ઇંદ્રિયગ્રામમાવૃત્ય રમ્યસાધનસંવિધિઃ। ચિંતયિત્વેતિ મદનો ભૂતભર્તુસ્તદાશ્રમમ્
સુંદર સાધનો વડે ઇન્દ્રિયોની ટોળીને ઘેરી, આ રીતે વિચાર કરીને, મદન ભગવાનના આશ્રમ તરફ ગયો.
જગામ જગતીસારં સરલદ્રુમ વેદિકમ્। શાંતસત્વસમાકીર્ણમચલં પ્રાણિસંકુલમ્
તે પૃથ્વીના સાર, સીધા વૃક્ષોની વેદિકા, શાંતિથી ભરેલી, અચળ અને જીવોથી ભરેલી જગ્યા પર પહોંચ્યો.
નાનાપુષ્પલતાજાલં સાનુસંસ્થગણેશ્વરમ્। નિર્વ્યગ્રવૃષભોદ્ઘુષ્ટં નીલશાદ્વલસાનુકમ્
વિવિધ ફૂલો અને લતાના હારોથી સજ્જ, ઢાળ પર ગાયોના સ્વામી સાથે, વાછરડાંની બૂંબીથી અશાંત ન, અને નીલ ઘાસવાળી ઢાળ સાથે.
તત્રાપશ્યત્ત્રિનેત્રસ્ય રમ્યંકં ચિદ્દ્વિતીયકમ્। વીરકં વીરલોકેશમીશાનસદૃશદ્યુતિમ્
ત્યાં તેણે ત્રિનેત્રધારીનું સુંદર આસન જોયું, બીજું ચેતન, વીર, વીરલોકના સ્વામી, ઈશાન જેવી તેજસ્વી.
પક્વં કુંકુમકિંજલ્કપુંજપિંગજટાસટમ્। વેત્રપાણિતમવ્યગ્રમુગ્રં ચાભદ્રભૂષણમ્
પક્વ કુંકુમના રેશમ જેવી પીળા જટાઓ, હાથમાં દંડ, અશાંત ન, ભયાનક, અને અશુભ આભૂષણોથી સજ્જ.
તતો નિમીલિતોન્નિદ્ર પદ્મપત્રાંતલોચનમ્। પ્રેક્ષમાણમૃજુસ્થાનં નાસાવંશાગ્રગોચરમ્
પછી, કમળની પાંદડીઓની નીચે ઊંઘમાં બંધ આંખો, સીધા બેઠેલા, નાકની ટોચ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતો.
અતીવરમ્યસિંહેંદ્ર ચર્મલંબોત્તરીયકમ્। શ્રવણાહિફણોન્મુક્ત નિશ્વાસાનલપિંગલં
અતિ સુંદર સિંહચર્મનું ઉપરનું વસ્ત્ર લટકતું, કાન પર ઉઠેલી સાપની ફણથી શોભિત, અને સુવર્ણ શ્વાસ છોડતો.
પ્રેંખત્કપોલપર્યંત ચુંબિલંબિજટાચયમ્। કૃતવાસુકિપર્યંત નાભિમૂલનિવેશિતમ્
જટાઓ ગાલ સુધી લટકતી, ચુંબન અને ડોલતી, વાસુકી સાથે નાભી સુધી ગોઠવેલી.
બ્રહ્માંજલિસ્થનાસાગ્ર નિબદ્ધોરગભૂષણમ્। દદર્શ શંકરં કામઃ ક્રમપ્રાપ્તાંતિકઃ શનૈઃ
હાથ જોડીને નાકની ટોચ સુધી સાપના આભૂષણથી સજ્જ, કામદેવ ધીમે ધીમે નજીક આવી શંકર ભગવાનને જોયા.
તતો ભ્રમરઝંકારમાલંબ્ય દ્રુમસાનુગમ્। પ્રવિષ્ટઃ કર્ણરંધ્રેણ ભવસ્ય મદનો મનઃ
પછી, વૃક્ષોમાં મધમાખીઓના ગુંજનનો આધાર લઈને, મદન ભવના મનમાં કાન મારફતે પ્રવેશ્યો.
