કપાલમાલાં વિપુલાં ચામુંડા મૂર્ધ્નિ બધ્નતી। ઉવાચ ગિરિશં કાલી પુત્રં જનય શંકર
ચામુંડાએ, પોતાના માથા પર વિશાળ કપાળમાળા બાંધીને, ગિરિશાને કહ્યું: 'શંકર, પુત્ર જન્માવ.'
યો દૈત્યેંદ્રકુલં હત્વા માં રક્તૈસ્તર્પયિષ્યતિ। શૌરિર્વતંસિકારત્નં કંઠાભરણમુજ્વલમ્
'જે દૈત્યરાજ કુળને નાશ કરીને, મને તેમના રક્તથી તૃપ્ત કરશે; તે કૌસ્તુભ રત્નના કણ્ઠ અને વટમાળથી શોભિત રહે.'
ભુજંગાભરણં ગૃહ્ય સજ્જશ્શંભોઃ પુરોઽભવત્। શક્રો ગજાજિનં તસ્ય વસાભ્યક્તાગ્રપલ્લવમ્
સર્પના આભૂષણ લઈને, તે શંભુજી સામે તૈયાર ઉભો રહ્યો; ઇન્દ્રે તેના માટે ગજચર્મ, જેનું કિનારું ચરબી અને કૂમળા પાંદડાથી ચોપડેલું હતું, તૈયાર કર્યું.
દધ્રે સરભસં સ્વિદ્યદ્વિસ્તીર્ણ મુખપંકજમ્। વાયવશ્ચ વવુસ્તીક્ષ્ણાસ્તીક્ષ્ણં હિમગિરિપ્રભમ્
તે જોરથી પહેરીને, તેનું વિશાળ કમળ જેવું ચહેરું પસીનાથી ભીંજાયું; અને તીક્ષ્ણ પવનોએ હિમપર્વતની તેજસ્વીતા સાથે વંટોળ્યું.
વૃષં વિભૂષયામાસુર્હરયાનં મનોજવમ્। વિરેજુર્નયનાન્તસ્થાઃ શંભોઃ સૂર્યાનલેંદવઃ
હરાના મનની જેમ ઝડપી ચાલતા વૃષભને તેઓ સુંદર રીતે શણગારી દીધો; શંભુના આંખોમાં વસતા સૂર્ય અને ચંદ્રની કિરણો તેજથી ઝળહળી ઉઠી.
સ્વાં દ્યુતિં લોકનાથસ્ય જગતઃ કર્મસાક્ષિણઃ। ચિતાભસ્મસમાધત્ત કપાલે રજતપ્રભમ્
જગતના સ્વામી અને સર્વ કર્મોના સાક્ષી એ પોતાની જ પ્રકાશને, ચિતાની ચાંદી જેવી ભસ્મ રૂપે, પોતાના કપાળ પર લગાવી.
મનુજાસ્થિમયીં માલાં નિબંબંધ ચ પાણિના। પ્રેતાધિપઃ પુરે દૂરે સભયઃ સમવર્તત
મનુષ્યના હાડકાંથી બનેલી માળા તેણે પોતાના હાથથી બાંધીને પહેરી; મૃત્યુના સ્વામી પોતાના શહેરમાં દૂરથી ડરીને રહી ગયો.
નાનાકારમહારત્નભૂષણં ધનદાહૃતમ્। વિહાયોદીપ્તસર્પેંદ્ર કટકેન સ્વપાણિના
કુબેર લાવેલા વિવિધ આકારના અને મોટા રત્નોથી ભરેલા આભૂષણો છોડીને, તેણે પોતાના હાથમાં તેજસ્વી સાપને કડામાં પહેર્યો.
કર્ણોત્તંસં ચકારેશો હ્યમલં તક્ષકં સ્વયમ્। નિષ્પન્નાભરણં ચૈવ પ્રસાધ્યેશં પ્રસાધનૈઃ
પ્રભુએ સ્વયં શુદ્ધ તક્ષક સાપને પોતાના કાનમાં ઝુમકા તરીકે પહેર્યો; અને એ રીતે બનેલા આભૂષણોથી પોતાને શણગારી દીધા.
તત્રાપ્યેષા નિયમતો હ્યભવન્વ્યગ્રમૂર્તયઃ। મુમોચાભિનવાન્સર્વરમ્યશાલિરસૌષધીન્
ત્યાં પણ એ સ્વરૂપો નિયમ પ્રમાણે ઉત્સાહભેર કાર્યમાં લાગી ગયા; તેણે નવી અને સુંદર પાંખડીઓ તથા ઔષધિઓ છોડ્યા.
