સર્વાંશ્ચૈવ દુરાચારાંશ્ચાંડાલાન્પાપકારિણઃ। દોષાંસ્ત્યક્ત્વા નરઃ પશ્ચાત્સુખી ભવતિ નાન્યથા
માણસ બધા દુશ્મન વર્તન અને પાપી ચાંદાળાઓને છોડે ત્યારે જ પછી સુખી થાય છે, બીજું કોઈ રીતે નહીં.
અજ્ઞાનાદ્યદિ વા મોહાત્કૃત્વા પાપં સુદારુણં। તતો ધર્મં ચરેદ્યસ્તુ સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિં
અજ્ઞાન કે મોહથી કોઈ ભયાનક પાપ કરે, તો પછી ધર્મનું પાલન કરવાથી તે શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ પામે છે.
પાપકૃન્ન ચરેદ્ધર્મં પાપે કુર્યાન્મતિં પુનઃ। શિલાનાવં યથારૂઢઃ સાગરે સંનિમજ્જતિ
પાપી માણસ જો ધર્મનું પાલન ન કરે અને ફરી પાપ તરફ મન કરે, તો પથ્થર પર બેઠેલો માણસ સમુદ્રમાં ડૂબી જાય છે.
કૃત્વા સર્વાણિ પાપાનિ તથા દુર્ગતિસંચયં। ઉપશાંતો ભવેત્પશ્ચાત્તં દોષં શમયિષ્યતિ
બધા પાપો અને દુર્ગતિ એકઠા કર્યા પછી, જે શાંત થાય છે, તે પછી એ દોષને શાંત કરી શકે છે.
તમુવાચ મહાપ્રાજ્ઞં દ્વિજં મુનિવરોત્તમમ્। યદિમાં ન જહાતીહ ખગઃ સર્વાંશ્ચ બાંધવાન્
ઋષિએ બુદ્ધિશાળી બ્રાહ્મણને કહ્યું: 'જો તું અહીં મને અને મારા બધા સંબંધીઓને છોડતો નથી, પંખી—'
તતઃ પ્રાણં ચ ત્યક્ષ્યામિ ખગે મર્માવઘાતિનિ। નોચેત્ત્યજતુ મે બંધૂન્પ્રતિજ્ઞા મે દૃઢાત્મનઃ
તો હું જીવન છોડી દઈશ, પંખી, જે જીવને નષ્ટ કરે છે; નહીં તો મારા સંબંધીઓને છોડું, કેમ કે મારી પ્રતિજ્ઞા મજબૂત છે.
તતસ્તાર્ક્ષ્યમુવાચેદં મુનિ ર્બ્રહ્મવધે ભયાત્। ઉદ્વમૈતાન્સવિપ્રાંશ્ચ મ્લેછાનેતાન્સમંતતઃ
પછી, બ્રાહ્મણ હત્યાના પાપના ભયથી, મુનિએ તર્ક્ષને કહ્યું: 'આ બધા બ્રાહ્મણો અને વિદેશીઓ સાથે, બધાને અહીંથી દૂર કરી દો.'
વનેષુ પર્વતાન્તેષુ દિક્ષુ તાન્પતગેશ્વર। ઉદ્વવામ તતઃ શીઘ્રં દોષજ્ઞઃ પિતુરાજ્ઞયા
પંખીઓના રાજા, પિતાની આજ્ઞાથી અને દોષ જાણનાર એ, તેમને જંગલોમાં, પર્વતોની ઢાળીઓમાં અને ચારે દિશાઓમાં ઝડપથી કાઢી મૂક્યા.
તતઃ સર્વેઽભવન્વ્યક્તા અકેશાઃ શ્મશ્રુવર્જિતાઃ। યવના ભોજનપ્રીતાઃ કિંચિચ્છ્મશ્રુયુતાશ્ચ યે
પછી બધા સ્પષ્ટ દેખાયા — કેટલાક વાળ વગર, કેટલાક દાઢી વગર, યવનો જે ખાવામાં આનંદ મેળવે છે, અને કેટલાક માત્ર થોડા જ દાઢી ધરાવતા.
અગ્નૌ ચ નગ્નકાઃ પાપા દક્ષિણસ્યામવાચકાઃ। ઘોરાઃ પ્રાણિવધે પ્રીતા દુરાત્માનો ગવાશિનઃ
દક્ષિણમાં, નંગા પાપી, મૌન રહેનાર, ભયાનક અને જીવ હત્યામાં આનંદ મેળવનારા, દુષ્ટ અને ગાય ખાવાવાળા રહે છે.
