તં તુ દૃષ્ટ્વા સહસ્રાક્ષઃ સમુત્થાય મહાસનાત્। યથાર્હેણ તુ પાદ્યેન પૂજયામાસ વાસવઃ
નારદજીને જોઈને સહસ્રનેત્ર ઇન્દ્ર પોતાના વિશાળ આસન પરથી ઊભા થયા અને યોગ્ય રીતે તેમના પાદ્યથી સન્માન કર્યો.
શક્રપ્રણિહિતાં પૂજાં પ્રતિગૃહ્ય યથાવિધિ। નારદઃ કુશલં દેવમપૃચ્છત્પાકશાસનમ્
ઇન્દ્રે વિધિ પ્રમાણે કરેલી પૂજા સ્વીકારીને, નારદજીએ દેવોના રાજા ઇન્દ્રની કૂશળતા પુછી.
પૃષ્ટે ચ કુશલે શક્રઃ પ્રોવાચ વચનં પ્રભુઃ। ઇંદ્ર ઉવાચ-। કુશલસ્યાંકુરસ્તાવત્સંવૃત્તો ભુવનત્રયે
કૂશળતા વિશે પૂછતાં ઇન્દ્રે કહ્યું: 'ત્રણે લોકમાં સુખ-શાંતિનું અંકુર ફૂટ્યું છે.'
તત્ફલોદ્ભવસંપત્તૌ ત્વં મયા વિદિતો મુને। વેત્સ્યેવ તત્સમસ્તં ત્વં તથાપિ પરિચોદિતઃ
તે સુખનું ફળ જે સમૃદ્ધિ લાવે છે, એ વિશે, હે મુનિ, તું બધું જાણે છે, છતાં હું તને આ કાર્ય માટે પ્રેરણા આપું છું.
નિર્વૃતિં પરમાં યાતિ નિવેદ્યાર્થં સુહૃજ્જને। તદ્યથાશૈલજા દેવી યોગં યાયાત્પિનાકિના
મિત્રોને મનની વાત જણાવવાથી પરમ આનંદ મળે છે; જેમ પર્વતકન્યા શિવજી સાથે જોડાય, તેમ આ કાર્ય પણ પૂર્ણ થાય.
શીઘ્રં તથોદ્યમઃ સર્વૈરસ્મત્પક્ષૈર્વિધીયતામ્। અવગમ્યાર્થમખિલં તત આમંત્ર્ય નારદઃ
આ કાર્યમાં અમારા બધા પક્ષે ઝડપથી પ્રયત્ન થવો જોઈએ; આખી વાત સમજાવીને, નારદજીને આમ કહ્યું.
શીઘ્રં જગામ ભગવાન્હિમશૈલનિકેતનમ્। તત્ર દ્વારે સ વિપ્રેંદ્રશ્ચિત્રવેત્રલતાકુલે
પછી પવિત્ર નારદજી ઝડપથી હિમાલયના નિવાસે પહોંચ્યા; ત્યાં દ્વારે, રંગબેરંગી વાંસલતાવાળા વનમંડપમાં, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ હિમાલયરાજ બેઠા હતા.
વંદિતો હિમશૈલેન નિર્ગતેન પુરો મુનિઃ। સહ પ્રવિશ્ય ભવનં ભુવો ભૂષણતાં ગતમ્
હિમાલયરાજે બહાર આવીને મુનિનું સન્માન કર્યું; પછી બંને સાથે ભવ્ય મહેલમાં પ્રવેશ્યા, જે પૃથ્વીનું શોભા બની ગયું હતું.
નિવેદિતે સ્વયં હૈમે હિમશૈલેન વિસ્તૃતે। મહાસને મુનિવરો નિષસાદાતુલદ્યુતિઃ
જ્યારે હિમાલયે પોતે સુવર્ણ આસન પાથરીને આપ્યું, ત્યારે તેજસ્વી મુનિ મહાન આસન પર બેસી ગયા.
યથાર્હમર્ઘ્યં પાદ્યં ચ શૈલસ્તસ્મૈ ન્યવેદયેત્। મુનિઃ સ પ્રતિજગ્રાહ તમર્ઘ્યં વિધિવત્તદા
પર્વતરાજે યોગ્ય રીતે પાદ્ય અને અર્જ્ય આપ્યું; મુનિએ પણ વિધિ પ્રમાણે તે સ્વીકારી લીધું.
