદ્ભુત ઘટના સાંભળીને બંને આનંદથી આવ્યા; અને એ રીતે બનેલો પર્વત જોઈને, તેણે દસ હજારનું દાન આપ્યું.
તતઃ ખાતાધિપેનૈવ શૈલં દૂરે નિપાતિતમ્। પુણ્યં ખાતસ્ય ચોત્ખાતે પ્રલુપ્તસ્ય સુતેન હિ
પછી ખોદકામના માલિકે એ પર્વત દૂર ફેંકી દીધો; ખોદકામનું પુણ્ય, જે ગુમાયું હતું, તે તેના પુત્રે પાછું મેળવ્યું.
સોપિ નાકં સમારુહ્ય જન્મજન્મસુ નિર્વૃતઃ। ગોત્રમાતૃગણાનાં ચ નૃપાણાં સુહૃદાં તથા
એ પણ સ્વર્ગે જઈને અનેક જન્મોમાં તૃપ્ત રહ્યો; તેની માતૃકુળની ટોળકી, રાજાઓ અને મિત્રો પણ સાથે સુખી રહ્યા.
સખીનાં ચોપકર્તૄણાં ખાતં ખાત્વાઽક્ષયં ફલમ્। તપસ્વિનામનાથાનાં બ્રાહ્મણાનાં વિશેષતઃ
મિત્રો અને ઉપકાર કરનારાઓ માટે પણ, તળાવ ખોદવાથી અખૂટ ફળ મળે છે; ખાસ કરીને તપસ્વીઓ, અનાથો અને બ્રાહ્મણો માટે.
ખાતં તુ જનયિત્વા તુ સ્વર્ગં ચાક્ષયમશ્નુતે। તસ્માત્ખાતાદિકં વિપ્રાઃ શક્તિતો યઃ કરિષ્યતિ
જે તળાવ બનાવે છે, તેને અવિનાશી સ્વર્ગ મળે છે; એટલે, બ્રાહ્મણો, જે પોતાના શક્તિ પ્રમાણે તળાવ વગેરે બનાવે છે—
સર્વપાપક્ષયાત્પુણ્યં મોક્ષં યાયાન્ન સંશયઃ। ય ઇદં શ્રાવયેલ્લોકે ધર્માખ્યાનં મહોત્કટમ્
તેને સર્વ પાપોનો નાશ કરીને મોક્ષ મળે છે—આમાં કોઈ શંકા નથી; અને જે આ મહાન અને ઉત્તમ ધર્મકથા જગતમાં સંભળાવે છે—
સર્વખાતપ્રદાનસ્ય ફલમશ્નાતિ ધાર્મિકઃ। ગ્રહણે ભાસ્કરસ્યૈવ ભાગીરથ્યાં તટે વરે
તે ધર્મી વ્યક્તિને બધા તળાવ દાનના ફળ મળે છે, ખાસ કરીને ભગીરથીના પવિત્ર કાંઠે અને સૂર્યગ્રહણના સમયે.