રક્તપીતારુણાસ્તત્ર પાદપાગ્રગતાઃ ખગાઃ। પરસ્પરમવૈક્ષંત પ્રહૃષ્ટા જીવજીવિકાઃ
ત્યાં લાલ, પીળા અને અરુણ રંગના પક્ષીઓ વૃક્ષોની ટોચે બેઠા હતા, આનંદથી એકબીજાને જોઈને જીવન વિતાવી રહ્યાં હતાં.
તસ્યાં સભાયાં દૈત્યેંદ્રો હિરણ્યકશિપુસ્તદા। આસીન આસને ચિત્રે દશનલ્વે પ્રમાણતઃ
તે સભામાં દૈત્યરાજ હિરણ્યકશિપુ સુંદર આસન પર, યોગ્ય માપ અને શોભાથી સજ્જ, બેસેલો હતો.
દિવાકરનિભે દિવ્યે દિવ્યાસ્તરણસંસ્તૃતે। હિરણ્યકશિપુર્દૈત્ય આસ્તે જ્વલિતકુંડલઃ
દૈત્ય હિરણ્યકશિપુ, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી, દિવ્ય વસ્ત્રો અને ચમકતા કુંડળો પહેરી, દિવ્ય આસન પર બેસેલો હતો.
ઉપચેરુર્મહાદૈત્યા હિરણ્યકશિપું તદા। દિવ્યતાલાનિ ગીતાનિ જગુર્ગંધર્વસત્તમાઃ
ત્યારે મહાદૈત્યોએ હિરણ્યકશિપુની સેવા કરી અને શ્રેષ્ઠ ગંધર્વોએ દિવ્ય તાલ અને ગીતો ગાયા.
વિશ્વાચી સહજન્યા ચ પ્રમ્લોચેતિ ચ પૂજિતા। દિવ્યાથ સૌરભેયી ચ સમીચી પુંજિકસ્થલા
વિશ્વાચી, સહજન્યા, પ્રમ્લોચા, સૌરભેયી, સમીચી અને પુંજિકસ્થલા—all એ સૌ માન પામી હતી.
મિશ્રકેશી ચ રંભા ચ ચિત્રભા શ્રુતિવિભ્રમા। ચારુનેત્રા ઘૃતાચી ચ મેનકા ચોર્વશી તથા
મિશ્રકેશી, રંભા, ચિત્રભા, શ્રુતિવિભ્રમા, ચારુનેત્રા, ઘૃતાચી, મેનકા અને ઉર્વશી પણ ત્યાં હતી.
એતાસ્સહસ્રશશ્ચાન્યા નૃત્યગીતવિશારદાઃ। ઉપાતિષ્ઠંત રાજાનં હિરણ્યકશિપું પ્રભુમ્
આ અને હજારો અન્ય, નૃત્ય અને ગીતમાં પારંગત, રાજા હિરણ્યકશિપુ પ્રભુની સેવા માટે હાજર હતી.
ઉપાસતે દિતેઃ પુત્રાઃ સર્વે લબ્ધવરાસ્તથા। બલિર્વિરોચનસ્તત્ર નરકઃ પૃથિવીસુતઃ
દિતિના બધા પુત્રો, જેમને વર મળેલા હતા, તેની સેવા કરતા: બલિ, વિરોચન, નરક અને પૃથ્વીપુત્ર.
પ્રહ્લાદો વિપ્રચિત્તિશ્ચ ગવિષ્ઠશ્ચ મહાસુરઃ। સુરહન્તા દુઃખકર્તા સમનાસ્સુમતિસ્તથા
પ્રહલાદ, વિપ્રચિત્તિ, મહાસુર ગવિષ્ઠ, સુરહંતા, દુઃખકર્તા, સમન અને સુમતિ પણ હાજર હતા.
ઘટોદરો મહાપાર્શ્વઃ ક્રથનઃ પિઠરસ્તથા। વિશ્વરૂપસ્વરૂપશ્ચ વિશ્વકાયો મહાબલઃ
ઘટોદર, મહાપાર્શ્વ, ક્રથન, પીઠર, વિશ્વરૂપ, સ્વરૂપ, વિશ્વકાય અને મહાબલ પણ ત્યાં હતા.
