તમુવાચ વિભો પાહિ પાહિ પાપર્દ્ધિકાદથ । તપસા કિં ચ ધર્મેણ મૌનેન ચ જપેન ચ
તેણે તેમને કહ્યું: 'પ્રભુ, મને પાપી દુશ્મનથી બચાવો, બચાવો; તપ, ધર્મ, મૌન કે જપથી પણ, મને રક્ષા કરો.'
ભીતત્રાણાત્પરં નાન્યત્પુણ્યમસ્તિ તપોધન । એવમુક્તવતી ભીતા સાલસાંગી તપસ્વિનમ્
ભયમાં મુકાયેલા વ્યક્તિને બચાવવું એ સૌથી મોટું પુણ્ય છે, હે તપસ્વી; આમ કહીને તે ડરીને તપસ્વીને ચુંટી રહી.
તાવત્પ્રાપ્તઃ સદુષ્ટાત્મા સર્વજીવપ્રબંધકઃ । વૃંદાદેવી ભયત્રસ્તા હરિકંઠે સમાશ્લિષત્
એજ સમયે બધા જીવોને પકડનાર દુષ્ટ આત્મા ત્યાં આવી પહોંચ્યો; ભયથી કંપતી વૃંદાદેવી હરિના ગળે લિપટી ગઈ.
સુખસ્પર્શં ભુજાભ્યાં સા શોકવલ્લીવ લિંગિતા । તવાલિંગનભાવેન પુનરેવ ભવિષ્યતિ
તેણે પોતાના હાથોથી તેને ભેટી લીધા, એના સુખદ સ્પર્શનો અનુભવ કર્યો; દુઃખની વેલી જેમ લપટાય છે, તેમ તે લિપટી ગઈ; તમારા આલિંગનથી તે ફરીથી પુનઃપ્રાપ્ત થશે.
શિરઃ સર્વાંગસંપન્નં ત્વદ્ભર્તુરધિકં ગુણૈઃ । અથ ત્વં પ્રમદે ગચ્છ પત્યર્થે ચિત્રશાલિકામ્
શિર, જે સર્વ અંગોથી યુક્ત છે, તે તમારા પતિ કરતાં પણ ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ છે; હવે, હે સ્ત્રી, પતિના હિત માટે ચિત્રશાળામાં જાવ.
સા ચિત્રશાલામિત્યુક્તા વિવેશ મુનિના તદા । દિવ્યપર્યંકમારૂઢા ગૃહ્ય કાંતસ્ય તચ્છિરઃ
મુનિએ એમ કહીને, તે ચિત્રશાળામાં પ્રવેશી; દિવ્ય શય્યાએ બેસીને તેણે પોતાના પ્રિયનું શિર ધારણ કર્યું.
ચકારાધરપાનં સા મીલિતાક્ષ્યતિલોલુપા । યાવત્તાવદભૂદ્રાજન્રૂપં જાલંધરાકૃતિ
તેના હોઠમાંથી પીતી, આંખો બંધ કરીને પ્રેમથી લલચાઈ, એ ક્ષણે રાજાએ જાળંધરનું રૂપ ધારણ કર્યું.
તત્કાંતસદૃશાકારસ્તદ્વક્ષસ્તદ્વદુન્નતિઃ । તદ્વાક્યસ્તન્મનોભાવસ્તદાસીજ્જગદીશ્વરઃ
તેનું રૂપ તેના પ્રિયતમ જેવું હતું, છાતી અને કાયાં પણ એ જ, બોલ અને મન પણ સમાન; એ રીતે તે જગતનો સ્વામી બની ગયો.
અથ સંપૂર્ણકાયં તં પ્રિયં વીક્ષ્ય જગાદ સા । તવ કુર્વે પ્રિયં સ્વામિન્બ્રૂહિ ત્વં સ્વરણં ચ મે
પછી, પોતાના પ્રિયને સંપૂર્ણ શરીર સાથે જોઈ, તેણીએ કહ્યું: 'હું તને ખુશ કરવા જેવું બધું કરું, સ્વામી; તું શું ઈચ્છે છે તે મને કહો.'
વૃંદાવચનમાકર્ણ્ય પ્રાહ માયાસમુદ્રજઃ । શૃણુ દેવિ યથા યુદ્ધં વૃત્તં શંભોર્મયા સહ
વૃંદાના શબ્દો સાંભળીને માયાના સમુદ્રમાંથી જન્મેલો બોલ્યો: 'દેવી, સાંભળ, શંભુ અને મારા વચ્ચે જે રીતે યુદ્ધ થયું તે કહું.'
