તતો યાસ્યસિ દેવેશં કૃત્વા માતુઃ પ્રતિક્રિયામ્। ગૃહીત્વા જનકસ્યાજ્ઞાં લબ્ધ્વા વિષ્ણોર્વરં મહત્
પછી તું દેવીદેવના સ્વામી પાસે જશે, પહેલાં માતાની ઈચ્છા પૂરી કરીને, પિતાની પરવાનગી લઈને અને વિષ્ણુજી પાસેથી મહાન વરદાન મેળવીને.
અંબાપાર્શ્વં ગતો હૃષ્ટસ્તાં પ્રણમ્યાગ્રતઃ સ્થિતઃ। વિનતોવાચ-। અભવદ્ભોજનં તેઽદ્ય પુત્ર દૃષ્ટઃ પિતાપિ ચ
પછી તે આનંદથી પોતાની માતા પાસે ગયો, તેમને વંદન કરીને સામે ઊભો રહ્યો. વિનતા બોલી: 'મારા પુત્ર, આજે તું ભોજન કર્યો અને તારા પિતાને પણ મળ્યો.'
કિમર્થં વા વિલંબસ્તે ચિંતયા વ્યથિતા હ્યહમ્। સ માતુર્વચનં શ્રુત્વા ગરુડઃ પ્રહસન્નિવ
'તું કેમ મોડો થયો? હું તારી ચિંતામાં વ્યાકુળ હતી.' માતાના આ શબ્દો સાંભળીને ગરુડ હળવેથી સ્મિત કર્યો.
કથયામાસ વૃત્તાંતં સા શ્રુત્વા વિસ્મિતાઽભવત્। કથં ચ દુઃષ્કરં કર્મ શિશુભાવાત્ત્વયા કૃતમ્
પછી તેણે આખી વાત કહી. આ સાંભળીને માતા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ: 'તું તો હજી બાળક છે, છતાં આવું કઠિન કામ કેવી રીતે કરી નાખ્યું?'
ધન્યાહં મે કુલં ધન્યં યસ્ત્વં વિષ્ણુસખોઽભવઃ। લબ્ધ્વા વરં મહાત્માનં દૃષ્ટ્વા મે હૃષ્યતે મનઃ
'હું ધન્ય છું, મારું કુળ પણ ધન્ય છે, કારણ કે તું વિષ્ણુજીનો મિત્ર બન્યો છે. એ મહાન આત્માથી વરદાન મેળવીને તને જોઈને મારું મન આનંદિત થયું છે.'
પૌરુષેણ ત્વયા વત્સ ઉદ્ધૃતં મે કુલદ્વયમ્। સુપર્ણ ઉવાચ-। માતઃ કિં તે કરિષ્યામિ પ્રિયમેવ તદુચ્યતામ્
'મારા બાલક, તારા પરાક્રમથી અમારા બંને કુળનો ઉદ્ધાર થયો છે.' સુપર્ણે કહ્યું: 'માતા, તને ખુશી થાય એવું શું કરું? માત્ર કહે તો જરા.'
કાર્યં કૃત્વાથ યાસ્યામિ પાર્શ્વં નારાયણસ્ય ચ। એતચ્છ્રુત્વા તુ સા પ્રાહ ગરુડં વિનતા સતી
'મારી ઈચ્છા પૂરી કરીને પછી હું નારાયણજીના ચરણોમાં પણ જઈશ.' આ સાંભળીને વિનતા ગરુડને બોલી.
મહદ્દુઃખં ચ મે ચાસ્તિ કુરુ તાત પ્રતિક્રિયામ્। ભગિની મે સપત્ની સા પણિતહં તયા પુરા
'મારા બેટા, મને મોટું દુઃખ છે, કૃપા કરીને તેનો ઉપાય કર. મારી બહેન, જે મારી સહપત્ની છે, તેણે એક વખત મારી સાથે શરત લગાવી હતી.'
તસ્યા દાસ્યમહં પ્રાપ્તા કસ્તારયતિ મામિતઃ। કૃષ્ણં કૃત્વા વિષૈરશ્વં તસ્યાઃ પુત્રૈર્મહોરગૈઃ
'એ શરતના કારણે હું તેની દાસી બની ગઈ. હવે મને આ સ્થિતિમાંથી કોણ છોડાવશે? એની સંતાનો, મહાશક્તિશાળી સાપોએ વિષ્ણુજીના ઘોડાને ઝેરથી કાળો કરી નાખ્યો હતો.'
