આહારાર્થી પુરા વત્સ ગરુડો વિનતાસુતઃ। પતંગોપિ બહિઃ સાક્ષાદંડાન્નિસ્સૃત્ય શાવકઃ
એક વખત, હે વત્સ, અન્ન માટે વિનતાના પુત્ર ગરુડ બહાર ગયો; અને એક પંખી, ઇંડામાંથી બહાર નીકળીને, બહાર હતું.
ક્ષુધાર્થી માતરં પ્રાહ ભક્ષ્યં મે દીયતામિતિ। તતઃ પર્વતસંકાશં ગરુડં ચ મહાબલમ્
ભૂખ લાગેલી તે પંખીએ પોતાની માતાને કહ્યું, 'મને ખાવા માટે કંઈક આપો.' પછી, પર્વત જેવો મહાબલી ગરુડને જોઈ...
દૃષ્ટ્વા માતા મહાભાગા તનયં હૃષ્ટમાનસા। ક્ષુધાં તે બાધિતું પુત્ર ન શક્નોમિ સમંતતઃ
માતાએ પોતાના પુત્રને, ગરુડ જેવો મહાન અને આનંદિત જોઈ, કહ્યું, 'પુત્ર, હું તારી ભૂખ ક્યાંય દૂર કરી શકતી નથી.'
તવ તાતસ્તપસ્તેપે લૌહિત્યસ્યોત્તરે તટે। કશ્યપો નામ ધર્માત્મા સાક્ષાલ્લોકપિતામહઃ
હે પુત્ર, તારા પિતા લૌહિત્ય નદીના ઉત્તર કાંઠે તપ કર્યાં છે; તેમનું નામ કશ્યપ છે, ધર્મમય અને સૃષ્ટિના પિતામહ.
તત્ર ગચ્છસ્વ પિતરં પૃચ્છ કામં યથા તવ। અસ્યોપદેશતસ્તાત ક્ષુધા તે શમમેષ્યતિ
ત્યાં જઈને તારા પિતાને જે ઇચ્છા હોય તે પૂછ; તેમના ઉપદેશથી, હે પુત્ર, તારી ભૂખ શાંત થશે.
તતો માતુર્વચઃ શ્રુત્વા વૈનતેયો મહાબલઃ। અગમત્પિતુરભ્યાશં સમુહૂર્તાન્મનોજવઃ
માતાના શબ્દો સાંભળીને, વિનતાનો મહાબલી પુત્ર મનની ઝડપથી પિતાના પાસે પહોંચ્યો.
દૃષ્ટ્વા તાતં મુનિશ્રેષ્ઠં જ્વલંતમિવ પાવકમ્। પ્રણમ્ય શિરસા વાક્યમુવાચ પિતરં ખગઃ
પ birdita પિતાને, મુનિશ્રેષ્ઠને, અગ્નિ જેવો તેજસ્વી જોઈ, શિર નમાવીને પિતા સાથે વાત કરી.
ભક્ષાર્થી સમનુપ્રાપ્તઃ સુતોહં તે મહાત્મનઃ। ક્ષુધયા પીડિતો નાથ ભક્ષ્યં મે દીયતાં પ્રભો
હું તમારો પુત્ર છું, અન્ન માટે આવ્યો છું, હે મહાત્મા; ભૂખથી પીડાયેલી, હે પ્રભુ, મને ખાવા માટે કંઈક આપો.
તતો ધ્યાનં સમાલભ્ય જ્ઞાત્વા તં વિનતાસુતં। પુત્રસ્નેહાદ્વચશ્ચેદં પ્રોવાચ મુનિસત્તમઃ
પછી, ધ્યાનમાં બેસી અને વિનતાની પુત્રને ઓળખી, મહાન ઋષિએ પુત્ર માટેના પ્રેમથી આ શબ્દો કહ્યા.
અનેકશતસાહસ્રા નિષાદાઃ સરિતાંપતેઃ। તીરે તિષ્ઠંતિ પાપિષ્ઠાસ્તાન્સંભક્ષ્ય સુખી ભવ1.47.
નદીના કાંઠે અનેક હજાર દुष્ટ નિષાદો ઊભા છે; તું તેમને ખાઈને આનંદમાં રહે.
