તતઃ પ્રભુત્વાદ્ભાવાનામાવેશં સ્વમપશ્યત। વાક્યં બહુ બભાષેથ પ્રત્યૂહપ્રસવાત્મકં
પછી, ભાવનાઓની પ્રબળતા અનુભવી, તેણે પોતાનું મન કાબૂમાં નથી એવું જોયું; અને અનેક શબ્દો બોલ્યા, જે તેના ઉદ્દેશમાં અવરોધથી જન્મેલા હતા.
તતઃ કોપાનલોદ્ભૂત ઘોર હુંકારભીષણે। બભૂવ વદને નેત્રં તૃતીયમનલાકુલં
પછી, ગુસ્સાની આગથી, ભયંકર અને ભયજનક હૂંકાર ઊભી થઈ; અને તેના ચહેરા પર ત્રીજું આંખ દેખાયું, જેણે આગ જેવી જ્વાળા ફાટી નીકળી.
રુદ્રસ્ય રૌદ્રવપુષો જગત્સંહારભૈરવમ્। તદંતિકસ્થે મદને વ્યસ્ફારયત ધૂર્જટિઃ
રુદ્રે, પોતાના રૌદ્ર સ્વરૂપમાં, જગતના સંહાર માટે ભયંકર બની, એ ત્રીજું આંખ કામદેવની નજીક ખોલી.
તન્નેત્રવિસ્ફુલિંગેન ક્રોશતાં નાકવાસિનામ્। ગમિતો ભસ્મતાં તૂર્ણં કંદર્પઃ કામદર્પકઃ
એ આંખમાંથી નીકળેલી ચિંગારીથી, જ્યારે સ્વર્ગના વાસી રડતા હતા, કામદેવ—અહંકારનો દમન કરનાર—તુરંત ભસ્મ થઈ ગયો.
સ તુ તં ભસ્મસાત્કૃત્વા હરનેત્રોદ્ભવોનલઃ। વ્યજૃંભત જગદ્દગ્ધું જ્ઞાત્વા હુંકારઘસ્મરં
એ રીતે કામદેવને ભસ્મ કરીને, હરની આંખમાંથી જન્મેલી આગ ફેલાઈ, જગતને દગ્ધ કરવા, હૂંકારની ભયંકર શક્તિ જાણીને.
તતો ભવો જગદ્ધેતોર્વ્યભજજ્જાતવેદસમ્। સહકારે મધૌ ચન્દ્રે સુમનઃ સ્સ્વપરેષ્વપિ
પછી, જગતના હિત માટે, ભવએ એ આગને વહેંચી—સહકાર વૃક્ષમાં, વસંતમાં, ચાંદમાં, ફૂલોમાં અને અન્યમાં પણ.
ભૃંગેષુ કોકિલાસ્યે ચ વિભાગેન સ્મરાનલં। સ બાહ્યાભ્યંતરે વિદ્ધો હરોથ સ્મરમાર્ગણૈઃ
કામદેવની આગને ભવએ ભમરા, કોકિલના મોઢા અને વિવિધ રીતે વહેંચી; આમ, હર પોતે પણ પ્રેમના તીરો દ્વારા અંદર અને બહાર ઘાયલ થયો.
ભાગેષ્વેતેષુ સંવિષ્ટં વીક્ષતી બહુનાશનં। વિભક્તં લોકસંક્ષોભકરં દુર્વારજૃંભિતં
એ આગને આ રૂપોમાં સ્થિત, અનેકને ભક્ષતી, વહેંચાયેલી, જગતને ઉથલાવી, અને અંકુશથી બહાર ફેલાતી જોઈ—
તત્પ્રાપ્તિસ્નેહસંપૂર્ણકામેન હૃદયે કિલ। જ્વલન્નહર્નિશં ભીમો દુઃખસ્ય વશગોઽભવત્
મિલનની ઈચ્છા અને પ્રેમથી હૃદય ભરાઈ, તે દિવસ-રાત જલતો રહ્યો, ભયંકર બની, અને દુઃખના વશમાં થઈ ગયો.
વિલોક્ય હરહુંકાર જ્વાલાભસ્મીકૃતં સ્મરં। વિલલાપ રતિઃ ક્રૂરં બંધુના મધુના સહ
હરના હૂંકારની જ્વાળાથી કામદેવ ભસ્મ થયો જોઈ, રતિએ, પોતાના મિત્ર મધુ સાથે, દુઃખથી રડવા લાગી.
તતો વિલપ્ય બહુશો મધુના પરિસાંત્વિતા। જગામ શરણં દેવમિંદુમૌલિત્રિલોચનં
પછી, ઘણીવાર રડીને, મધુ દ્વારા શાંત થઈ, રતિએ ચાંદવાળી આંખ ધરાવનાર દેવના શરણમાં ગઈ.
