મંત્રેણ તાઃ સમાકૃષ્ય ત્વતિદૂરે વિહાયસિ। તપોવ્યાજપરો દેવસ્તાસુ સંગતમાનસઃ
મંત્રથી એ સ્ત્રીઓને ખૂબ દૂર, આકાશમાંથી એકત્રિત કરી. દેવ તપસ્યાનો બહાનો કરીને, એ સ્ત્રીઓમાં મન લગાવી ગયો.
અતિરમ્યાં કુટીં કૃત્વા તાભિઃ સહ મહેશ્વરઃ। ક્રીડાં ચકાર સહસા મનોભવ પરાભવઃ
મહેશ્વરે એ સ્ત્રીઓ સાથે ખૂબ સુંદર કૂટી બનાવી અને તરત જ રમવા લાગ્યો; એ મનોભવને જીતનાર હતો.
એતસ્મિન્નંતરે ગૌર્યાશ્ચિત્તમુદ્ભ્રાંતતાં ગતમ્। અપશ્યદ્ધ્યાનયોગેન ક્રીડંતં જગદીશ્વરમ્
એ વચ્ચે ગૌરીનું મન ઉલટપલટ થયું; ધ્યાન અને યોગથી તેણે જગતના ઈશ્વરને રમતા જોયા.
સ્ત્રીભિરંતર્ગતં જ્ઞાત્વા રોષસ્ય વશગાભવત્। તતઃ ક્ષેમંકરી રૂપા ભૂત્વા ચ પ્રવિવેશ સા
સ્ત્રીઓમાં શિવને જાણીને, એ ગુસ્સામાં આવી. પછી ક્ષેમંકરી રૂપે એ ત્યાં પ્રવેશી.
વ્યોમૈકાંતેતિદૂરે ચ કામદેવ સમપ્રભમ્। વામાતિમધ્યગં શુભ્રં પુરુષં પુરુષોત્તમમ્
આકાશમાં દૂર, એણે કામદેવ જેવો તેજસ્વી, અત્યંત સુંદર, શ્વેત અને શ્રેષ્ઠ પુરુષ, સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો, જોયો.
સ્ત્રીભિઃ સહ સમાલિગ્ય પ્રક્રીડંતં મુહુર્મુહુઃ। ચુંબંતં નિર્ભરં દેવં હરં રાગપ્રપીડિતમ્
સ્ત્રીઓ સાથે અળગાંલગ embraces કરીને, વારંવાર રમતો, દેવ હરાને ઉત્સાહથી ચુંબન કરતા, કામથી પીડિત હતો.
વૃત્તં ક્ષેમંકરી દૃષ્ટ્વા નિપપાતાગ્રતસ્તદા। તાસાં કેશેષુ ચાકૃષ્ય ચકાર ચરણાહતિમ્
ક્ષેમંકરીએ એ દૃશ્ય જોઈને આગળ પડી, સ્ત્રીઓના વાળ પકડીને પગથી માર્યો.
ત્રપયા પીડિતશ્શર્વઃ પરાઙ્મુખમવસ્થિતઃ। કેશેષ્વાકૃષ્ય રોષાત્તાઃ પાતયામાસ ભૂતલે
શરવ શરમથી પીડિત થઈ, પીઠ ફેરવી. ગૌરી ગુસ્સામાં સ્ત્રીઓના વાળ પકડીને તેમને જમીન પર પાડી.
સ્ત્રિયઃ સર્વાધરાં પ્રાપ્ય સહસા વિકૃતાનનાઃ। ઉમાશાપપ્રદગ્ધાંગા મ્લેચ્છાનાં વશમાગતાઃ
સ્ત્રીઓ એકદમ નીચા અવસ્થામાં આવી, તત્કાલે તેમનો ચહેરો વિકાર થયો; ઉમાના શાપથી દહાયેલી, મ્લેચ્છોના વશમાં આવી.
તાશ્ચાંડાલસ્ત્રિયઃ ખ્યાતા અધવા ધવસંયુતાઃ। અદ્યાપ્યુમાકૃતં શાપં સર્વાસ્તાશ્ચ સમશ્નુયુઃ
એ સ્ત્રીઓ ચાંડાલ સ્ત્રીઓ તરીકે જાણીતી થઈ, અથવા અધવાં સાથે જોડાયેલી. આજ સુધી, બધાને ઉમાએ આપેલો શાપ સમાન રીતે ભોગવવો પડે છે.