ગૃહીતાર્ઘમ્મુનિશ્રેષ્ઠમપૃચ્છત્શ્લક્ષ્ણયા ગિરા। કુશલં તપસઃ શૈલઃ શનૈઃ ફુલ્લાનનાંબુજઃ
અર્જ્ય સ્વીકારીને, મુનિમાં શ્રેષ્ઠ એવા નારદજીને, આનંદથી ખીલેલા ચહેરાવાળા હિમાલયે ધીરેધીરે કૂશળતા અને તપ વિશે પુછ્યું.
મુનિરપ્યદ્રિરાજાનમપૃચ્છત્કુશલં તદા। નારદ ઉવાચ-। અહો ધર્મોચિતસ્તેઽસ્તિ સંનિવેશો મહાગિરે
મુનિએ પણ એ સમયે પર્વતરાજની કૂશળતા પુછી. નારદજી બોલ્યા: 'હે મહાપર્વત, તમારું નિવાસ ધર્મને યોગ્ય છે.'
પૃથુત્વં મનસા તુલ્યં કંદરાણાં તવાનઘ। ગુરુત્વં તે ગુણૌઘાનાં સ્થાવરાદતિરિચ્યતે
હે નિર્દોષ પર્વત, તમારી વિશાળતા મનથી તમારી ગુફાઓ જેટલી છે; અને તમારા ગુણોની ભારતા બધાં સ્થાવરોથી વધારે છે.
પ્રસન્નતા ચ તોયસ્ય મુનિભ્યશ્ચાધિકા તવ। ન લક્ષયામઃ શૈલેન્દ્ર કુત્રાવિનયિતા સ્થિતા
તમારી શાંતિ પાણી અને મુનિઓથી પણ વધારે છે; હે પર્વતરાજ, તમારી અંદર અહંકાર ક્યાંય દેખાતો નથી.
નાના તપોભિર્મુનિભિર્જ્વલનાર્કસમપ્રભૈઃ। પાવનૈઃ પાવિતો નિત્યં ત્વં કંદરસમાશ્રયૈઃ
તમારી ગુફાઓમાં વસતા, અગ્નિ અને સૂર્ય જેટલા તેજવાળા, વિવિધ તપ કરતાં મુનિઓના તપથી તમે હંમેશાં પવિત્ર રહો છો.
અવમત્ય વિમાનાનિ સ્વર્ગવાસવિરાગિણઃ। પિતુર્ગૃહઇવાસીના દેવગંધર્વકિન્નરાઃ
સ્વર્ગના વૈભવને અવગણીને, સ્વર્ગસુખનો ત્યાગ કરનાર દેવ, ગંધર્વ અને કિનરાઓ પિતાના ઘરે જ રહે છે.
અહો ધન્યોસિ શૈલેન્દ્ર યસ્ય તે કંદરં હરઃ। અધ્યાસ્તે લોકનાથો હિ રામધ્યાનપરાયણઃ
અરે, પર્વતરાજ, તું કેટલો ધન્ય છે! તારા ગુહામાં જગતના સ્વામી હર, જે રામના ધ્યાનમાં લીન રહે છે, નિવાસ કરે છે.
ઇત્યુક્તવતિ દેવર્ષૌ નારદે સાદરં ગિરા। હિમશૈલસ્ય મહિષી મેના મુનિદિદૃક્ષયા
દેવર્ષિ નારદે આ રીતે સન્માનપૂર્વક કહ્યું ત્યારે, હિમશૈલની રાણી મેનાએ મુનિને જોવા માટે ઇચ્છા કરી.
અનુયાતા દુહિત્રા તુ સ્વલ્પાલિપરિચારિકા। લજ્જાપ્રણયનમ્રાઙ્ગી પ્રવિવેશ નિકેતનમ્
પત્ની પોતાની દીકરી અને થોડા દાસીઓ સાથે, લજ્જા અને પ્રેમથી નમ્ર શરીરે, ઘર અંદર પ્રવેશી.
યત્ર સ્થિતો મુનિવરઃ શૈલેન સહિતો વશી। તં દૃષ્ટ્વા તેજસો રાશિં મુનિં શૈલપ્રિયા તદા
જ્યાં મુનિ મહારાજ પર્વતરાજ સાથે બેઠેલા હતા, ત્યાં પર્વતરાજની પ્રિયાએ તેજથી ભરેલા મુનિને જોયા.
