બાઢમેતદ્વચસ્તાત યથાભીષ્ટં તથા કુરુ। તતો ભાર્યાં જગાદાથ અસ્ય વાક્યાચ્છિવાશિવમ્
'જેમ તમારે ગમતું હોય તેમ કરો, પિતા.' પછી તેણે પોતાની પત્નીને શુભ અને અશુભ શબ્દો કહીને સંબોધન કર્યું.
કર્તવ્યં ચ ન તે દોષ આજ્ઞયા મમ સુંદરિ। એતદુક્ત્વા ગતઃ સોપિ ભૂપતેઃ શાસનાત્પિતુઃ
'આ કરવું જ જોઈએ; તું દોષી નથી, સુંદર, કેમ કે આ મારી આજ્ઞાથી છે.' એવું કહીને તે પણ પિતાની, રાજાની આજ્ઞાથી ચાલ્યો.
અનંતરં ક્ષપાયાં ચ યદુક્તં ચ તથાકૃતમ્। યોષિતોર્મધ્યગઃ સોપિ નિત્યં સ્વપિતિ ધાર્મિકઃ
તે રાતે, જે કહ્યું હતું એ પ્રમાણે જ કરવામાં આવ્યું. ધર્મનિષ્ઠ વ્યક્તિ હંમેશા બંને સ્ત્રીઓ વચ્ચે સુતો.
ધર્માન્ન ચલતે સોપિ સ્વભાર્યાપરભાર્યયોઃ। સંસ્પર્શાત્સ્વસ્ત્રિયશ્ચાસ્ય કામાભિલષિતં મનઃ
તે પોતાના અને બીજાની પત્ની સાથે હોવા છતાં ધર્મથી કદી વિમુખ થયો નહીં. મનમાં ઇચ્છા હોવા છતાં, બીજાની સ્ત્રીને સ્પર્શ કરવાનું રોકી દીધું.
તસ્યાઃ સંસર્ગતશ્ચૈવ દુહિતૈવ પ્રમન્યતે। સ્તનૌ તસ્યાસ્તુ પૃષ્ઠે ચ લગન્તૌ ચ પુનઃપુનઃ
તેના સંપર્કથી, સ્ત્રી તેને માત્ર દીકરી સમાન જ માનતી. તેના સ્તન વારંવાર તેની પીઠ પર આવીને ટકી જતાં.
બાલકસ્યેવ પુત્રસ્ય સ્તનૌ માતુઃ સમન્યતે। તસ્યા અંગાનિ ચાંગેષુ લગંતિ ચ પુનઃપુનઃ
જેમ બાળક પોતાની માતાના સ્તનને સમજે છે, તેમ તેણે પણ અનુભવ્યું. તેના અંગો વારંવાર તેના શરીર સાથે જોડાતા.
તતો માતુસ્સુતસ્યેવ સોમન્યત દિને દિને। તસ્ય યોષાસુસંસર્ગો નિવૃત્તસ્ત્વભવત્તતઃ
પછી, રોજે રોજ, તેણે તેને માતા પુત્રની જેમ જ માનવા લાગ્યો. તેથી સ્ત્રી સાથેનું મિલન બંધ થઈ ગયું.
એવં સંવત્સરસ્યાર્દ્ધે તત્પતિશ્ચાગતઃ પુરં। અપૃચ્છત્તં ચ લોકેષુ તસ્યા વૃત્તમથોદિતમ્
આ રીતે, અડધું વર્ષ પસાર થયા પછી, તેનો પતિ શહેરમાં પાછો આવ્યો. તેણે લોકોમાં પૂછપરછ કરી, અને જે બન્યું હતું તે જાણ્યું.
કેચિદ્ભદ્રં બોધયન્તો યુવાનોપિ સુવિસ્મિતાઃ। કેચિદાહુસ્ત્વયા દત્તા તયા સાર્દ્ધં સ્વપિત્યસૌ
કેટલાક, શુભેચ્છા પાઠવીને, યુવાન હોવા છતાં ખૂબ આશ્ચર્ય પામ્યા. કેટલાકે કહ્યું, 'જેને તમે સોંપી હતી, તે તેની સાથે સુતો.'
સ્ત્રીપુંસોરેકસંસર્ગાત્શાંતતા તુ કથં ભવેત્। તસ્યાં યસ્યાભિલાષોસ્તિ ન પૃષ્ટસ્સ વદેદ્યુવા
સ્ત્રી અને પુરુષ એક સાથે હોય ત્યારે કેવી રીતે સંયમ રહે? જો તેમાં ઇચ્છા હોય, તો યુવાનને પૂછવું જોઈએ.
