ત્વામિંદુમૌલિશરણં પ્રપન્ના પ્રિયાપ્તયેહં સહસા મહેશં। પ્રયચ્છ મે કામયશઃ સમૃદ્ધિં પતિં વિના તં ભગવન્ન જીવે
હું ચંદ્રમુકુટધારી મહેશના શરણમાં આવી છું, મારા પ્રિય માટે; કૃપા કરીને મને કામની સિદ્ધિ અને સમૃદ્ધિ આપો—પ્રભુ, તેના વિના હું જીવી શકી નહીં.
પ્રિયઃ પ્રિયાયાઃ પુરુષેશ નિત્યસ્તતો પરઃ કો ભુવનેષ્વિહાસ્તિ। પ્રભુઃ પ્રભાવી પ્રભવઃ પ્રિયાણાં પ્રવીણપર્યાય પરાપરં તપઃ
પુરૂષોના સ્વામી, દુનિયામાં પોતાની પ્રિયાને તુજથી વધુ કોણ પ્રિય છે? પ્રભુ, શક્તિશાળી, પ્રિયોના મૂળ, કુશળ, શ્રેષ્ઠ તપસ્વી, સર્વોચ્ચ અને નીચા.
ત્વમેવ નાથો ભુવનસ્ય ગોપ્તાં દયાલુરુન્મૂલિતભક્તભીતિઃ। ઇત્થં સ્તુતઃ શંકરઇંદ્રમૌલિર્વૃષાકપિર્મન્મથકાંતયા તુ
તમે જ દુનિયાના રક્ષક અને સંરક્ષક છો, દયાળુ, ભક્તોની ભય દૂર કરો છો; આમ ચંદ્રમુકુટધારી, વૃષભધારીના પ્રિય રતિએ તમારી સ્તુતિ કરી.
તુતોષ દોષાકરખંડધારી ઉવાચ ચૈનાં મધુરં નિરીક્ષ્ય। શંકર ઉવાચ। ભવિષ્યતિ ચ કામોયં કાલે કાંતે ચિરાદથ
દોષોનો નાશ કરનાર, કટારી ધારણ કરનાર પ્રસન્ન થયો અને મીઠી નજરે જોઈને કહ્યું: "સુંદરે, સમય પછી કામ પાછો આવશે."
અનંગ ઇતિ લોકેષુ સ વિખ્યાતિં ગમિષ્યતિ। ઇત્યુક્તા શિરસા વંદ્ય ગિરીશં કામવલ્લભા
લોકોમાં તે 'અનંગ' તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે. આવું કહીને, કામની પ્રિય રતિએ ગિરિશને શિર નમાવ્યું.
જગામોપવનં ચાન્યદ્રતિસ્તુહિન પર્વતે। રુરોદ ચાપિ બહુશો દીના રમ્યે સ્થલે સ્થલે
રતિ હિમપર્વત પર બીજા ઉપવનમાં ગઈ; તે દરેક સુંદર સ્થળે, દયાળુ બની, વારંવાર રડી.
મરણવ્યવસાયાપિ નિવૃત્તા ચ શિવાજ્ઞયા। અથ નારદવાક્યેન ચોદિતો હિમભૂધરઃ
શિવની આજ્ઞાથી રતિએ મૃત્યુનો સંકલ્પ છોડ્યો; પછી નારદના શબ્દથી હિમપર્વતના સ્વામી પ્રેરિત થયા.
કૃતાભરણસંસ્કારાં કૃતકૌતુકમંગલાં। સ્વર્ગપુષ્પકૃતાપીડાં શુભ્રચીનાંશુકાંબરામ્
સુંદર દિકરીને આભૂષણથી સજાવી, શુભ કૌતુક અને મંગલ વિધિ કરી, સ્વર્ગીય પુષ્પોથી મુકુટ પહેરાવી, શુદ્ધ ચીનના વસ્ત્ર પહેરાવ્યા.
સખીભ્યાં સંયુતાં શૈલો ગૃહીત્વા સ્વસુતાં તતઃ। જગામ સુભગે યોગે તદા સંપૂર્ણમાનસઃ
પર્વત, બે સખીઓ સાથે, પોતાની દિકરીને લઈ, શુભ સમય પર, પૂર્ણ મનથી ત્યાં ગયો.
સકાનનાન્યુપાક્રમ્ય વનાન્યુપવનાનિ ચ। દદર્શ રુદતીં નારીમપ્રતર્ક્યાં મહૌજસમ્
વન, ઉપવન અને બગીચામાં જઈ, તેણે એક સ્ત્રીને જોયી, જે રડી રહી હતી, અદભુત અને મહાન તેજવાળી હતી.