ભૃંગાનુયાતાં સંગૃહ્ય પુષ્પિતાં સહકારજાં। લતાં પત્રદ્રુમચ્છન્નાં જાતાં પરભૃતાં સખીં 1.43.
ભમરાના અનુસરણમાં, ફૂલોથી ભરેલી સહકારની લતા, પાંદડા અને વૃક્ષોથી ઢંકાઈ, રતિએ કોકિલની સખી બની.
નિબધ્ય તુ જટાજૂટં કુટિલૈરલકૈ રતિઃ। ઉદ્વર્ત્ય ગાત્રં શુભ્રેણ હૃદ્યેન સ્મરભસ્મના
રતિએ પોતાના વાળને વાંકડા લટ સાથે ગાંઠી, અને શરીર પર શુદ્ધ તથા સુગંધિત કામની ભસ્મ લગાવી.
જાનુભ્યામવનિં ગત્વા પ્રોવાચેન્દુવિભૂષણમ્। રતિરુવાચ। નમઃ શિવાયાસ્તુ મનોમયાય જગન્મયાયાદ્ભુતવર્ત્મને નમઃ
રતિએ ઘૂંટણ પર જમીને ચંદ્રમુકુટધારીને સંબોધન કર્યું: "શિવને વંદન, જે મનથી બનેલા છે, સમગ્ર જગતને આવરી લે છે, અને અદભુત માર્ગ ધરાવે છે—શિવને વંદન."
નમઃ શિવાયાસ્તુ સુરાર્ચિતાય તુભ્યં સદા ભક્તકૃપાપરાય। નમો ભવાયાસ્તુ ભવોદ્ભવાય નમોસ્તુ તે ધ્વસ્તમનોભવાય
શિવને વંદન, જેને દેવતાઓ હંમેશા પૂજે છે, જે ભક્તો પર દયાળુ છે; ભવને વંદન, જે સૃષ્ટિનો મૂળ છે; અને તમને વંદન, જે મનની ઇચ્છાઓનો નાશ કરે છે.
નમોસ્તુ માયામદનાશ્રયાય નમો નિસર્ગામલભૂષિતાય। નમોસ્ત્વમેયાય ગુણાયનાય નમોસ્તુ સિદ્ધાય પુરાતનાય
માયાના અને કામદેવના આશ્રયને વંદન; સ્વાભાવિક શુદ્ધિથી સજ્જને વંદન; અપરિમિત અને ગુણોથી ભરપૂરને વંદન; સિદ્ધ અને પ્રાચીનને વંદન.
નમઃ શરણ્યાય નમો ગુણાય નમોસ્તુ તે ભીમગણાનુગાય। નમોસ્તુ નાનાભુવનર્દ્ધિકર્ત્રે નમોસ્તુ ભક્તાભિમતપ્રદાય
શરણ બનનારને વંદન, ગુણને વંદન, ભયાનક ગણો સાથે ચાલનારને વંદન; અનેક લોકોની સમૃદ્ધિ સર્જનારને વંદન; ભક્તોની ઇચ્છા પૂરી કરનારને વંદન.
નમોથ કર્મપ્રસવે નમઃ સદા અનંતરૂપાય સદૈવ તુભ્યમ્। અસહ્યકોપાય સદૈવ તુભ્યં શશાંકચિહ્નાય નમોસ્તુ તુભ્યમ્
કર્મના મૂળને વંદન, અનંત રૂપ ધરાવનારને હંમેશા વંદન; અસહ્ય ક્રોધ ધરાવનારને હંમેશા વંદન; ચાંદ્રચિહ્નિતને વંદન.
અસીમલીલાપરમસ્તુતાય વૃષેંદ્રયાનાય પુરાંતકાય। નમઃ પ્રસિદ્ધાય મહૌષધાય નમોસ્તુ નાનાવિધરૂપકાય
અસીમ લીલાઓ માટે પ્રસિદ્ધ, વૃષભ પર સવાર, પુરોનો નાશ કરનારને વંદન; પ્રસિદ્ધ મહા ઔષધિ, અનેક પ્રકારના રૂપ ધરાવનારને વંદન.
નમોસ્તુ કાલાય નમઃ કલાય નમોસ્તુ તે કાલકલાતિગાય। ચરાચરાચાર્યવિચાર્યવર્યમાચાર્યમુત્પ્રેક્ષિતભૂતસર્ગં
કાળને વંદન, કળાને વંદન, કાળ અને કળા બંનેને પાર કરનારને વંદન; ચર અને અચર વચ્ચે શ્રેષ્ઠ આચાર્ય, જે ભૂતસર્જન પર વિચાર કરે છે.