લોકાનાં કુશ્રુતિર્વાર્તા તેન પુણ્યબલાચ્છ્રુતા। જનાપવાદમોક્ષાર્થં બુદ્ધિસ્તસ્યાભવચ્છુભા
લોકોની વાત, સારી કે ખરાબ, તેની પુણ્યશક્તિથી સાંભળવામાં આવી. જનતાની બદનામીમાંથી મુક્ત કરવા માટે તેનું મન શુભ થયું.
દારૂણિ સ્વયમાહૃત્યાજિજ્વલત્સ મહાનલમ્। એતસ્મિન્નંતરે તાત રાજપુત્રઃ પ્રતાપવાન્
તે પોતે લાકડાં લાવીને મોટી અગ્નિ પ્રગટાવી. આ વચ્ચે, હે તાતા, પરાક્રમી રજકુમાર—
આગમત્તદ્ગૃહં સદ્યઃ સોપશ્યત્તં ચ યોષિતમ્। પ્રોત્ફુલ્લવદનાં નારીં પ્રવિષાદગતં નરં
તુરંત એ ઘરમાં આવ્યો અને સ્ત્રીને જોયી. સ્ત્રી, ફૂલેલા ચહેરા સાથે, ઘરમાં પ્રવેશેલા પુરુષને જોઈ.
અનયોર્માનસં જ્ઞાત્વા રાજપુત્રોવદદ્વચઃ। કિં ન સંભાષસે માં ચ મિત્રકં ચિરમાગતમ્
તેમના મનની વાત જાણીને, રજકુમારે કહ્યું: 'તમે મને, તમારા મિત્રને, લાંબા સમય પછી આવ્યા છે, તો વાત કેમ નથી કરો?'
અબ્રવીત્સોપિ ધર્માત્મા રાજપુત્રમનષ્ટધીઃ। યત્કૃતં દુષ્કરં કર્મ મયા ત્વદ્ધિતકારણાત્
તે ધર્મપ્રિય અને અડગ મનવાળા પુરુષે રાજકુમારને કહ્યું: 'મારે જે મુશ્કેલ કાર્ય કર્યું, તે તારી ભલાઈ માટે જ હતું.'
સર્વં વ્યર્થમહં મન્યે જનાનાં ચ પ્રવાદતઃ। અદ્ય વહ્નિમહં યાસ્યે પ્રપશ્યંતુ નરાસ્સુરાઃ
હું માનું છું કે લોકોની બધી વાતો વ્યર્થ છે; આજે હું અગ્નિમાં પ્રવેશીશ—આ મનુષ્યો અને દેવતાઓ જોઈ શકે.
ઇત્યુક્ત્વા સ મહાભાગઃ પ્રવિવેશ હુતાશનમ્। વિશતસ્તસ્ય વહ્નૌ ન કુસુમં ચિકુરાલયે
આ રીતે કહીને, તે મહાન પુરુષ યજ્ઞ અગ્નિમાં પ્રવેશ્યો; જ્યારે તે અગ્નિમાં ગયો, ત્યારે તેના માથાના એક પણ વાળને નુકસાન થયું નહીં.
નાંગમસ્યાનલોધાક્ષીન્ન ચ વસ્ત્રં ન કુંતલમ્। ખે ચ દેવા મુદા સર્વેસાધુસાધ્વિતિ ચાબ્રુવન્
અગ્નિએ તેના શરીર, કપડાં કે વાળને ઝાંઝા ન પહોંચાડી; અને આકાશમાં બધા દેવતાઓ આનંદથી બોલ્યા: 'શાબાશ! શાબાશ!'
અપતન્પુષ્પવર્ષાણિ તસ્ય મૂર્ધ્નિ સમંતતઃ। યૈર્યૈશ્ચ દુષ્કૃતં વાક્યં ગદિતં તાવુભૌ પ્રતિ
તેના માથા પર ચારે બાજુથી ફૂલની વર્ષા થઈ; અને જેમણે બંને સામે દુષ્કર્મની વાતો કરી હતી,
તેષાં મુખે પ્રજાયંતે કુષ્ઠાનિ વિવિધાનિ ચ। તત્રાગત્ય ચ દેવાશ્ચ વહ્નેરાકૃષ્યતં મુદા
એ લોકોના મુખ પર વિવિધ પ્રકારના કૂષ્ટ રોગ દેખાવા લાગ્યા; અને દેવતાઓ ત્યાં આવીને આનંદથી અગ્નિ પાસે ગયા.