ન રૂપેણેદૃશી લોકે રમ્યેષુ વનસાનુષુ। કૌતુકેન પરામૃષ્ટસ્તાં દૃષ્ટ્વા રુદતીં ગિરિઃ
આ દુનિયામાં, સુંદર વનના ઢાળ પર, ગિરિએ ક્યારેય આવી આશ્ચર્યથી હલચલ અનુભવ્યું નહોતું, જેમ તે રડતી સ્ત્રીને જોઈને થયું.
ઉપસૃપ્ય તતસ્તસ્યા નિકટં સોપ્યપૃચ્છત। હિમવાનુવાચ-। કાસિ કસ્યાસિ કલ્યાણિ કિમર્થં ચાપિ રોદિષિ
પછી હિમવાને તેની નજીક જઈને પૂછ્યું: 'તમે કોણ છો, શુભે? તમે કોની છો, અને શા માટે રડી રહી છો?'
નૈતદલ્પમહં મન્યે કારણં લોકસુંદરિ। સા તસ્ય વચનં શ્રુત્વા ઉવાચ મધુના સહ
હિમવાને કહ્યું: 'હું આ કારણને નાનું માનતો નથી, લોકસુંદરિ.' તેના શબ્દો સાંભળીને, તેણીએ દુ:ખ સાથે જવાબ આપ્યો.
રુદંતી શોકવચનં શ્વસંતી દૈન્યવર્ધનં। રતિરુવાચ-। કામસ્ય દયિતાં ભાર્યાં રતિં માં વિદ્ધિ સુવ્રત
રડતી, દુ:ખભર્યા શબ્દો બોલતી, ઊંડી ઉદાસીથી ઉછાસતી, રતિએ કહ્યું: 'સુવ્રત, મને કામદેવની પ્રિય પત્ની રતિ તરીકે જાણો.'
ગિરાવસ્મિંશ્ચ ભગવાન્ગિરિશસ્તપસિ સ્થિતઃ। તેન પ્રત્યૂહરુષ્ટેન ક્રોધાદ્વિસ્ફાર્ય લોચનં
આ પર્વત પર ભગવાન ગિરિશ તપસ્યા કરતા હતા. તેમના ક્રોધથી, તેમણે આંખ ઉઘાડી—
વિમુચ્યાગ્નિશિખાજ્વાલાં કામો ભસ્માવશેષિતઃ। અહં તુ શરણં યાતા તં દેવં ભયવિહ્વલા
અને આંખમાંથી અગ્નિની જ્વાળા છોડીને, કામદેવને ભસ્મ કરી દીધા. હું ડરથી વ્યાકુળ થઈ, એ દેવ પાસે શરણમાં ગઈ.
સ્તુતવત્યથ સંતુષ્ટસ્તતો માં ગિરિશોઽબ્રવીત્। તુષ્ટોહં કામદયિતે કામોત્પત્તિર્ભવિષ્યતિ
તેને સ્તુતિ કર્યા પછી, ગિરિશ સંતોષ પામ્યા અને મને કહ્યું: 'કામદેવની પ્રિય, હું ખુશ છું; કામદેવ ફરી જન્મ લેશે.'
ત્વત્સ્તુતિં ચાપ્યધીયાનો નરો ભક્ત્યા મદાશ્રયઃ। લપ્સ્યતે કાંક્ષિતં કામં નિવર્તમરણાદપિ
અને જે મનુષ્ય, ભક્તિથી, તમારી સ્તુતિ કરે અને મારા શરણમાં આવે, તે ઇચ્છિત ફળ પામશે—even મૃત્યુમાંથી મુક્તિ પણ.
પ્રતીક્ષમાણા તદ્વાક્યમાશાવેશવશાદહં। શરીરં પરિરક્ષિષ્યે કિંચિત્કાલં મહાદ્યુતે
તે વચનની પૂર્તિની રાહ જોઈ, આશાથી ભરાઈ, હું થોડો સમય માટે મારા શરીરને જાળવી રાખીશ, મહાપ્રભા.
ઇત્યુક્તસ્તુ તયા રત્યા શૈલઃ સંભ્રમભીષણઃ। પાણાવાદાય તનયાં ગંતુમૈચ્છત્સ્વકં પુરં
રતિએ આવું કહ્યું ત્યારે, ગિરિ ઉલટપલટ અને ભયથી ભરાઈ, પોતાની દીકરીને હાથ પકડી, પોતાના શહેર તરફ જવા ઇચ્છ્યા.