ઉષઃકાલેઽવદત્સા ચ અશ્વોયં કૃષ્ણતાં વ્રજેત્। તતોહમવદં તત્ર સદા ચાયં રુચાસિતઃ
'સવારે તેણે કહ્યું: "આ ઘોડો કાળો થઈ જશે." ત્યારે મેં જવાબ આપ્યો: "આ ઘોડો તો હંમેશાં તેજસ્વી અને કાળાશવાળો જ છે."'
મિથ્યા તે વચનં માતઃ પ્રતિજ્ઞાં સાઽકરોત્તદા। તતોહમબ્રુવં કદ્રૂં શપથં નાગમાતરમ્
'માતા, તારા શબ્દો ખોટા નીવડ્યા; ત્યારે તેણે પ્રતિજ્ઞા લીધી. પછી મેં કદ્રૂ, જે નાગમાતા છે, તેને શપથ લઈને કહ્યું.'
યદીમં કૃષ્ણતાભ્યેતિ હરેરશ્વમહં તદા। કૃતા ભવામિ તે દાસીત્યહમેતત્તદાઽવદમ્
'જો હરિનો આ ઘોડો કાળો થઈ જાય, તો હું તારી દાસી બની જઈશ—એવું મેં ત્યારે જાહેર કર્યું.'
તતસ્તસ્મિન્હરેરશ્વે કૃતે કૃષ્ણે ચ કૃત્રિમૈઃ। તસ્યાઃ પુત્રૈશ્ચ ધૂર્તૈશ્ચ દાસીત્વમગમં તદા
'પછી જ્યારે એ હરિનો ઘોડો એના દૂર્ત પુત્રોએ બનાવટી રીતે કાળો કરી નાખ્યો, ત્યારે હું એની દાસી બની ગઈ.'
યસ્મિન્કાલે હ્યભીષ્ટઞ્ચ તસ્યા દ્રવ્યં દદામ્યહમ્। તસ્મિન્કાલે હ્યદાસીત્વં યાસ્યામિ કુલનંદન
'જ્યારે પણ હું તેને ઈચ્છિત ધન આપી દઈશ, ત્યારે હું દાસીપદમાંથી મુક્ત થઈ જઈશ, હે કુળના આનંદ.'
ગરુડ ઉવાચ। પૃચ્છ શીઘ્રં ચ માતસ્તાં કરિષ્યામિ પ્રતિક્રિયામ્। ભક્ષયિષ્યામિ તાન્નાગાન્પ્રતિજ્ઞામે યથાર્થતઃ
ગરુડ બોલ્યો: 'માતા, તું તરત જ એની પાસેથી પૂછ, હું ઉપાય કરીશ. હું એ નાગોને ભક્ષણ કરીશ, જેમ મેં વચન આપ્યું છે.'
તતઃ કદ્રૂમુવાચેદં વિનતા દુઃખિતા સતી। અભીષ્ટં વદ કલ્યાણિ યેન મુચ્યેય કૃચ્છ્રતઃ
પછી દુઃખી વિનતાએ કદ્રૂને કહ્યું: 'હે શુભે, તને શું જોઈએ છે તે સ્પષ્ટ કહેજે, જેથી હું આ કષ્ટમાંથી છુટકારો મેળવી શકું.'
અબ્રવીત્સા દુરાચારા પીયૂષં દીયતામિતિ। એતચ્છ્રુત્વા તુ વચનમભવત્સા ચ નિષ્પ્રભા
એ દુષ્ટ સ્વભાવવાળી કદ્રૂ બોલી: 'મને અમૃત આપ.' આ શબ્દો સાંભળીને વિનતા નિરાશ થઈ ગઈ.
તતઃ શનૈરુપાગમ્ય તનયં પ્રાહ દુઃખિતા। અમૃતં પ્રાર્થયત્પાપા તાત કિં વા કરિષ્યસિ
પછી ધીમે ધીમે પોતાના પુત્ર પાસે જઈને દુઃખી માતાએ કહ્યું: 'પાપી એ અમૃત માગ્યું છે, બેટા; હવે તું શું કરશ?'
શ્રુત્વા વાક્યં ગરુત્માંશ્ચ મહાક્રોધસમન્વિતઃ। અમૃતં ચાનયિષ્યામિ માતર્મા વિમુખી ભવ
આ શબ્દો સાંભળીને ગરુડ ખૂબ ગુસ્સામાં આવીને બોલ્યા: 'માતા, હું અમૃત લાવીશ, તમે મારી તરફથી મુખ ફેરવો નહીં.'
એવમુક્ત્વા તુ તરસા સ ગતઃ પિતુરંતિકમ્। અમૃતં ચાનયિષ્યામિ માતુરર્થેઽધુનાઽનઘ
એ રીતે કહીને ગરુડ ઝડપથી પિતાની પાસે ગયા અને કહ્યું: 'હવે હું માતાના માટે અમૃત લાવીશ, પવિત્ર one.'