અથોમા શતધા રૂપં કૃત્વેશં સંગતા તદા। એવં પ્રભાવં જાનીહિ કામસ્ય સતતં દ્વિજ
પછી, એ સ્ત્રીએ શત રૂપ ધારણ કરી, ભગવાન પાસે પહોંચી. હે દ્વિજ, કામનો એવો જ પ્રભાવ છે, આને તું હંમેશા જાણ.
તતશ્ચિરાત્તયા સાર્દ્ધં ગતઃ કૈલાસમંદિરં। અતઃ ક્ષેમંકરીં દૃષ્ટ્વા યેભિનંદંતિ માનવાઃ
લાંબા સમય પછી, એ સાથે મળીને, તે કૈલાસના મહેલમાં ગયો. એ ક્ષેમંકરીને જોઈને, લોકો આનંદથી ખુશ થાય છે.
તેષાં વિત્તર્દ્ધિ વિભવા ભવંતીહ પરત્ર ચ। કુંકુમારક્તસર્વાંગિ કુંદેન્દુધવલાનને
એ લોકો માટે અહીં અને પરલોકમાં ધન અને સમૃદ્ધિ મળે છે. એના શરીર પર કુંકુમ જેવી લાલાઈ છે, અને ચહેરો કુંદ અને ચાંદની જેવો ધોળો છે.
સર્વમંગલદે દેવિ ક્ષેમંકરિ નમોસ્તુ તે। યોગિનીસામ્યં તેનૈવ સંમુખા વિમુખાપિ વા
હે દેવી, સર્વ મંગલ આપનાર, ક્ષેમંકરી, તને નમન. યોગિનીઓ સામે હોય કે પીઠ ફેરવી હોય, એ બધાને સમાન છે.
દૃષ્ટ્વા તાં નાભિવંદેદ્યસ્તસ્ય યુદ્ધે પરાજયઃ। રાજગૃહેષુ વિદ્યાયાં નમસ્કારાજ્જયો ભવેત્
જે કોઈ એને જોઈને નમન નથી કરે, તેને યુદ્ધમાં હાર મળે છે. રાજમહેલમાં અને વિદ્યા પ્રાપ્તી માટે નમન કરવાથી વિજય મળે છે.
એવં કામસ્ય માહાત્મ્યં ભવો મોહવશં ગતઃ। અયં દેવાસુરાણાં ચ ક્ષમયા પ્રભુતાં ગતઃ
આ રીતે કામનું મહાત્મ્ય છે, અને ભવ મોહમાં આવી ગયો હતો. એના ક્ષમાથી, એ દેવ અને દાનવો પર રાજા બન્યો.
અસ્યૈવ સદૃશો લોકે ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ। રામામઙ્કસ્થિતાં રમ્યાં ક્ષમાતલ્પગતેન ચ
આ દુનિયામાં એ જેવી કદી કોઈ હતી નથી, અને હશે પણ નહીં. એ રામના ગોદમાં બેસી, ક્ષમાના શય્યામાં આરામ કરે છે.
ત્યક્ત્વૈવ સાધિતા લોકાસ્સુરાસુરસુદુર્લભાઃ। એવં વૈષ્ણવમુખ્યશ્ચ સુરાસુરગણાર્ચિતઃ
ત્યાગ કરીને, એએ એવા લોક પ્રાપ્ત કર્યા જે દેવ અને દાનવો માટે પણ દુર્લભ છે. એ રીતે, વૈષ્ણવમાં શ્રેષ્ઠ, દેવ-દાનવો એનું પૂજન કરે છે.
યો નો દદાતિ ભુક્ત્યગ્ર્યં શેષં ચ સ્વયમશ્નુતે। એવમભ્યાસધૈર્યેણ દીર્ઘકાલે સુખંગતે
જે અમને શ્રેષ્ઠ ભોજન નથી આપે, એ પોતે બચેલું ખાય છે. આ રીતે, અભ્યાસ અને ધૈર્યથી, લાંબા સમય પછી સુખ મળે છે.
પ્રાક્સંગમાત્સ્વભાર્યાં ચ દૃષ્ટ્વા માં પ્રદદૌ મુદા। દ્વાદશાબ્દં પ્રસંકલ્પ્ય પ્રાગ્ભોગો મયિ વેશિતઃ
મિલન પહેલાં, પોતાની પત્નીને જોઈને, એ આનંદથી મને આપી. બાર વર્ષ માટે નિશ્ચય કરીને, એના આનંદ મને સમર્પિત કર્યા.