પ્રિયે રુદ્રેણ રૌદ્રેણ છિન્નં ચક્રેણ મે શિરઃ । તાવત્વત્સિદ્ધિયોગાચ્ચ ત્વદ્ગતેન મમાત્મના
પ્રિયે, રુદ્રના ભયંકર ચક્રથી મારું માથું કપાઈ ગયું; છતાં, તારી શક્તિ અને મારી આત્માનો તારી સાથે જોડાણથી,
છિન્નં તદત્ર ચાનીતં જીવિતં તેંગસંગતઃ । પ્રિયે ત્વં મદ્વિયોગેન બાલે જાતાસિ દુઃખિતા
એ કપાયેલું માથું અહીં લાવવામાં આવ્યું, અને મારું જીવન એમાં જોડાયું; પ્રિય, મારી વિયોગથી તું દુ:ખી થઈ ગઈ, બાલા.
ક્ષંતવ્યં વિપ્રિયં મહ્યં યત્ત્વાં ત્યક્ત્વા રણં ગતઃ । ઇત્યાદિ વચનૈસ્તેન વૃંદા સંસ્મારિતા તદા
માફ કરજે, તને છોડીને યુદ્ધમાં ગયાનો અપમાન; આવા શબ્દો સાથે તે સમયે વૃંદાને યાદ અપાવ્યું.
તાંબૂલૈશ્ચ વિનોદૈશ્ચ વસ્ત્રાલંકરણૈઃ શુભૈઃ । અથ વૃંદારિકા દેવી સર્વભોગસમન્વિતા
પાન, રમણીઓ અને સુંદર વસ્ત્રો-આભૂષણોથી, પછી વૃંદારિકા દેવી સર્વ સુખ ભોગવી.
પ્રિયં ગાઢં સમાલિંગ્ય ચુચુંબ રતિલોલુપા । મોક્ષાદપ્યધિકં સૌખ્યં વૃંદા મોહનસંભવમ્
પ્રિયને ઘેર tightly લપટાઈ, પ્રેમથી ચુંબન કર્યું; વૃંદાએ મોહથી જન્મેલું મુક્તિથી પણ વધુ આનંદ અનુભવ્યું.
મેને નારાયણો દેવો લક્ષ્મીપ્રેમરસાધિકમ્ । વૃંદાં વિયોગજં દુઃખં વિનોદયતિ માધવે
નારાયણ દેવએ લક્ષ્મીના પ્રેમરસને પણ વધુ માન્યું; માધવે વૃંદાના વિયોગનું દુ:ખ દૂર કર્યું.
તત્ક્રીડાચારુવિલસદ્વાપિકા રાજહંસકે । તદ્રૂપભાવાત્કૃષ્ણોઽસૌ પદ્માયાં વિગતસ્પૃહઃ
એ રમતમાં, સુંદર વાપી પાસે જ્યાં રાજહંસો રહેતા, કૃષ્ણે તેના રૂપ અને ભાવથી પદ્મા માટેની ઈચ્છા છોડી દીધી.
અભૂદ્વૃંદાવને તસ્મિંસ્તુલસીરૂપ ધારિણી । વૃંદાંગસ્વેદતો ભૂમ્યાં પ્રાદુર્ભૂતાતિ પાવની
એ વૃંદાવનમાં, તેણીએ તુલસીનું રૂપ ધારણ કર્યું; વૃંદાના શરીરથી આવેલું પસીનાથી પૃથ્વી પર પવિત્ર તુલસી પ્રગટ થઈ.
વૃંદાંગ સંગજં ચેદમનુભૂય સુંખં હરિઃ । દિનાનિ કતિચિન્મેને શિવકાર્યં જગત્પતિઃ
વૃંદાના અંગના સંગથી મળેલું સુખ અનુભવી, હરિએ થોડા દિવસો સુધી શિવનું કાર્ય વિચાર્યું.
એકદા સુરતસ્યાંતે સા સ્વકંઠે તપસ્વિનમ્ । વૃંદા દદર્શ સંલગ્નં દ્વિભુજં પુરુષોત્તમમ્
એક વખત, પ્રેમલિલા પૂર્ણ થતાં, વૃંદાએ પોતાના ગળે જોડાયેલા, બે હાથવાળા તપસ્વી, પુરુષોત્તમને જોયો.
તં દૃષ્ટ્વા પ્રાહ સા કંઠાદ્વિમુચ્ય ભુજબંધનમ્ । કથં તાપસરૂપેણ ત્વં માં મોહિતુમાગતઃ
તેને જોઈ, તેણીએ ગળા અને હાથમાંથી બંધ છોડી, કહ્યું: 'તપસ્વી રૂપે કેમ મને મોહિત કરવા આવ્યો છે?'