દશગ્રીવશ્ચ વાલી ચ મેઘવાસા મહાસુરઃ। ઘટાભો વિટરૂપશ્ચ જ્વલનશ્ચેંદ્રતાપનઃ
દશમુખ રાવણ, વાલી, મેઘવાસા મહાસુર, ઘટાભ, વિટરૂપ, જ્વલન અને ઇન્દ્રતાપન—
દૈત્યદાનવસંઘાસ્તે સર્વે જ્વલિતકુંડલાઃ। સ્રગ્વિણો વર્મિણઃ સર્વે સર્વે ચ ચરિતવ્રતાઃ
આ બધા દૈત્ય અને દાનવોના ટોળા તેજસ્વી કુંડળોથી શોભતા, હાર અને કવચ પહેરેલા, અને પોતાના વ્રતને પાળનારા છે—
સર્વે લબ્ધવરાઃ શૂરાસ્સર્વે વિહિતમૃત્યવઃ। એતે ચાન્યે ચ બહવો હિરણ્યકશિપું પ્રભુમ્
બધા શૂરવીર છે, તેમને વરદાન મળ્યાં છે અને તેમના મૃત્યુ નિશ્ચિત છે; એ બધા અને ઘણા બીજા પણ હિરણ્યકશિપુને પોતાનાં સ્વામી તરીકે સેવા આપે છે—
ઉપાસતે મહાત્માનં સર્વે દિવ્યપરિચ્છદાઃ। વિમાનૈર્વિવિધાકારૈર્ભ્રાજમાનૈરિવાગ્નિભિઃ
બધા મહાત્માને, દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ, વિવિધ આકારના તેજસ્વી વિમાનોમાં, અગ્નિ જેવો પ્રકાશ પાથરતાં, પૂજે છે—
મહેન્દ્રવપુષઃ સર્વે વિચિત્રાંગદબાહવઃ। ભૂષિતાંગા દિતેઃ પુત્રાસ્તમુપાસત સર્વતઃ
મહેન્દ્ર જેવા રૂપ ધરાવતા, વિચિત્ર અંગદોથી શોભતા, શરીરભરમાં આભૂષણ પહેરેલા, દિતિના બધા પુત્રો ચારેય બાજુથી તેને પૂજે છે—
ઐશ્વર્યં દૈત્યસિંહસ્ય યથા તસ્ય મહાત્મનઃ। ન શ્રુતં નૈવ દૃષ્ટં ચ કસ્યાપિ ભુવનત્રયે
દૈત્યસિંહ એવા એ મહાત્માની મહિમા એવી છે કે, ત્રણેય લોકમાં કોઈએ સાંભળી નથી કે જોઈ નથી—
રજતકનકચિત્રવેદિકાયાં પરિકૃતરત્નવિચિત્રવીથિકાયામ્। સ દદર્શ મૃગાધિપઃ સભાયાં સુરુચિર જાલગવાક્ષશોભિતાયામ્
ચાંદી અને સોનાની સુંદર વેદિકાઓથી શોભાયમાન, રત્નોથી સજ્જ ગલીઓવાળી સભામાં, જાળાવાળા બારણાંઓથી શોભતી એ સભામાં, મૃગાધિપે એ સૌંદર્ય જોયું—
કનકવલયહારભૂષિતાંગં દિતિતનયં સ મૃગાધિપો દદર્શ। દિવસકરકરપ્રભં જ્વલંતં દિતિજસહસ્રશતૈર્નિષેવ્યમાણમ્
મૃગાધિપે દિતિના પુત્રને, જેનું શરીર સોનાના કંકણ અને હારથી શોભાયમાન હતું, અને જે સૂર્યની કિરણો જેવો તેજ ધરાવતો હતો, હજારો દૈત્યોએ ઘેરેલો જોયો—
તતો દૃષ્ટ્વા મહાભાગં કાલચક્રમિવાગતમ્। નારસિંહવપુશ્છન્નં ભસ્મચ્છન્નમિવાનલમ્
પછી, એ મહાભાગને જોઈને, જે સમયચક્ર જેવો લાગતો હતો, અને જેનું નરસિંહરૂપ છુપાયેલું હતું, જાણે રાખથી ઢંકાયેલો અગ્નિ હોય તેમ—
હિરણ્યકશિપોઃ પુત્રઃ પ્રહ્લાદો નામ વીર્યવાન્। દિવ્યેન વપુષા સિંહમપશ્યદ્દેવમાગતમ્
હિરણ્યકશિપુનો પરાક્રમી પુત્ર પ્રહલાદે, દિવ્ય રૂપે આવેલો, સિંહદેહ ધરાવતો દેવ જોયો—