નૈર્ઋતે કુવદાઃ પાપા ગોબ્રાહ્મણવધોદ્યતાઃ। ખર્પરાઃ પશ્ચિમે પૂર્વે નિવસંતિ ચ દારુણાઃ
નૈઋત દિશામાં, દુષ્ટ અને પાપી, ગાય અને બ્રાહ્મણની હત્યા કરવા તૈયાર રહે છે; પશ્ચિમ અને પૂર્વમાં ખપ્પર ધારણ કરનાર ક્રૂર લોકો વસે છે.
વાયવ્યાં ચ તુરુષ્કાશ્ચ શ્મશ્રુપૂર્ણા ગવાશિનઃ। અશ્વપૃષ્ઠસમારૂઢાઃ પ્રયુદ્ધેષ્વનિવર્તિનઃ
વાયવ્ય દિશામાં તુરુષ્કો છે, જેમની દાઢી ભરપૂર છે, ગાય ખાવાવાળા છે, ઘોડા પર સવાર છે અને યુદ્ધમાં પાછા ફરતા નથી.
ઉત્તરસ્યાં ચ ગિરયો મ્લેચ્છાઃ પર્વતવાસિનઃ। સર્વભક્ષા દુરાચારાઃ વધબંધરતાઃ કિલ
ઉત્તર તરફ પર્વતવાસી વિદેશીઓ છે, જે બધું ખાય છે, deren વર્તન ખરાબ છે અને હત્યા તથા બાંધવામાં રત છે.
ઐશાન્યાં નિરયાસ્સંતિ કર્તૄણાં વૃક્ષવાસિનઃ। એતે મ્લેચ્છા સ્થિતા દિક્ષુ ઘોરાસ્તે શસ્ત્રપાણયઃ
ઈશાન દિશામાં, નિરય લોકો છે, વૃક્ષોમાં રહેતા, અને કસાઈઓમાં; આ ભયાનક વિદેશીઓ ચારે દિશામાં શસ્ત્રો હાથમાં લઈને ઉભા છે.
યેષાં ચ સ્પર્શમાત્રેણ સચેલો જલમાવિશેત્। એતેષાં ચ કલૌ દેશેપ્યકાલે ધર્મવર્જિતે
માત્ર સ્પર્શથી જ, કપડાં પહેરનારને પણ પાણીમાં જવું પડે; કળિયુગમાં, જ્યારે દેશ અને સમય ધર્મથી વિહોણા હોય, ત્યારે એ લોકો જોવા મળે છે.
સંસ્પર્શં ચ પ્રકુર્વંતિ વિત્તલોભાત્સમંતતઃ। મ્લેચ્છાંસ્તાન્મોચયિત્વા તુ ક્ષુધયા પરિપીડિતઃ
સંપૂર્ણ જગતમાં લોકો ધન લોભથી એમના સંપર્કમાં આવે છે; એ વિદેશીઓને છોડ્યા પછી, ભૂખથી પીડિત,
પુનરાહ દ્વિજસ્તાત ક્ષુધા મે બાધતેતરામ્। અવદદ્ગરુડં તત્ર કશ્યપઃ કૃપયા દ્રુતમ્
પુન: દ્વિજએ કહ્યું, 'પિતા, ભૂખ મને વધુ તકલીફ આપે છે.' ત્યારે કશ્યપે દયાથી તરત જ તર્ક્ષને કહ્યું.
તિષ્ઠંતૌ વિપુલૌ તત્ર જિઘાંસૂ ગજકચ્છપૌ। અપ્રમેયૌ મહાસત્વૌ સાગરસ્યૈકદેશતઃ
સાગરના એક ભાગ પાસે, બે મહાન જીવ — હાથી અને કાચબો — બંને અતુલ શક્તિ ધરાવતા, એકબીજાને મારવા માટે તૈયાર ઊભા હતા.
તાવપ્સુ ચ દ્રુતં વત્સ ક્ષુધાં તે વારયિષ્યતઃ। સ પિતુર્વચનં શ્રુત્વા તત્ર ગત્વાભિપદ્ય તૌ
પુત્ર, પાણીમાં રહેલા એ બે પાસે જલદી જા; એ તારી ભૂખ સંતોષી દેશે. પિતાના શબ્દો સાંભળીને, તે ત્યાં ગયો અને એમને મળ્યો.