નિશમ્ય વચનં તસ્યાઃ સાંત્વયન્પ્રાહ તાં હરિઃ । શૃણુ વૃંદારિકે ત્વં માં વિદ્ધિ લક્ષ્મીમનોહરમ્
તેના શબ્દો સાંભળીને હરિએ તેને શાંત કરી કહ્યું: 'વૃંદારિકા, સાંભળ, મને લક્ષ્મીનો મોહક સ્વામી જાણ.'
તવ ભર્તા હરં જેતું ગૌરીમાનયિતું ગતઃ । અહં શિવઃ શિવશ્ચાહં પૃથક્ત્વે ન વ્યવસ્થિતૌ 6.15.
તારો પતિ હરાને જીતવા અને ગૌરીને લાવવા ગયો છે; હું શિવ છું અને શિવ પણ હું છું — અમારી વચ્ચે કોઈ અલગાવ નથી.
જાલંધરો હતઃ સંખ્યે ભજ મામધુનાનઘે । નારદ ઉવાચ- ઇતિ વિષ્ણોર્વચઃ શ્રુત્વા વિષણ્ણવદનાભવત્ । તતો વૃંદારિકા રાજન્કુપિતા પ્રત્યુવાચ હ
જાળંધર યુદ્ધમાં માર્યો ગયો; હવે, નિર્દોષ, મને સ્વીકાર. નારદે કહ્યું: વિષ્ણુના શબ્દો સાંભળીને, તેણીનું મુખ ઉદાસ થઈ ગયું; પછી, રાજા, વૃંદારિકા ગુસ્સામાં જવાબ આપ્યો.
રણે બદ્ધોઽસિ યેન ત્વં જીવન્મુક્તઃ પિતુર્ગિરા । વિવિધૈઃ સત્કૃતો રત્નૈર્યુક્તં તસ્ય હૃતા વધૂઃ
યુદ્ધમાં તું બંધાયો, પણ પિતાની આજ્ઞાથી જીવતો મુક્ત થયો; અનેક કિંમતી રત્નોથી તને સન્માન મળ્યું, છતાં તારી પત્ની તારી પાસેથી છીનવી લેવામાં આવી.
પતિર્ધર્મસ્ય યો નિત્યં પરદારરતઃ કથમ્ । ઈશ્વરોઽપિ કૃતં ભુંક્તે કર્મેત્યાહુર્મનીષિણઃ
જે વ્યક્તિ હંમેશા પરસ્ત્રીમાં રાગ રાખે, તેને ધર્મનો પતિ કેમ કહેવાય? જ્ઞાનીઓ કહે છે કે ભગવાન પણ પોતાના કર્મનું ફળ ભોગવે છે.
અહં મોહં યથાનીતા ત્વયા માયા તપસ્વિના । તથા તવ વધૂં માયા તપસ્વીકોઽપિ નેષ્યતિ
જેમ તું, તપસ્વી, મારી સાથે માયાથી મોહ પેદા કર્યો, એ જ રીતે બીજો તપસ્વી પણ તારી પત્નીને માયાથી લઈ જશે.
ઇતિ શપ્તસ્તથા વિષ્ણુર્જગામાદૃશ્યતાં ક્ષણાત્ । સા ચિત્રશાલાપર્યંકઃ સ ચ તેઽથપ્લવંગમાઃ
આ રીતે શાપ મળતાં, વિષ્ણુ તરત જ અદૃશ્ય થઈ ગયો; સુંદર શાળા અને પથારી પણ ગાયબ થઈ ગઈ, અને તારી સાથે આવેલા બધા પણ ચાલ્યા ગયા.
નષ્ટં સર્વં હરૌ યાતે વનં શૂન્યં વિલોક્ય સા । વૃંદા પ્રાહ સખીં પ્રાપ્ય જિહ્મં તદ્વિષ્ણુના કૃતમ્
હરિ ચાલ્યા ગયા પછી બધું નષ્ટ થઈ ગયું; વન ખાલી જોઈને, વૃંદાએ પોતાની સખીને મળીને કહ્યું, 'વિષ્ણુએ છેતરપિંડીથી આ કર્યું.'
ત્યક્તં પુરં ગતં રાજ્યં કાંતઃ સંદેહતાં ગતઃ । અહં વને વિદિત્વૈતત્ક્વ યામિ વિધિનિર્મિતા
શહેર છોડી દીધું, રાજ્ય ગુમાવી દીધું, પ્રેમી અવિશ્વાસમાં છે; વનમાં આ જાણીને, હું ક્યાં જાઉં, એ તો ભાગ્યે લખાયું છે.