તીર્થમુત્સાદયંતિ સ્મ તીર્થકાકા દુરાસદાઃ। વિના વિપ્રં નિષાદેષુ ભક્ષય ત્વમલક્ષિતં
તીર્થના કાંઠે આવડતના કાગડાઓ પવિત્ર સ્થાનને બગાડી રહ્યા છે; બ્રાહ્મણને છોડીને, નિષાદોને અજાણ્યા રીતે ખાઈ લે.
ઇત્યુક્તઃ પ્રયયૌ પક્ષી ભક્ષયામાસ તાંસ્તતઃ। અલક્ષ્યભાવો વિપ્રોપિ ગિલિતસ્તેન પક્ષિણા
ઋષિએ આ રીતે કહ્યા પછી, પંખી ત્યાં ગયો અને તેમને ખાવા લાગ્યો; બ્રાહ્મણ અજાણ્યા રીતે પંખી દ્વારા ગળી ગયો.
સ તસ્ય ગલકે ગાઢં લાલગીતિ દ્વિજસ્તદા। વમિતું ગિલિતું ચાપિ ન શશાક દ્વિજોત્તમઃ
બ્રાહ્મણ પંખીના ગળામાં ગાઢ રીતે અટકી ગયો, ન吐ી શક્યો, ન ગળી શક્યો; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ કંઈ કરી શક્યો નહીં.
ગત્વાથ પિતરં પ્રાહ કિમેતદિતિ મે પિતઃ। લગ્નં મે ગલકે સત્વં પ્રતિકર્તું ન શક્નુયાં
પછી, પંખી પિતાજી પાસે ગયો અને કહ્યું: 'પિતા, આ શું છે? કંઈક મારા ગળામાં અટકી ગયું છે અને હું તેને બહાર કાઢી શકતો નથી.'
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા કશ્યપસ્તમુવાચ હ। મયોક્તં તે પુરા વત્સ બ્રાહ્મણોયં ન બુધ્યસે
તેના શબ્દો સાંભળીને કશ્યપે કહ્યું: 'મારે તને પહેલા કહ્યું હતું, બાલક, આ બ્રાહ્મણ છે, પણ તું સમજ્યો નહીં.'
ઇત્યુક્ત્વા ચ મુનિર્ધીમાન્દ્વિજં પ્રાહ સ ધાર્મિકઃ। આગચ્છ ત્વં મમાસન્નં હિતં તે પ્રવદામ્યહં
ઋષિએ આ રીતે કહી, બુદ્ધિશાળી અને ધર્મી બ્રાહ્મણને કહ્યું: 'મારા નજીક આવો, હું તને લાભદાયક વાત કહું.'
તમુવાચ તદા વિપ્રઃ કશ્યપં મુનિપુંગવમ્। મમૈતે સુહૃદો નિત્યં સર્વે સંબંધિનઃ પ્રિયાઃ
પછી બ્રાહ્મણે કશ્યપ, શ્રેષ્ઠ ઋષિ,ને કહ્યું: 'આ બધા મારા હમેશા મિત્ર અને પ્રિય સંબંધીઓ છે.'
શ્વશુરાઃ સ્યાલકાશ્ચાપ્તાસ્સબાલાશ્ચ તથાપરે। એતૈઃ સહ પ્રયાસ્યામિ નિરયં ચાપિ વા શિવમ્
શ્વશુર, સ્યાલકા, નજીકના મિત્રો, બાળકો અને બીજા — હું એમની સાથે જ જઇશ, ભલે નરક હોય કે શુભ સ્થાન.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા વિસ્મિતઃ કશ્યપોઽબ્રવીત્। દ્વિજાનાં ચ કુલે જાતશ્ચાંડાલૈઃ પતિતો ભવાન્
તેના શબ્દો સાંભળીને, કશ્યપ આશ્ચર્યથી બોલ્યા: 'તમે બ્રાહ્મણ કુળમાં જન્મ્યા હોવા છતાં, ચાંદાળાઓમાં પડી ગયા છો.'
પુરુષાસ્તે પ્રતિષ્ઠંતે ઘોરે ચ નિરયે ધ્રુવમ્। ચિરાય નિષ્કૃતિસ્તેષાં નૈવાસ્તીહ કથંચન
એ લોકો ભયાનક નરકમાં રહે છે, નિશ્ચિત; લાંબા સમય સુધી એમના માટે કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી.
