વ્યગ્રા તુ પૃથિવી દેવી સર્વભાવાત્મનોરમા। ગૃહીત્વા વરુણઃ સાક્ષાદ્રત્નાઢ્યાભરણાનિ ચ
પૃથ્વી દેવી સર્વે ભાવથી તત્પર રહી અને વરુણ પણ, રત્નોથી ભરેલા આભૂષણો લઈને આવ્યા.
પુષ્પાણિ ચ વિચિત્રાણિ નાનારત્નમયાનિ તુ। તસ્થૌ સાભરણો દેવઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વદેહિનામ્
અને અનેક પ્રકારના અદભુત ફૂલો, વિવિધ રત્નોથી બનેલા, પણ લાવ્યા; સર્વજ્ઞ અને સર્વ જીવોના સ્વામી એ આભૂષણોથી શણગારેલી અવસ્થામાં ઊભા રહ્યા.
જ્વલનશ્ચાપિ દિવ્યાનિ હૈમાન્યાભરણાનિ ચ। જાતરૂપપવિત્રાણિ પ્રયતઃ સમુપસ્થિતઃ
અગ્નિએ પણ દિવ્ય અને સોનાથી બનેલા શુદ્ધ આભૂષણો લાવ્યા, અને ભક્તિપૂર્વક હાજર થયો.
વાયુર્વવૌ ચ સુરભિઃ સુખસંસ્પર્શનો વિભુમ્। છત્રં ચંદ્રકરોદ્દામં હાસિતં ચ શતક્રતુઃ
પવન ભગવાન માટે સુગંધિત અને સુખદ સ્પર્શવાળો હળવો વાયુ વહાવતો હતો; અને શતક્રતુ ઇન્દ્રે ચંદ્રની કિરણો જેવી તેજસ્વી છત્રી હસતાં હસતાં ઊંચી રાખી.
જગ્રાહ મુદિતઃ શ્રીમાન્બાહુભિર્વજ્રભૂષણઃ। જગુર્ગંધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
વજ્રથી શણગારેલા, આનંદિત અને તેજસ્વી ઇન્દ્રે પોતાના હાથથી તેને લઈ લીધો; મુખ્ય ગંધર્વોએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
વાદયંતોતિમધુરં જગુર્ગંધર્વકિન્નરાઃ। મુહૂર્તાદૃતવસ્તત્ર જગુશ્ચ નનૃતુશ્ચ વૈ
ગંધર્વ અને કિનરોએ અત્યંત મધુર સંગીત વગાડ્યું અને ગીત ગાયું; થોડા સમય માટે ઋતુઓએ પણ ત્યાં ગીત ગાયું અને નૃત્ય કર્યું.
ચપલાશ્ચ ગણાસ્તસ્થુર્લોડયંતો હિમાચલમ્। ઉપવિષ્ટઃ ક્રમાદ્ધાતા વિશ્વકૃદ્ભગનેત્રહા
ચપળ ગણો હિમાચલ પર્વતને હલાવતા ઊભા રહ્યા; પછી ક્રમશ: ધાતા, વિશ્વકર્તા અને ભગાના નેત્રો દૂર કરનાર બેઠા.
ચકારૌદ્વાહિકં કૃત્યં પત્ન્યા સહ યથોદિતમ્। દત્તાર્ઘ્યો ગિરિરાજેન સુરવૃંદૈર્વિનોદિતઃ
પત્ની સાથે, જેમ કહેવામાં આવ્યું છે, લગ્નની વિધિ કરી; ગિરિરાજ દ્વારા અર્ઘ્ય પ્રાપ્ત કરીને, દેવોના સમૂહે આનંદ આપ્યો.
અવસત્તાં ક્ષપાં તત્ર પત્ન્યા સહ પુરાંતકઃ। તતો ગંધર્વગીતેન નૃત્યેનાપ્સરસામપિ
પુરાંતક ભગવાને પોતાની પત્ની સાથે ત્યાં રાત વિતાવી; પછી ગંધર્વોના ગીત અને અપ્સરાઓના નૃત્ય સાથે,
સ્તુતિભિર્દેવદૈત્યાનાં વિબુદ્ધો વિબુધાધિપઃ। આમંત્ર્ય હિમશૈલેંદ્રં પ્રભાતે જાયયા સહ
દેવ અને દૈત્યોની સ્તુતિથી જાગેલા વિદ્વાનોના સ્વામી, પ્રભાતે, પોતાની પત્ની સાથે હિમશૈલના રાજાને સંબોધન કર્યું.