નખૈર્ભિત્વા કૂર્મગજૌ મહાસત્વૌ મહાજવઃ। ખમુત્પપાત તૌ ધૃત્વા વિદ્યુદ્વેગો મહાબલઃ
મહા શક્તિશાળી અને ઝડપી એ, પોતાના નખથી હાથી અને કાચબાને ઘાયલ કર્યા, એમને પકડીને વીજળીની ઝડપથી આકાશમાં ઉડી ગયો.
આધારતાં ન ગચ્છંતિ નગાશ્ચ મંદરાદયઃ। તતો યોજનલક્ષે દ્વે ગત્વા મારુતરંહસા
મંદર અને અન્ય મહા પર્વતો પણ એની વજન સહન કરી શક્યા નહીં; પછી પવનની ઝડપથી બે લાખ યોજન દૂર ગયો.
મહત્યાં જંબુશાખાયાં નિપપાત મહાબલઃ। ભગ્ના સા સહસા શાખા તાં પતંતીં ખગેશ્વરઃ
મહાન જાંબુ વૃક્ષની એક મોટી ડાળ પર એ મહા શક્તિશાળી ઉતર્યો; એ ડાળ અચાનક તૂટી પડી, અને જ્યારે એ પડી રહી હતી, પંખીઓના રાજા,
ગોબ્રાહ્મણવધાદ્ભીતો દધાર તરસા બલી। ધૃત્વા તાં રુચિરં વેગાદ્દ્રવંતં ખે મહાબલમ્
ગાય અને બ્રાહ્મણ હત્યાના પાપના ભયથી, એ શક્તિશાળી ઝડપથી એ ડાળને સહારો આપ્યો; એ સુંદર, ઝડપથી પડતી ડાળને આકાશમાં પકડી રાખી,
ગત્વા વિષ્ણુરુવાચેદં નરરૂપધરો હરિઃ। કસ્ત્વં ભ્રમસિ ચાકાશે કિમર્થં પતગેશ્વર
ત્યાં જઈને, વિષ્ણુએ મનુષ્ય રૂપ ધારણ કરીને કહ્યું: 'તમે કોણ છો, આકાશમાં ફરતા, અને શા માટે, પંખીઓના રાજા?'
વિધૃત્ય મહતીં શાખાં મહાંતૌ ગજકચ્છપૌ। તમુવાચ દ્વિજસ્તસ્મિન્નરરૂપધરં હરિમ્
મોટી ડાળ પકડીને, અને મહાન હાથી તથા કચ્છપને લઈને, તે દ્વિજએ ત્યાં માનવ રૂપ ધારણ કરેલા હરિને સંબોધ્યા.
ગરુડોહં મહાબાહો ખગરૂપઃ સ્વકર્મણા। કશ્યપસ્ય મુનેસ્સૂનુર્વિનતાગર્ભસંભવઃ
હે બળવાન, હું ગરુડ છું, મારી જાતે પંખી રૂપે રહું છું, કશ્યપ મુનિના પુત્ર અને વિનતાના ગર્ભમાંથી જન્મેલો છું.
પશ્યૈતૌ ચ મહાસત્વૌ ભક્ષણાર્થં મયા ધૃતૌ। ન ધરા ચ મમાધારો ન વૃક્ષા ન ચ પર્વતાઃ
આ બે મહાન પ્રાણીઓને જોઈને, જેને હું ભોજન માટે પકડી રાખ્યા છે; મને ધરતી, વૃક્ષો કે પર્વતો પણ સહારો આપી શકતા નથી.
અનેકયોજનાન્યૂર્ધ્વં દૃષ્ટ્વા જંબૂમહીરુહમ્। અપતંતસ્ય શાખાયાં સહેમૌ પરિભક્ષિતું
ઘણા યોજન ઊંચા જાંબુ વૃક્ષને જોઈને, હું તેની ડાળ પર ઊતર્યો હતો, આ બેને ભક્ષવા માટે.
ભગ્ના સા સહસા શાખા તાં ચ ધૃત્વા ભ્રમામ્યહમ્। કોટિકોટિસહસ્રાણાં બ્રાહ્મણાનાં ગવાં વધાત્
એ ડાળ અચાનક તૂટી ગઈ, અને તેને પકડીને હું ફરતો રહ્યો, કરોડો બ્રાહ્મણો અને ગાયોની હાનિ થવાની ભયથી.
ભયં તત્ર વિષાદો મે સહસા પ્રાવિશદ્બુધ। કિં કરોમિ કથં યામિ કો મે વેગં સહિષ્યતિ
ત્યાં મને અચાનક ભય અને નિરાશા ઘેરી વળી, હે વિદ્વાન, હવે શું કરું, કઈ રીતે જાઉં, અને મારું વેગ કોણ સહન કરશે?