વવંદે ગૂઢવદના પાણિપદ્મકૃતાઞ્જલિ। તાં વિલોક્ય મહાભાગાં દેવર્ષિરમિતદ્યુતિઃ
મુખ થોડું ઢાંકી, કમળ જેવા હાથ જોડીને તેણે વંદન કર્યું; તેને જોઈને તેજસ્વી દેવર્ષિ નારદે પ્રસન્નતાથી નજર કરી.
આશીર્ભિરમૃતોદ્ગારરૂપાભિસ્તાં વ્યવર્દ્ધયત્। તતો વિસ્મિતચિત્તા તુ હિમવદ્ગિરિપુત્રિકા
મુનિએ અમૃત સમાન આશીર્વાદથી તેને આનંદિત કરી; પછી હિમવંતની દીકરી આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગઈ.
એક્ષિષ્ટ નારદં દેવી મુનિમદ્ભુતરૂપિણમ્। એહિ વત્સેતિ સાપ્યુક્તા ૠષિણા સ્નિગ્ધયા ગિરા
તે દેવીએ અદ્ભુત રૂપ ધરાવનારા નારદ મુનિને નિહાળ્યા; મુનિએ મીઠા શબ્દોમાં કહ્યું: 'આ વત્સ, આવ.'
કંઠે ગૃહીત્વા પિતરમઙ્કે સા તુ સમાવિશત્। ઉવાચ માતા તાં દેવીમભિવંદય પુત્રિકે
પિતાને ગળે લગાવી, દીકરી તેની ગોદમાં બેઠી; માતાએ કહ્યું: 'પુત્રી, દેવીને વંદન કર.'
ભગવંતં તપોધન્યં પતિમાપ્સ્યસિ સંમતમ્। ઇત્યુક્તા તુ તતો માત્રા વસ્ત્રેણ પિહિતાનના
'પુત્રી, તને તપથી ધન્ય એવા પતિ મળશે,' એમ માતાએ કહ્યું; પછી દીકરીએ કપડાંથી મુખ ઢાંકી લીધું.
કિંચિત્કંપિતમૂર્દ્ધા તુ વાક્યં નોવાચ કિંચન। તતઃ પુનરુવાચેદં વાક્યં માતા સુતાં તદા
માથું થોડું કંપતું હતું, પણ તેણે કંઈ બોલ્યું નહીં; ત્યારે માતાએ ફરી પુત્રીને કહ્યું.
વત્સે વંદય દેવર્ષિં તતો દાસ્યામિ તે શુભમ્। રત્નક્રીડનકં રમ્યં સ્થાપિતં યચ્ચિરં મયા
'વત્સે, દેવર્ષિને વંદન કર; પછી હું તને એ સુંદર રત્નથી બનેલું રમકડું આપીશ, જે મેં લાંબા સમયથી રાખ્યું છે.'
ઇત્યુક્તા સા તતો વેગાદુદ્ગત્ય ચરણૌ તદા। વવંદે મૂર્ધ્નિ સંધાય પાણિપંકજકુડ્મલમ્
માતાએ એમ કહતાં જ, દીકરી ઝડપથી ઉઠી, કમળ જેવી હાથ જોડીને મુનિના પગે મસ્તક મૂકીને વંદન કર્યું.
કૃતે તુ વંદને તસ્યા માતા સખિમુખેન તુ। ચોદયામાસ શનકૈસ્તસ્યાઃ સૌભાગ્યદર્શિતામ્
તેની વંદના થયા પછી, માતાએ સાથીની મદદથી ધીરે ધીરે પુત્રીને તેના શુભ લક્ષણો બતાવવા પ્રોત્સાહિત કરી.
શરીરલક્ષણાનાં ચ પરિજ્ઞાનાય કૌતુકાત્। સ્ત્રીસ્વભાવાત્સ્વદુહિતુશ્ચિંતાં હૃદિ સમુદ્વહન્
શરીરનાં લક્ષણો ઓળખવાની ઉત્સુકતા અને પુત્રી માટે માતા તરીકેની ચિંતા હૃદયમાં રાખી, તેણે એ વિચાર્યું.