ભાવિનોઽવશ્યભાવિત્વાદ્ભવિત્રી ભૂતભાવિની। લજ્જમાના સખિમુખૈરુવાચ પિતરં ગિરિં
કારણ કે જે destined છે તે જરૂર થાય છે, શરમાળ કન્યાએ, સખીઓના ઉકેલથી, પિતા ગિરિ સાથે વાત કરી.
શૈલપુત્ર્યુવાચ-। દુર્ભગેન શરીરેણ કિં મમાનેન કારણં। કથં ચ તાં દશાં પ્રાપ્તશ્શઙ્કરો મે પતિર્ભવેત્
શૈલપુત્રીએ કહ્યું: 'મારા દુર્ભાગ્યવાળા શરીરનો શું ઉપયોગ? શા રીતે શંકર મારા પતિ બની શકે, જ્યારે હું આવી સ્થિતિમાં પહોંચી છું?'
તપોભિઃ પ્રાપ્યતેભીષ્ટં નાસાધ્યં તુ તપસ્યતઃ। દુર્ભગત્વં વૃથા લોકે વિહિતે સતિ સાધને
ઇચ્છિત વસ્તુ તપસ્યા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે; તપસ્યા કરનાર માટે કંઈ અપ્રાપ્ય નથી. જ્યારે સાધન હાજર હોય, ત્યારે દુર્ભાગ્યનો અર્થ નથી.
તપસિ ભ્રષ્ટસંદેહા તતઃ સ્વાર્થજિગીષયા। એવં તપઃ કરિષ્યેહં યામીત્યુક્તવતીં સુતામ્
તપસ્યાની અસર વિશે કોઈ શંકા નથી, અને પોતાના હિત માટે, હું અહીં તપસ્યા કરીશ,' એમ તેણીએ પિતાને કહ્યું.
ઉવાચ વાચા શૈલેંદ્રો ગદ્ગદસ્વરવર્ણયા। હિમવાનુવાચ-। ઉમેતિ ચાપલં પુત્રિ ન ક્ષમં તાવકં વપુઃ
પર્વતરાજે ભાવથી ભરેલી અવાજે કહ્યું: 'પુત્રી, તારી નાજુક દેહ માટે આવી ઉતાવળ યોગ્ય નથી.'
સોઢું ક્લેશાનુરૂપસ્ય તપસઃ સૌમ્યદર્શને। ભાવીન્યપિ ચ કાર્યાણિ પદાર્થાનિ સદૈવ તુ
સૌમ્ય, તારો શરીર કઠોર તપસ્યાના કષ્ટ સહન કરવા યોગ્ય નથી. અને destined ઘટનાઓ અને વસ્તુઓ હંમેશા થાય છે.
ભાવિનોર્થા ભવંત્યેવ બહવોઽનિચ્છતોપિ હિ। તસ્માન્ન તપસા તેસ્તિ બાલે કિંચિત્પ્રયોજનમ્
જે destined છે તે જરૂર થાય છે, ભલે કોઈ ઇચ્છે નહીં. તેથી, બાલા, તપસ્યાનો કોઈ લાભ નથી.
ભવનં ચૈવ ગચ્છામિ ચિંતયિષ્યામિ તત્ર વૈ। ઇત્યુક્તા તુ યદા નૈવ ગૃહમન્વેતિ શૈલજા
'હું ઘરે જઈને એ વિશે વિચાર કરીશ,' એમ કહ્યું. પણ આવું કહેતાં, શૈલપુત્રી ઘર તરફ ગઈ નહીં.
તતોદ્રિશ્ચિંતયાવિષ્ટઃ સ્વસુતાં પ્રશશંસ ચ। તતોંતરિક્ષે દિવ્યા ચ વાગભૂદ્ભુવનત્રયે
પછી, આશ્ચર્યથી ભરાઈ, તેણે પોતાની દીકરીની પ્રશંસા કરી; અને ત્યારબાદ, આકાશમાં એક દિવ્ય અવાજ ઊભો થયો, જે ત્રણેય લોકોએ સાંભળ્યો.
ઉમેતિ ચાપલં પુત્રિ ત્વયોક્તા તનયા યતઃ। ઉમેતિ નામ તેનાસ્યા ભુવનેષુ ભવિષ્યતિ
પુત્રી, તું ચિંતાથી 'ઉમા' કહીને બોલી, તેથી હવે બધા લોકોમાં તેનું નામ 'ઉમા' રહેશે.