સર્વાંશ્ચૈવ દુરાચારાંશ્ચાંડાલાન્પાપકારિણઃ। દોષાંસ્ત્યક્ત્વા નરઃ પશ્ચાત્સુખી ભવતિ નાન્યથા
માણસ બધા દુશ્મન વર્તન અને પાપી ચાંદાળાઓને છોડે ત્યારે જ પછી સુખી થાય છે, બીજું કોઈ રીતે નહીં.
અજ્ઞાનાદ્યદિ વા મોહાત્કૃત્વા પાપં સુદારુણં। તતો ધર્મં ચરેદ્યસ્તુ સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિં
અજ્ઞાન કે મોહથી કોઈ ભયાનક પાપ કરે, તો પછી ધર્મનું પાલન કરવાથી તે શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ પામે છે.
પાપકૃન્ન ચરેદ્ધર્મં પાપે કુર્યાન્મતિં પુનઃ। શિલાનાવં યથારૂઢઃ સાગરે સંનિમજ્જતિ
પાપી માણસ જો ધર્મનું પાલન ન કરે અને ફરી પાપ તરફ મન કરે, તો પથ્થર પર બેઠેલો માણસ સમુદ્રમાં ડૂબી જાય છે.
કૃત્વા સર્વાણિ પાપાનિ તથા દુર્ગતિસંચયં। ઉપશાંતો ભવેત્પશ્ચાત્તં દોષં શમયિષ્યતિ
બધા પાપો અને દુર્ગતિ એકઠા કર્યા પછી, જે શાંત થાય છે, તે પછી એ દોષને શાંત કરી શકે છે.
તમુવાચ મહાપ્રાજ્ઞં દ્વિજં મુનિવરોત્તમમ્। યદિમાં ન જહાતીહ ખગઃ સર્વાંશ્ચ બાંધવાન્
ઋષિએ બુદ્ધિશાળી બ્રાહ્મણને કહ્યું: 'જો તું અહીં મને અને મારા બધા સંબંધીઓને છોડતો નથી, પંખી—'
તતઃ પ્રાણં ચ ત્યક્ષ્યામિ ખગે મર્માવઘાતિનિ। નોચેત્ત્યજતુ મે બંધૂન્પ્રતિજ્ઞા મે દૃઢાત્મનઃ
તો હું જીવન છોડી દઈશ, પંખી, જે જીવને નષ્ટ કરે છે; નહીં તો મારા સંબંધીઓને છોડું, કેમ કે મારી પ્રતિજ્ઞા મજબૂત છે.
તતસ્તાર્ક્ષ્યમુવાચેદં મુનિ ર્બ્રહ્મવધે ભયાત્। ઉદ્વમૈતાન્સવિપ્રાંશ્ચ મ્લેછાનેતાન્સમંતતઃ
પછી, બ્રાહ્મણ હત્યાના પાપના ભયથી, મુનિએ તર્ક્ષને કહ્યું: 'આ બધા બ્રાહ્મણો અને વિદેશીઓ સાથે, બધાને અહીંથી દૂર કરી દો.'
વનેષુ પર્વતાન્તેષુ દિક્ષુ તાન્પતગેશ્વર। ઉદ્વવામ તતઃ શીઘ્રં દોષજ્ઞઃ પિતુરાજ્ઞયા
પંખીઓના રાજા, પિતાની આજ્ઞાથી અને દોષ જાણનાર એ, તેમને જંગલોમાં, પર્વતોની ઢાળીઓમાં અને ચારે દિશાઓમાં ઝડપથી કાઢી મૂક્યા.
તતઃ સર્વેઽભવન્વ્યક્તા અકેશાઃ શ્મશ્રુવર્જિતાઃ। યવના ભોજનપ્રીતાઃ કિંચિચ્છ્મશ્રુયુતાશ્ચ યે
પછી બધા સ્પષ્ટ દેખાયા — કેટલાક વાળ વગર, કેટલાક દાઢી વગર, યવનો જે ખાવામાં આનંદ મેળવે છે, અને કેટલાક માત્ર થોડા જ દાઢી ધરાવતા.
અગ્નૌ ચ નગ્નકાઃ પાપા દક્ષિણસ્યામવાચકાઃ। ઘોરાઃ પ્રાણિવધે પ્રીતા દુરાત્માનો ગવાશિનઃ
દક્ષિણમાં, નંગા પાપી, મૌન રહેનાર, ભયાનક અને જીવ હત્યામાં આનંદ મેળવનારા, દુષ્ટ અને ગાય ખાવાવાળા રહે છે.