વ્યગ્રા તુ પૃથિવી દેવી સર્વભાવાત્મનોરમા। ગૃહીત્વા વરુણઃ સાક્ષાદ્રત્નાઢ્યાભરણાનિ ચ
પૃથ્વી દેવી સર્વે ભાવથી તત્પર રહી અને વરુણ પણ, રત્નોથી ભરેલા આભૂષણો લઈને આવ્યા.
પુષ્પાણિ ચ વિચિત્રાણિ નાનારત્નમયાનિ તુ। તસ્થૌ સાભરણો દેવઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વદેહિનામ્
અને અનેક પ્રકારના અદભુત ફૂલો, વિવિધ રત્નોથી બનેલા, પણ લાવ્યા; સર્વજ્ઞ અને સર્વ જીવોના સ્વામી એ આભૂષણોથી શણગારેલી અવસ્થામાં ઊભા રહ્યા.
જ્વલનશ્ચાપિ દિવ્યાનિ હૈમાન્યાભરણાનિ ચ। જાતરૂપપવિત્રાણિ પ્રયતઃ સમુપસ્થિતઃ
અગ્નિએ પણ દિવ્ય અને સોનાથી બનેલા શુદ્ધ આભૂષણો લાવ્યા, અને ભક્તિપૂર્વક હાજર થયો.
વાયુર્વવૌ ચ સુરભિઃ સુખસંસ્પર્શનો વિભુમ્। છત્રં ચંદ્રકરોદ્દામં હાસિતં ચ શતક્રતુઃ
પવન ભગવાન માટે સુગંધિત અને સુખદ સ્પર્શવાળો હળવો વાયુ વહાવતો હતો; અને શતક્રતુ ઇન્દ્રે ચંદ્રની કિરણો જેવી તેજસ્વી છત્રી હસતાં હસતાં ઊંચી રાખી.
જગ્રાહ મુદિતઃ શ્રીમાન્બાહુભિર્વજ્રભૂષણઃ। જગુર્ગંધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
વજ્રથી શણગારેલા, આનંદિત અને તેજસ્વી ઇન્દ્રે પોતાના હાથથી તેને લઈ લીધો; મુખ્ય ગંધર્વોએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
વાદયંતોતિમધુરં જગુર્ગંધર્વકિન્નરાઃ। મુહૂર્તાદૃતવસ્તત્ર જગુશ્ચ નનૃતુશ્ચ વૈ
ગંધર્વ અને કિનરોએ અત્યંત મધુર સંગીત વગાડ્યું અને ગીત ગાયું; થોડા સમય માટે ઋતુઓએ પણ ત્યાં ગીત ગાયું અને નૃત્ય કર્યું.
ચપલાશ્ચ ગણાસ્તસ્થુર્લોડયંતો હિમાચલમ્। ઉપવિષ્ટઃ ક્રમાદ્ધાતા વિશ્વકૃદ્ભગનેત્રહા
ચપળ ગણો હિમાચલ પર્વતને હલાવતા ઊભા રહ્યા; પછી ક્રમશ: ધાતા, વિશ્વકર્તા અને ભગાના નેત્રો દૂર કરનાર બેઠા.
ચકારૌદ્વાહિકં કૃત્યં પત્ન્યા સહ યથોદિતમ્। દત્તાર્ઘ્યો ગિરિરાજેન સુરવૃંદૈર્વિનોદિતઃ
પત્ની સાથે, જેમ કહેવામાં આવ્યું છે, લગ્નની વિધિ કરી; ગિરિરાજ દ્વારા અર્ઘ્ય પ્રાપ્ત કરીને, દેવોના સમૂહે આનંદ આપ્યો.
અવસત્તાં ક્ષપાં તત્ર પત્ન્યા સહ પુરાંતકઃ। તતો ગંધર્વગીતેન નૃત્યેનાપ્સરસામપિ
પુરાંતક ભગવાને પોતાની પત્ની સાથે ત્યાં રાત વિતાવી; પછી ગંધર્વોના ગીત અને અપ્સરાઓના નૃત્ય સાથે,
સ્તુતિભિર્દેવદૈત્યાનાં વિબુદ્ધો વિબુધાધિપઃ। આમંત્ર્ય હિમશૈલેંદ્રં પ્રભાતે જાયયા સહ
દેવ અને દૈત્યોની સ્તુતિથી જાગેલા વિદ્વાનોના સ્વામી, પ્રભાતે, પોતાની પત્ની સાથે હિમશૈલના રાજાને સંબોધન કર્યું.