જગામ મંદરગિરિં વાયુવેગેન શૃંગિણા। તતો ગતે ભગવતિ નીલલોહિતે સહોમયા રતિમનુભૂતભૂધરઃ
પછી તેણે પવનની ઝડપથી વૃષભ પર ચડીને મંદર પર્વત તરફ ગમન કર્યું; અને જ્યારે નિલલોહિત ભગવાન ઉમા સાથે ચાલ્યા ગયા, પર્વત આનંદ અનુભવ્યા પછી સ્થિર રહ્યો.
સબાંધવો ભવતિ હિ કસ્ય નો મનો વિશૃંખલં જગતિ હિ કન્યકા પિતુઃ। પુરોદ્યાનેષુ રમ્યેષુ વિવિક્તેષુ વનેષુ ચ
પ્રિયજન પોતાના સગાઓ સાથે ચાલે ત્યારે, આ દુનિયામાં કોનું મન બાંધછોડ ન થાય? ખરેખર, પિતાના ઘરના સુંદર બગીચાઓ અને એકાંત વનોમાં દીકરી માટે.
સુરક્તહૃદયો દેવ્યા વિજહાર ભગાક્ષિહા। તતો બહુતિથે કાલે પુત્રનામ્ના ગિરેઃ સુતા
દેવીએ પ્રીતિપૂર્વક ભગના આંખના વિનાશક સાથે આનંદપૂર્વક સમય વિતાવ્યો; લાંબા સમય પછી, પર્વતની પુત્રી, પુત્રણા નામે, પ્રગટ થઈ.
સખીભિઃ સહિતા ક્રીડાં ચક્રે કૃત્રિમ પુત્રકૈઃ। કદાચિદ્ગંધતૈલેન ગાત્રમભ્યજ્ય શૈલજા
સખીઓ સાથે મળીને તેણે બનાવટના બાળકો સાથે રમણ કરી; એક વખત, પર્વતની પુત્રીએ સુગંધિત તેલથી પોતાનું શરીર મસળ્યું.
ચૂર્ણૈરુદ્વર્તયામાસ મલેનાપૂરિતાં તનુમ્। તદુદ્વર્ત્તનકં ગૃહ્ય નરં ચક્રે ગજાનનમ્
પોતાનું શરીર ધૂળથી ભરેલું હતું, તેથી તેણે પાવડર વડે રગડ્યું; એ ઉવર્તન લઈને, તેણે હાથીના માથાવાળા પુરુષને બનાવ્યો.
પુરુષં ક્રીડતી દેવી તચ્ચાપ્યક્ષિપદંભસિ। જાહ્નવ્યા શિવયા સખ્યા તતઃ સોભૂદ્બૃહત્તનુઃ
દેવી રમતાં રમતાં એ પુરુષ બનાવ્યો અને તેને પાણીમાં મૂકી દીધો; ગંગા પાસે, શિવ સાથે, પછી એક વિશાળ શરીરવાળો જીવ ઊભો થયો.
કાયેનાતિવિશાલેન જગદાપૂરયત્તદા। પુત્રેત્યુવાચ તં દેવી પુત્રેત્યૂચે ચ જાહ્નવી
તેના વિશાળ શરીરે આખી દુનિયા ભરાઈ ગઈ; દેવીએ તેને 'પુત્ર' કહીને બોલાવ્યો, અને ગંગાએ પણ 'પુત્ર' કહી સંબોધ્યો.
ગાંગેય ઇતિ દેવૈસ્તુ પૂજિતોઽભૂદ્ગજાનનઃ। વિનાયકાધિપત્યં ચ દદાવસ્ય પિતામહઃ
દેવોએ તેને 'ગાંગેય', હાથીમુખવાળા તરીકે પૂજ્યો; અને પિતામહે તેને વિઘ્નોના મુખ્યપદની સત્તા આપી.
પુનઃ સા ક્રીડતી ચક્રે તરું ચ વરવર્ણિની। મનોજ્ઞમંકુરં રૂઢમશોકસ્ય શુભાનના
ફરીથી, રમતાં રમતાં, સુંદર રંગવાળી દેવીએ એક વૃક્ષ બનાવ્યું; શુભ મુખવાળીએ મનમોહક અશોકનું છોડ ઉગાડ્યું.