ત્વામિંદુમૌલિશરણં પ્રપન્ના પ્રિયાપ્તયેહં સહસા મહેશં। પ્રયચ્છ મે કામયશઃ સમૃદ્ધિં પતિં વિના તં ભગવન્ન જીવે
હું ચંદ્રમુકુટધારી મહેશના શરણમાં આવી છું, મારા પ્રિય માટે; કૃપા કરીને મને કામની સિદ્ધિ અને સમૃદ્ધિ આપો—પ્રભુ, તેના વિના હું જીવી શકી નહીં.
પ્રિયઃ પ્રિયાયાઃ પુરુષેશ નિત્યસ્તતો પરઃ કો ભુવનેષ્વિહાસ્તિ। પ્રભુઃ પ્રભાવી પ્રભવઃ પ્રિયાણાં પ્રવીણપર્યાય પરાપરં તપઃ
પુરૂષોના સ્વામી, દુનિયામાં પોતાની પ્રિયાને તુજથી વધુ કોણ પ્રિય છે? પ્રભુ, શક્તિશાળી, પ્રિયોના મૂળ, કુશળ, શ્રેષ્ઠ તપસ્વી, સર્વોચ્ચ અને નીચા.
ત્વમેવ નાથો ભુવનસ્ય ગોપ્તાં દયાલુરુન્મૂલિતભક્તભીતિઃ। ઇત્થં સ્તુતઃ શંકરઇંદ્રમૌલિર્વૃષાકપિર્મન્મથકાંતયા તુ
તમે જ દુનિયાના રક્ષક અને સંરક્ષક છો, દયાળુ, ભક્તોની ભય દૂર કરો છો; આમ ચંદ્રમુકુટધારી, વૃષભધારીના પ્રિય રતિએ તમારી સ્તુતિ કરી.
તુતોષ દોષાકરખંડધારી ઉવાચ ચૈનાં મધુરં નિરીક્ષ્ય। શંકર ઉવાચ। ભવિષ્યતિ ચ કામોયં કાલે કાંતે ચિરાદથ
દોષોનો નાશ કરનાર, કટારી ધારણ કરનાર પ્રસન્ન થયો અને મીઠી નજરે જોઈને કહ્યું: "સુંદરે, સમય પછી કામ પાછો આવશે."
અનંગ ઇતિ લોકેષુ સ વિખ્યાતિં ગમિષ્યતિ। ઇત્યુક્તા શિરસા વંદ્ય ગિરીશં કામવલ્લભા
લોકોમાં તે 'અનંગ' તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે. આવું કહીને, કામની પ્રિય રતિએ ગિરિશને શિર નમાવ્યું.
જગામોપવનં ચાન્યદ્રતિસ્તુહિન પર્વતે। રુરોદ ચાપિ બહુશો દીના રમ્યે સ્થલે સ્થલે
રતિ હિમપર્વત પર બીજા ઉપવનમાં ગઈ; તે દરેક સુંદર સ્થળે, દયાળુ બની, વારંવાર રડી.
મરણવ્યવસાયાપિ નિવૃત્તા ચ શિવાજ્ઞયા। અથ નારદવાક્યેન ચોદિતો હિમભૂધરઃ
શિવની આજ્ઞાથી રતિએ મૃત્યુનો સંકલ્પ છોડ્યો; પછી નારદના શબ્દથી હિમપર્વતના સ્વામી પ્રેરિત થયા.
કૃતાભરણસંસ્કારાં કૃતકૌતુકમંગલાં। સ્વર્ગપુષ્પકૃતાપીડાં શુભ્રચીનાંશુકાંબરામ્
સુંદર દિકરીને આભૂષણથી સજાવી, શુભ કૌતુક અને મંગલ વિધિ કરી, સ્વર્ગીય પુષ્પોથી મુકુટ પહેરાવી, શુદ્ધ ચીનના વસ્ત્ર પહેરાવ્યા.
સખીભ્યાં સંયુતાં શૈલો ગૃહીત્વા સ્વસુતાં તતઃ। જગામ સુભગે યોગે તદા સંપૂર્ણમાનસઃ
પર્વત, બે સખીઓ સાથે, પોતાની દિકરીને લઈ, શુભ સમય પર, પૂર્ણ મનથી ત્યાં ગયો.
સકાનનાન્યુપાક્રમ્ય વનાન્યુપવનાનિ ચ। દદર્શ રુદતીં નારીમપ્રતર્ક્યાં મહૌજસમ્
વન, ઉપવન અને બગીચામાં જઈ, તેણે એક સ્ત્રીને જોયી, જે રડી રહી હતી, અદભુત અને મહાન તેજવાળી હતી.