જગામ મંદરગિરિં વાયુવેગેન શૃંગિણા। તતો ગતે ભગવતિ નીલલોહિતે સહોમયા રતિમનુભૂતભૂધરઃ
પછી તેણે પવનની ઝડપથી વૃષભ પર ચડીને મંદર પર્વત તરફ ગમન કર્યું; અને જ્યારે નિલલોહિત ભગવાન ઉમા સાથે ચાલ્યા ગયા, પર્વત આનંદ અનુભવ્યા પછી સ્થિર રહ્યો.
સબાંધવો ભવતિ હિ કસ્ય નો મનો વિશૃંખલં જગતિ હિ કન્યકા પિતુઃ। પુરોદ્યાનેષુ રમ્યેષુ વિવિક્તેષુ વનેષુ ચ
પ્રિયજન પોતાના સગાઓ સાથે ચાલે ત્યારે, આ દુનિયામાં કોનું મન બાંધછોડ ન થાય? ખરેખર, પિતાના ઘરના સુંદર બગીચાઓ અને એકાંત વનોમાં દીકરી માટે.
સુરક્તહૃદયો દેવ્યા વિજહાર ભગાક્ષિહા। તતો બહુતિથે કાલે પુત્રનામ્ના ગિરેઃ સુતા
દેવીએ પ્રીતિપૂર્વક ભગના આંખના વિનાશક સાથે આનંદપૂર્વક સમય વિતાવ્યો; લાંબા સમય પછી, પર્વતની પુત્રી, પુત્રણા નામે, પ્રગટ થઈ.
સખીભિઃ સહિતા ક્રીડાં ચક્રે કૃત્રિમ પુત્રકૈઃ। કદાચિદ્ગંધતૈલેન ગાત્રમભ્યજ્ય શૈલજા
સખીઓ સાથે મળીને તેણે બનાવટના બાળકો સાથે રમણ કરી; એક વખત, પર્વતની પુત્રીએ સુગંધિત તેલથી પોતાનું શરીર મસળ્યું.
ચૂર્ણૈરુદ્વર્તયામાસ મલેનાપૂરિતાં તનુમ્। તદુદ્વર્ત્તનકં ગૃહ્ય નરં ચક્રે ગજાનનમ્
પોતાનું શરીર ધૂળથી ભરેલું હતું, તેથી તેણે પાવડર વડે રગડ્યું; એ ઉવર્તન લઈને, તેણે હાથીના માથાવાળા પુરુષને બનાવ્યો.
પુરુષં ક્રીડતી દેવી તચ્ચાપ્યક્ષિપદંભસિ। જાહ્નવ્યા શિવયા સખ્યા તતઃ સોભૂદ્બૃહત્તનુઃ
દેવી રમતાં રમતાં એ પુરુષ બનાવ્યો અને તેને પાણીમાં મૂકી દીધો; ગંગા પાસે, શિવ સાથે, પછી એક વિશાળ શરીરવાળો જીવ ઊભો થયો.
કાયેનાતિવિશાલેન જગદાપૂરયત્તદા। પુત્રેત્યુવાચ તં દેવી પુત્રેત્યૂચે ચ જાહ્નવી
તેના વિશાળ શરીરે આખી દુનિયા ભરાઈ ગઈ; દેવીએ તેને 'પુત્ર' કહીને બોલાવ્યો, અને ગંગાએ પણ 'પુત્ર' કહી સંબોધ્યો.
ગાંગેય ઇતિ દેવૈસ્તુ પૂજિતોઽભૂદ્ગજાનનઃ। વિનાયકાધિપત્યં ચ દદાવસ્ય પિતામહઃ
દેવોએ તેને 'ગાંગેય', હાથીમુખવાળા તરીકે પૂજ્યો; અને પિતામહે તેને વિઘ્નોના મુખ્યપદની સત્તા આપી.
પુનઃ સા ક્રીડતી ચક્રે તરું ચ વરવર્ણિની। મનોજ્ઞમંકુરં રૂઢમશોકસ્ય શુભાનના
ફરીથી, રમતાં રમતાં, સુંદર રંગવાળી દેવીએ એક વૃક્ષ બનાવ્યું; શુભ મુખવાળીએ મનમોહક અશોકનું છોડ ઉગાડ્યું.
વર્દ્ધયામાસ તં ચાપિ કૃતસંસ્કારમંગલમ્। બૃહસ્પતિમુખૈર્વિપ્રૈર્દિવસ્પતિપુરોહિતૈઃ
તેને યોગ્ય સંસ્કાર અને શુભ કાર્ય કરીને, દેવોના ગૃહપુજારી બૃહસ્પતિ અને અન્ય બ્રાહ્મણો સાથે પાળ્યું.