સ તસ્ય વચનં શ્રુત્વા મુનિઃ પ્રાહ ખગેશ્વરમ્। સત્યલોકસ્ય વૈ ચોર્ધ્વે વિશ્વકર્મવિનિર્મિતા
તેના શબ્દો સાંભળીને મુનિએ પંખીઓના રાજાને કહ્યું: 'સત્યલોકથી ઉપર વિશ્વકર્માએ બનાવેલી એક નગર છે.'
પુરી ચાસ્તિ સભા રમ્યા દેવાનાં હિત હેતવે। વહ્નિપ્રાકારદુર્લભ્યા દુર્ધર્ષા ચાસુરૈઃ સુરૈઃ
એ નગરમાં દેવોના હિત માટે એક સુંદર સભા છે, જે અગ્નિની દીવાલોથી ઘેરાયેલી છે અને દેવો-અસુરો માટે અપ્રાપ્ય છે.
રક્ષાર્થં નિર્મિતો દેવઃ સુરૈસ્તત્ર મહાબલઃ। યં યં પશ્યતિ વીરઃ સ સ એવ ભસ્મતાં વ્રજેત્
એ નગરની રક્ષા માટે દેવોએ એક શક્તિશાળી દેવ બનાવ્યો છે; જે કોઈ વીર તેને દેખાય છે, તે તરત ભસ્મ થઈ જાય છે.
એમમુક્ત્વા ગરુત્માન્સ ઉદ્ધૃત્ય સાગરાજ્જલમ્। જગામાકાશમાવિશ્ય ખગશ્ચોર્ધ્વં મનોજવઃ
એ રીતે કહીને ગરુડ સમુદ્રમાંથી પાણી ઉઠાવીને આકાશમાં પ્રવેશ્યા અને મનની ઝડપથી ઉપર ગયા.
પક્ષવાતેન તસ્યૈવ રજઃ સમુદ્ગતં બહુ। તસ્યાંતિકં ન ચ ત્યક્તમગમત્તસ્ય તચ્ચ યઃ
તેના પાંખોની પવનથી ઘણું ધૂળ ઉડી ગયું; અને જે કોઈ તેની નજીક આવ્યો, તે નજીક જઈ શક્યો નહીં.
ગત્વા ચંચૂજલેનાપિ વહ્નિં નિર્વાપયદ્બલી। રજોભિઃ પરિપૂર્ણાક્ષો ન સુરસ્તં ચ પશ્યતિ
ત્યાં પહોંચીને શક્તિશાળી ગરુડએ ચાંચના પાણીથી અગ્નિ બુઝાવી; તેની આંખોમાં ધૂળ ભરાઈ ગઈ, તેથી દેવો તેને જોઈ શક્યા નહીં.
જઘાન રક્ષિવર્ગાંસ્તાનમૃતં ચાહરદ્બલી। આનયંતં ચ પીયૂષં ખગં ગત્વા શતક્રતુઃ
ગરુડએ રક્ષકોના સમૂહને માર્યા અને અમૃત લઈ લીધું; જ્યારે તે પીયૂષ લઈ જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે ઇન્દ્ર પંખી પાસે આવ્યા.
ઐરાવતં સમારૂઢો વાક્યમેતદુવાચ હ। ખગરૂપધરઃ કસ્ત્વં પીયૂષં હરસે બલાત્
ઇન્દ્રએ એરાવત પર બેસી કહ્યું: 'તમે કોણ છો, પંખી રૂપમાં આવીને જોરથી પીયૂષ લઈ જાવ છો?'
અપ્રિયં સર્વદેવાનાં કૃત્વા જીવે રતિઃ કથમ્। વિશિખૈરગ્નિસંકાશૈર્નયામિ યમમંદિરમ્1.47.
બધા દેવોને નાપસંદ કામ કરીને, તમે જીવનમાં કેવી રીતે આનંદ માણો છો? આગ જેવાં તીક્ષ્ણ બાણોથી હું તમને યમના ઘર મોકલી દઈશ.'
શ્રુત્વા વાક્યં હરેઃ કોપાદુવાચ સ મહાબલઃ। નયામિ તવ પીયૂષં દર્શયસ્વ પરાક્રમમ્
હરિના શબ્દો સાંભળીને ગરુડ ગુસ્સામાં આવીને બોલ્યા: 'હું તું પીયૂષ લઈ જઈ રહ્યો છું, તું તારી શક્તિ બતાવ.'