શંકરસ્તમથાકર્ણ્ય મધુરં મદનાશ્રયમ્। સસ્માર દક્ષતનયાં દયિતાં રંતુમાનસઃ
શંકરે એ મદનથી આવેલ મીઠી અવાજ સાંભળીને, દક્ષની પુત્રી, પોતાની પ્રિયને યાદ કરી, આનંદની ઈચ્છા કરી.
તતઃ શિવસ્ય શનકૈસ્તિરોધા યાતિ નિર્મલા। સમાધિભાવના તસ્થૌ લક્ષ્ય પ્રત્યક્ષરૂપિણી
પછી, શિવની શુદ્ધ ધ્યાનધારા ધીમે ધીમે ઓગળી ગઈ, અને લક્ષ્ય રૂપે, સ્પષ્ટ રૂપમાં રહી.
તતસ્તન્મયતાં યાતઃ પ્રત્યૂહ પિહિતાશયઃ। વિવેશ વિબુધાધીશો વિકૃતિં મદનાત્મિકામ્
પછી, એમાં તલિન થઈ, અવરોધો ઈચ્છાને ઢાંકી, દેવોના સ્વામી મદનના વિકારમાં પ્રવેશ્યા.
ઈષત્ક્રોધસમાવિષ્ટો ધૈર્યમાલંબ્ય ધૂર્જટિઃ। નિરસ્યમદનંસ્થિત્વાયોગમાયાસમાવૃતઃ
થોડો ક્રોધથી ભરાઈ, ધૈર્યનો આધાર લઈને, ધૂરજટી મદનને દૂર કરી, યોગના પ્રયત્નમાં લીન રહ્યો.
સ તયા માયયાવિષ્ટો જજ્વાલ મદનસ્તતઃ। ઇચ્છાશરીરો દુર્જ્ઞેયો દોષાવાસો મહાશયઃ
પછી, એ માયાના પ્રભાવે, કામદેવમાં આગ જેવી તેજસ્વિતા આવી; તેની ઈચ્છાથી બનેલી કાયામાં અનેક ખામીઓ વસતી હતી, અને તે સમજવામાં અઘરો, મહાન ઈરાદાવાળો હતો.
હૃદયાન્નિર્ગતઃ સોથ વાસનાવ્યસનાત્મકઃ। બહિસ્થલં સમાસાદ્ય ઉપતસ્થે ઝષધ્વજઃ
એ હૃદયમાંથી બહાર આવ્યો, અને વાસનાની લતથી ભરેલો હતો; બહારના મેદાનમાં પહોંચીને, મછલીના ધ્વજવાળા એ કામદેવ ઊભો રહ્યો.
અનુયાતો હિ સાહ્યેન મિત્રેણ મધુના સહ। સહકારતરોર્દૃષ્ટ્વા મંદમારુતનિર્ધુતં
તેને સાહ્ય નામના મિત્ર અને મધુ સાથે મળીને અનુસરણ કર્યું; અને જ્યારે તેણે સહકારા વૃક્ષના ફૂલોના ગુચ્છને હળવા પવનથી લહેરાતા જોયા—
સ્તબકં મદનો રમ્યં હરવક્ષસિ સત્વરં। મુમોચ મોહનં નામ માર્ગણં મકરધ્વજઃ
મકરધ્વજ કામદેવે તરત જ હરના છાતી પર, મોહન નામનું મોહક અને આકર્ષક ફૂલોનું ગુચ્છ, એક તીર તરીકે છોડ્યું.
સ તસ્ય હૃદયે શુદ્ધે નામશાલી મહાશરઃ। પપાત પરુષઃ પ્રાંશુઃ પુષ્પબાણો વિમોહનઃ
એ મહાન અને પ્રખ્યાત પુષ્પબાણ, જે વિમોહન નામથી ઓળખાતો, હરના શુદ્ધ હૃદયમાં, કઠોર અને ઊંચો પડી ગયો.
તતઃ કરણસંદોહે વિદ્ધે તુ હૃદયે ભવઃ। બભૂવ ભૂતપો કંપ્ય ધૈર્યોપિ મદનોન્મુખઃ
પછી, ઇન્દ્રિયોની સભામાં, હૃદયમાં ઘાયલ થતાં, ભૂતોના સ્વામી ભવ—evensteadfast—કામદેવ તરફ ઝુકી ગયો અને કાંપતો થયો.