વર્દ્ધયામાસ તં ચાપિ કૃતસંસ્કારમંગલમ્। બૃહસ્પતિમુખૈર્વિપ્રૈર્દિવસ્પતિપુરોહિતૈઃ
તેને યોગ્ય સંસ્કાર અને શુભ કાર્ય કરીને, દેવોના ગૃહપુજારી બૃહસ્પતિ અને અન્ય બ્રાહ્મણો સાથે પાળ્યું.
તતો દેવૈઃ સમુનિભિઃ પ્રોક્તા દેવી ત્વિદં વચઃ। અધુના દર્શિતે માર્ગે મર્યાદાં કર્તુમર્હસિ
પછી દેવોએ એકત્ર થઈને દેવીને કહ્યું: 'હવે માર્ગ બતાવાયો છે, તું નિયમ સ્થાપિત કર.'
ફલં કિં ભવિતા દેવિ કલ્પિતૈસ્તરુપુત્રકૈઃ। ઇત્યુક્તા હર્ષપૂર્ણાંગી પ્રોવાચાતિશુભાં ગિરં
'દેવી, આ બનાવટના વૃક્ષ-બાળકોમાંથી કયું ફળ મળશે?' એમ પૂછતાં, આનંદથી ભરેલી દેવીએ ખૂબ શુભ વાણી બોલી.
એકં નિરુદકે ગ્રામે યઃ કૂપં કારયેદ્બુધઃ। બિંદૌબિંદૌ ચ તોયસ્ય સ વસેદ્વત્સરં દિવિ
'જે કોઈ પાણી વગરના ગામમાં કૂવો બનાવે, પાણીની દરેક બૂંદ માટે, તે એક વર્ષ સ્વર્ગમાં વસે.'
દશકૂપસમાવાપી દશવાપીસમો હ્રદઃ। દશહ્રદસમા કન્યા દશકન્યાસમો દ્રુમઃ
'દસ કૂવો જેટલો એક વાપી, દસ વાપી જેટલો એક તળાવ, દસ તળાવ જેટલી એક કન્યા, અને દસ કન્યા જેટલો એક વૃક્ષ.'
એષા વૈ શુભ મર્યાદા નિયતા લોકભાવિની। ઇત્યુક્તાસ્તુ તતો વિપ્રા બૃહસ્પતિપુરોગમાઃ
'આ શુભ નિયમ છે, જે લોક માટે નિશ્ચિત કરાયો છે.' એમ કહેતાં, બૃહસ્પતિ અને અન્ય બ્રાહ્મણો—
જગ્મુઃ સ્વમંદિરાણ્યેવ ભવાનીં વંદ્ય માતરં। ગતેષુ તેષુ દેવોપિ શંકરઃ પર્વતાત્મજાં
ભવાણી માતાને પૂજીને, પોતાના ઘરમાં પાછા ગયા; તેઓ ગયા પછી, શંકર દેવ પર્વતની પુત્રી સાથે—
પાણિનાલમ્બ્યમાનેન ન સ્વમાવાસમગચ્છત। ચિત્તપ્રસાદજનનં પ્રાસાદાટ્ટાલગોપુરં
હાથ પકડીને, પોતાના ઘરે નહીં ગયા; મનને આનંદ આપતી મહેલમાં પ્રવેશ કર્યો, જેમાં મિનાર અને દરવાજા હતા.
લંબમૌક્તિકદામાનં માલિકાકુલવેદિકં। સુનદ્ધકલધૌતં ચ ક્રીડાગૃહમનોગતં
લટકતી મોતીની માળાઓ, ફૂલમાળાઓથી ભરેલી વેદિકા, સુગંધિત પાણીથી ધોઈને, રમણગૃહ મનને આકર્ષતું હતું.
પ્રકીર્ણકુસુમામોદ મત્તાલિકુલકૂજિતમ્। કિન્નરોદ્ગીતસંગીત ગૃહાંતરિતભિત્તિકમ્
ફૂલોની સુગંધથી ભરેલું, મદભર્યા માખીઓના ગુંજથી ગુંજતું, કિનરાઓના ગીતોથી ગૃહની દિવાલો ગુંજતી હતી.
સુગંધિધૂપસંઘાતં મનઃપ્રાપ્યમલક્ષિતં। ક્રીડામયૂરનારીભિરભિતો રભસાર્પિતં
સુગંધિત ધૂપથી ભરેલું, મન grasp કરી શકે તેમ ન હતું, અને રમતી મયૂરીઓ અને સ્ત્રીઓ四 તરફથી ઉત્સાહપૂર્વક ઘેરેલી હતી.