તેન તસ્ય ગૃહે નિત્યં તિષ્ઠામિ ગૃહરક્ષણાત્। તથા ધાત્રીફલસ્યાપિ સદા સ્વર સમીહતે
એના ઘરની રક્ષા માટે, હું હંમેશા એના ઘરમાં રહેું છું. એ જ રીતે, હું હંમેશા ધાત્રીના ફળની ઇચ્છા રાખું છું.
તસ્માદુક્તો મયાન્યેષાં વૈષ્ણવાનાં ચ વૈષ્ણવઃ। પુરા યે વિપ્ર મે ભક્તાસ્સુરા મત્પથગામિનઃ
એ માટે, મેં કહ્યું છે કે અન્ય બધામાં, વૈષ્ણવ સાચો વૈષ્ણવ છે. હે બ્રાહ્મણ, જે પહેલા મારા ભક્ત હતા, દેવો મારા માર્ગે ચાલતા હતા.
તૈરેવ ન કૃતં યચ્ચ તદનેન કૃતં પરમ્। તસ્માદ્વૈષ્ણવસર્વસ્વં નામ રમ્યં મયા કૃતમ્
જે કામ એ લોકો કરી શક્યા નહીં, એ એકલાએ કરી બતાવ્યું. એ માટે, મેં 'વૈષ્ણવનું સર્વસ્વ' નામ સુંદર બનાવ્યું.
અસ્ય વેશ્મનિ તિષ્ઠામિ મુહૂર્તં ન ચલામ્યહમ્। અતો યે ચૈવમદ્ભક્તાસ્તેષ્વહં સુલભો દ્વિજ
હું એના ઘરમાં રહેું છું અને એક ક્ષણ માટે પણ બહાર નથી જતી. એ રીતે, હે દ્વિજ, જે મારા ભક્ત છે, હું તેમને સહેલાઈથી પ્રાપ્ત થઈ શકું છું.
અસ્માકં પદવીં તેભ્યો હ્યદ્ય દદ્મિ સ્વકારણમ્। આવયોર્વિપ્રસૌજન્યં સ્વપ્નભોજ્યાદિકં સમમ્
આજે હું તેમને અમારી જ માર્ગ આપું છું, એમના હિત માટે. હે બ્રાહ્મણ, અમારી વચ્ચે સૌજન્ય, સ્વપ્ન અને ભોજનમાં સમાનતા છે.
સાયુજ્યં ચ સખિત્વં ચ પશ્ય ભૂદેવનાંતરમ્। તતો મૂકાદયઃ સર્વે સ્વાગતા હરિમીશ્વરમ્
સાંયુજ્ય અને મિત્રતા પણ, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તું જોઈ. પછી બધા મુક અને અન્યોએ હરિ ઈશ્વરને આવકાર આપ્યો.
ગંતુકામા દિવં પુણ્યાસ્સદારાઃ સપરિચ્છદાઃ। યે ચ તેષાં ગૃહાભ્યાશેપ્યાત્મનો ગૃહગોધિકાઃ
પુણ્યવંતો, પત્ની અને સેવકો સાથે સ્વર્ગ જવા ઈચ્છતા હતા. અને એના ઘરની નજીક રહેનાર, એમના ઘરનાં ગોથિયાં પણ.
નાના કીટાદયો યે ચ તેષામનુયયુઃ સુરાઃ। વ્યાસ ઉવાચ- એતસ્મિન્નંતરે દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ
વિવિધ કીટ અને અન્ય પણ એમની સાથે ગયા. વ્યાસે કહ્યું: એ દરમિયાન, દેવો, સિદ્ધો અને મહાન ઋષિઓ...
પ્રચક્રુઃ પુષ્પવર્ષાણિ સાધુસાધ્વિત્યનાદયન્। દેવદુંદુભયો નેદુર્વિમાનેષુ વનેષુ ચ
તેઓએ ફૂલોથી વરસાવ્યું, 'સારા, સારા!' એવી ધ્વનિ ઉઠી; દેવોના ઢોલ-નગારા આકાશમાં અને જંગલોમાં વાગ્યા.
સમારુહ્ય રથં સ્વં સ્વં હરિવીથીપુરં યયુઃ। તદદ્ભુતં સમાલોક્ય વિપ્રોઽવોચજ્જનાર્દનમ્
પોતાના રથ પર ચડીને, તેઓ હરિના માર્ગની નગરમાં ગયા; એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને, બ્રાહ્મણે જનાર્દનને કહ્યું.