તતઃ પ્રભુત્વાદ્ભાવાનામાવેશં સ્વમપશ્યત। વાક્યં બહુ બભાષેથ પ્રત્યૂહપ્રસવાત્મકં
પછી, ભાવનાઓની પ્રબળતા અનુભવી, તેણે પોતાનું મન કાબૂમાં નથી એવું જોયું; અને અનેક શબ્દો બોલ્યા, જે તેના ઉદ્દેશમાં અવરોધથી જન્મેલા હતા.
તતઃ કોપાનલોદ્ભૂત ઘોર હુંકારભીષણે। બભૂવ વદને નેત્રં તૃતીયમનલાકુલં
પછી, ગુસ્સાની આગથી, ભયંકર અને ભયજનક હૂંકાર ઊભી થઈ; અને તેના ચહેરા પર ત્રીજું આંખ દેખાયું, જેણે આગ જેવી જ્વાળા ફાટી નીકળી.
રુદ્રસ્ય રૌદ્રવપુષો જગત્સંહારભૈરવમ્। તદંતિકસ્થે મદને વ્યસ્ફારયત ધૂર્જટિઃ
રુદ્રે, પોતાના રૌદ્ર સ્વરૂપમાં, જગતના સંહાર માટે ભયંકર બની, એ ત્રીજું આંખ કામદેવની નજીક ખોલી.
તન્નેત્રવિસ્ફુલિંગેન ક્રોશતાં નાકવાસિનામ્। ગમિતો ભસ્મતાં તૂર્ણં કંદર્પઃ કામદર્પકઃ
એ આંખમાંથી નીકળેલી ચિંગારીથી, જ્યારે સ્વર્ગના વાસી રડતા હતા, કામદેવ—અહંકારનો દમન કરનાર—તુરંત ભસ્મ થઈ ગયો.
સ તુ તં ભસ્મસાત્કૃત્વા હરનેત્રોદ્ભવોનલઃ। વ્યજૃંભત જગદ્દગ્ધું જ્ઞાત્વા હુંકારઘસ્મરં
એ રીતે કામદેવને ભસ્મ કરીને, હરની આંખમાંથી જન્મેલી આગ ફેલાઈ, જગતને દગ્ધ કરવા, હૂંકારની ભયંકર શક્તિ જાણીને.
તતો ભવો જગદ્ધેતોર્વ્યભજજ્જાતવેદસમ્। સહકારે મધૌ ચન્દ્રે સુમનઃ સ્સ્વપરેષ્વપિ
પછી, જગતના હિત માટે, ભવએ એ આગને વહેંચી—સહકાર વૃક્ષમાં, વસંતમાં, ચાંદમાં, ફૂલોમાં અને અન્યમાં પણ.
ભૃંગેષુ કોકિલાસ્યે ચ વિભાગેન સ્મરાનલં। સ બાહ્યાભ્યંતરે વિદ્ધો હરોથ સ્મરમાર્ગણૈઃ
કામદેવની આગને ભવએ ભમરા, કોકિલના મોઢા અને વિવિધ રીતે વહેંચી; આમ, હર પોતે પણ પ્રેમના તીરો દ્વારા અંદર અને બહાર ઘાયલ થયો.
ભાગેષ્વેતેષુ સંવિષ્ટં વીક્ષતી બહુનાશનં। વિભક્તં લોકસંક્ષોભકરં દુર્વારજૃંભિતં
એ આગને આ રૂપોમાં સ્થિત, અનેકને ભક્ષતી, વહેંચાયેલી, જગતને ઉથલાવી, અને અંકુશથી બહાર ફેલાતી જોઈ—
તત્પ્રાપ્તિસ્નેહસંપૂર્ણકામેન હૃદયે કિલ। જ્વલન્નહર્નિશં ભીમો દુઃખસ્ય વશગોઽભવત્
મિલનની ઈચ્છા અને પ્રેમથી હૃદય ભરાઈ, તે દિવસ-રાત જલતો રહ્યો, ભયંકર બની, અને દુઃખના વશમાં થઈ ગયો.
વિલોક્ય હરહુંકાર જ્વાલાભસ્મીકૃતં સ્મરં। વિલલાપ રતિઃ ક્રૂરં બંધુના મધુના સહ
હરના હૂંકારની જ્વાળાથી કામદેવ ભસ્મ થયો જોઈ, રતિએ, પોતાના મિત્ર મધુ સાથે, દુઃખથી રડવા લાગી.