અપૂજયન્સુપુષ્પૈશ્ચ મુનયો વિસ્મયં ગતાઃ। સર્વૈર્મુનિવરૈરેવં મનુષ્યૈર્વિવિધૈસ્તદા
મુનિઓ, આશ્ચર્યથી ભરપૂર, સુંદર ફૂલો વડે તેની પૂજા કરી; એ સમયે બધા મહાન મુનિઓ અને વિવિધ લોકો પણ એ રીતે પૂજા કરતા.
અર્ચ્યતે તુ મહાતેજાઃ સ ચ સર્વાનપૂજયત્। સજ્જનાદ્રોહકં નામ કૃતં દેવાસુરૈર્નૃભિઃ
તે મહાતેજી પુરુષની સર્વે લોકો પૂજા કરતા, અને તે પણ સૌને સન્માન આપતો; 'સજ્જનનો અપરાધ' નામે જે કાર્ય દેવ, અસુર અને મનુષ્યો દ્વારા થયું.
તસ્ય પાદરજઃ પૂતા સસ્યપૂર્ણા ધરાભવત્। સુરાશ્ચાહુશ્ચ તં તત્ર ભાર્યા તે સંપ્રગૃહ્યતામ્
તેના પગની ધૂળથી પવિત્ર થયેલી ધરતી પાકથી ભરપૂર થઈ; અને ત્યાં દેવોએ કહ્યું: 'તારી પત્ની તને પાછી મળે.'
એતસ્ય સદૃશો લોકે ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ। નાસ્તીતિ સાંપ્રતં પૃથ્વ્યાં કામલોભાજિતઃ પુમાન્
આ જગતમાં તેના જેવો કોઈ થયો નથી, અને થશે પણ નહીં; હાલ પૃથ્વી પર કોઈ પણ પુરુષ કામ અને લોભથી આવરી લેવાયો નથી.
દેવાસુરમનુષ્યાણાં રક્ષસાં મૃગપક્ષિણામ્। કીટાદીનાં ચ સર્વેષાં કામ એષ સુદુર્જયઃ
દેવ, અસુર, મનુષ્ય, રાક્ષસ, પશુ, પક્ષી અને તમામ જીવ-જંતુઓમાં આ કામ ખૂબ જ અઘરું છે જીતવું.
કામાલ્લોભાત્તથાક્રોધાન્નિત્યં સત્ત્વેષુ જાયતે। સંસારબંધકઃ કામો હ્યકામો ન ક્વચિદ્ભવેત્
કામ, લોભ અને ક્રોધથી સતત જીવોમાં જન્મે છે; કામ એ સંસારનું બંધન છે—કામ વગર ક્યાંય સંસાર રહેતો નથી.
અનેનૈવ જિતં સર્વં ભુવનાનિ ચતુર્દશ। અમુષ્ય હૃદયે નિત્યં વાસુદેવો મુદાસ્થિતઃ
માત્ર આથી જ ચૌદે લોક જીતાઈ ગયા; તેના હૃદયમાં વાસુદેવ હંમેશા આનંદથી વસે છે.
એવં સ્પૃષ્ટ્વાથ દૃષ્ટ્વા તં મનુષ્યાઃ સર્વકલ્મષાત્। પૂયંતે હ્યનઘાશ્ચૈવ લભંતે ચાક્ષયાં દિવમ્
જે કોઈ તેને સ્પર્શે કે જુએ, તે બધા પાપોથી પવિત્ર થાય; તેઓ નિર્મળ બને અને અક્ષય સ્વર્ગ પામે.
એવમુક્ત્વા ગતા દેવા વિમાનૈશ્ચ દિવં મુદા। મનુષ્યાઃ પ્રયયુસ્તુષ્ટા દંપતી સ્વગૃહં તથા
આ રીતે કહીને, દેવતાઓ આનંદથી પોતાના વિમાનમાં સ્વર્ગ તરફ ગયા; અને લોકો પણ ખુશ થઈને દંપતી સાથે પોતાના ઘરમાં પરત ફર્યા.
દિવ્યં ચક્ષુસ્તદા તસ્ય ચાસીદ્દેવાન્સ પશ્યતિ। ત્રૈલોક્યસ્ય ચ વાર્ત્તાં ચ જાનાતિ લીલયા ભૃશમ્
તે સમયે તેને દિવ્ય દ્રષ્ટિ મળી અને તેણે દેવોને જોયા; અને તે સહેલાઈથી ત્રણેય લોકની વાતો જાણતો રહ્યો.