તં દૃષ્ટ્વા રુક્મશૈલાભમપૂર્વાં તનુમાશ્રિતમ્। વિસ્મિતા દાનવાઃ સર્વે હિરણ્યકશિપુશ્ચ સઃ
એ અનોખું રૂપ, જે સોનાના પર્વત જેવું લાગતું હતું, જોઈને બધા દાનવો અને હિરણ્યકશિપુ પોતે પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા—
પ્રહ્લાદ ઉવાચ-। મહારાજ મહાબાહો દૈત્યાનામાદિસંભવ। ન શ્રુતં નૈવ મે દૃષ્ટં નારસિંહમિદં વપુઃ
પ્રહલાદે કહ્યું: મહારાજ, મહાબાહુ, દૈત્યોના મૂળ, મેં આ નરસિંહનું રૂપ ન તો ક્યારેય સાંભળ્યું છે, ન તો જોયું છે—
અવ્યક્તં પરમં દિવ્યં કિમિદં રૂપમાગતમ્। દૈત્યાંતકરણં ઘોરં શંસતીવ મનો મમ
આ અવ્યક્ત, સર્વોચ્ચ અને દિવ્ય રૂપ શું છે જે આવ્યું છે? મારા મનને તો એ ભયાનક અને દૈત્યોનો વિનાશક લાગે છે—
અસ્ય દેવાઃ શરીરસ્થાઃ સાગરાઃ સરિતસ્તથા। હિમવાન્પારિયાત્રશ્ચ યે ચાન્યે કુલપર્વતાઃ
આના શરીરમાં દેવતાઓ, સાગરો અને નદીઓ, હિમાલય, પારિયાત્ર અને બીજા કુળ પર્વતો વસે છે—
ચંદ્રમાસ્સહનક્ષત્રૈરાદિત્યા રશ્મિભિઃ સહ। ધનદો વરુણશ્ચૈવ યમઃ શક્રઃ શચીપતિઃ
ચંદ્ર તારા સાથે, સૂર્ય કિરણો સાથે, કુબેર, વરુણ, યમ, ઇન્દ્ર અને શચીપતિ—all એમાં વસે છે—
મરુતો દેવગંધર્વા ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ। નાગા યક્ષાઃ પિશાચાશ્ચ રાક્ષસા ભીમવિક્રમાઃ
મરુત, દેવગંધર્વ, તપસ્વી ઋષિઓ, નાગ, યક્ષ, પિશાચ અને ભયાનક શક્તિ ધરાવતાં રાક્ષસ—all એના અંદર છે—
બ્રહ્મા દેવાઃ પશુપતિર્લલાટસ્થા ભ્રમંતિ હિ। સ્થાવરાણિ ચ સર્વાણિ જંગમાનિ તથૈવ ચ
બ્રહ્મા, દેવતાઓ અને પશુપતિ એના કપાળ પર વિહાર કરે છે; સ્થાવર અને જંગમ સર્વ પ્રાણી પણ એમાં છે—
ભવાંશ્ચ સહિતોસ્માભિઃ સર્વૈર્દૈત્યગણૈર્વૃતઃ। વિમાનશતસંકીર્ણા સર્વા યા ભવતઃ સભા
અને તમે, અમારે સહીત બધા દૈત્યગણો, અનેક વિમાનોથી ઘેરાયેલા, તમારી સભામાં હાજર છીએ—
સર્વં ત્રિભુવનં રાજન્લોકધર્મશ્ચ શાશ્વતઃ। દૃશ્યતે નરસિંહેસ્મિંસ્તથેદં નિખિલં જગત્
રાજા, આ નરસિંહમાં આખા ત્રણેય લોક અને તેમનો શાશ્વત ધર્મ સ્પષ્ટ દેખાય છે; એ જ રીતે, આખું જગત અહીં પ્રગટ થયું છે.
પ્રજાપતિશ્ચાત્ર મનુર્મહાત્મા ગ્રહાશ્ચ યોગાશ્ચ મહી નભશ્ચ। ઉત્પાતકાલશ્ચ ધૃતિર્મતિશ્ચ રતિશ્ચ સત્યં ચ તપો દમશ્ચ
અહીં પ્રજાપતિ, મહાત્મા મનુ, ગ્રહો, યોગ, પૃથ્વી અને આકાશ છે; આપત્તિનો સમય, ધીરજ, બુદ્ધિ, આનંદ, સત્ય, તપ અને દમન પણ અહીં જ છે.