પ્રભાવસ્તીર્થમુખ્યાનાં તદા પુણ્યતમસ્ત્વભૂત્। અંતરિક્ષેઽમરાશ્ચાસન્વિમાનેષુ સહસ્રશઃ
મુખ્ય તીર્થોનું તેજ એ સમયે સર્વોત્તમ પુણ્યમય બન્યું; આકાશમાં અમરગણો હજારો વિમાનમાં ઉપસ્થિત રહ્યા.
સમહેંદ્રજલાધીશ વાયુ વહ્નિ પુરોગમાઃ। પુષ્પવૃષ્ટિં પ્રમુમુચુસ્તસ્મિંસ્તુહિન ભૂધરે1.43.
ઇન્દ્ર, જળના સ્વામી, વાયુ, અગ્નિ અને અન્ય દેવતાઓએ હિમગિરિ પર પુષ્પવૃષ્ટિ વરસાવી.
જગુર્ગંધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ। મેરુપ્રભૃતયશ્ચાપિ મૂર્તિમંતો મહાચલાઃ
ગાંધીર્વોના મુખ્યોએ ગીત ગાયું, અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું; મેરુ સહિતના મહાપર્વતો પણ આનંદિત થયા.
તસ્મિન્મહોત્સવે પ્રાપ્તે દિવ્યાઃ પ્રસૃતપાણયઃ। સાગરાસ્સરિતશ્ચૈવ સમાજગ્મુશ્ચ સર્વશઃ
એ મહોત્સવના આગમન સમયે, દૈવી શક્તિઓ, સાગરો અને નદીઓ સૌ એકત્રિત થયા.
હિમશૈલોઽભવલ્લોકે તદા સર્વૈશ્ચરાચરૈઃ। સંસેવ્યશ્ચાધિગમ્યશ્ચ સાશ્રયશ્ચાચલોત્તમઃ
હિમશૈલ એ સમયે જગતમાં સર્વે ચરાચર જીવો માટે સેવા, આશ્રય અને પ્રાપ્ય બન્યો; તે સર્વોત્તમ પર્વત બની રહ્યો.
અનુભૂયોત્સવં દેવા જગ્મુઃ સ્વાન્નિલયાસ્તદા। દેવનાગેંદ્રગંધર્વશૈલલીલાવતી ગણૈઃ
ઉત્સવનો આનંદ માણીને, દેવતાઓ, દેવનાગ, ગાંધીર્વ અને પર્વતલિલાવતીઓ પોતાના નિવાસસ્થાને પરત ગયા.
હિમશૈલસુતા દેવી ત્વહંપૂર્વિકયા તતઃ। ક્રમેણ બુદ્ધિમાનીતા વિદ્યાઞ્ચાનલસૈર્બુધૈઃ
પછી હિમશૈલકન્યા દેવી, પોતાના પૂર્વકર્મના ફળે, ધીમે ધીમે અગ્નિમાં નિપુણ જ્ઞાની મુનિઓ પાસેથી વિદ્યા અને બુદ્ધિ પ્રાપ્ત કરતી ગઈ.
ક્રમેણ રૂપસૌભાગ્યપ્રબોધૈર્ભુવનત્રયે। સંપૂર્ણલક્ષણા જાતા હિમાલયસુતા તથા
હિમાલયપુત્રી ધીમે ધીમે રૂપ, સૌભાગ્ય અને જ્ઞાનથી ત્રણે લોકમાં સર્વલક્ષણસંપન્ન બની જન્મી.
એતસ્મિન્નંતરે શક્રો નારદં દેવસંમતમ્। દેવર્ષિમથ સસ્માર કાર્યસાધનતત્પરઃ
આ દરમિયાન, ઇન્દ્રે, પોતાના કામ પૂરું કરવા માટે ઉત્સુક રહી, દેવો દ્વારા માન્ય એવા નારદજીને મનમાં યાદ કર્યા.
સ તુ શક્રસ્ય વિજ્ઞાય કાંક્ષિતં ભગવાંસ્તદા। આજગામ મુદા યુક્તો મહેંદ્રસ્ય નિવેશનમ્
પછી, ઇન્દ્રની ઈચ્છા સમજીને, આનંદથી ભરેલા પવિત્ર નારદજી મહેન્દ્રના મહેલમાં આવી પહોંચ્યા.
તં તુ દૃષ્ટ્વા સહસ્રાક્ષઃ સમુત્થાય મહાસનાત્। યથાર્હેણ તુ પાદ્યેન પૂજયામાસ વાસવઃ
નારદજીને જોઈને સહસ્રનેત્ર ઇન્દ્ર પોતાના વિશાળ આસન પરથી ઊભા થયા અને યોગ્ય રીતે તેમના પાદ્યથી સન્માન કર્યો.
શક્રપ્રણિહિતાં પૂજાં પ્રતિગૃહ્ય યથાવિધિ। નારદઃ કુશલં દેવમપૃચ્છત્પાકશાસનમ્
ઇન્દ્રે વિધિ પ્રમાણે કરેલી પૂજા સ્વીકારીને, નારદજીએ દેવોના રાજા ઇન્દ્રની કૂશળતા પુછી.
પૃષ્ટે ચ કુશલે શક્રઃ પ્રોવાચ વચનં પ્રભુઃ। ઇંદ્ર ઉવાચ-। કુશલસ્યાંકુરસ્તાવત્સંવૃત્તો ભુવનત્રયે
કૂશળતા વિશે પૂછતાં ઇન્દ્રે કહ્યું: 'ત્રણે લોકમાં સુખ-શાંતિનું અંકુર ફૂટ્યું છે.'
તત્ફલોદ્ભવસંપત્તૌ ત્વં મયા વિદિતો મુને। વેત્સ્યેવ તત્સમસ્તં ત્વં તથાપિ પરિચોદિતઃ
તે સુખનું ફળ જે સમૃદ્ધિ લાવે છે, એ વિશે, હે મુનિ, તું બધું જાણે છે, છતાં હું તને આ કાર્ય માટે પ્રેરણા આપું છું.
નિર્વૃતિં પરમાં યાતિ નિવેદ્યાર્થં સુહૃજ્જને। તદ્યથાશૈલજા દેવી યોગં યાયાત્પિનાકિના
મિત્રોને મનની વાત જણાવવાથી પરમ આનંદ મળે છે; જેમ પર્વતકન્યા શિવજી સાથે જોડાય, તેમ આ કાર્ય પણ પૂર્ણ થાય.
શીઘ્રં તથોદ્યમઃ સર્વૈરસ્મત્પક્ષૈર્વિધીયતામ્। અવગમ્યાર્થમખિલં તત આમંત્ર્ય નારદઃ
આ કાર્યમાં અમારા બધા પક્ષે ઝડપથી પ્રયત્ન થવો જોઈએ; આખી વાત સમજાવીને, નારદજીને આમ કહ્યું.
શીઘ્રં જગામ ભગવાન્હિમશૈલનિકેતનમ્। તત્ર દ્વારે સ વિપ્રેંદ્રશ્ચિત્રવેત્રલતાકુલે
પછી પવિત્ર નારદજી ઝડપથી હિમાલયના નિવાસે પહોંચ્યા; ત્યાં દ્વારે, રંગબેરંગી વાંસલતાવાળા વનમંડપમાં, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ હિમાલયરાજ બેઠા હતા.
વંદિતો હિમશૈલેન નિર્ગતેન પુરો મુનિઃ। સહ પ્રવિશ્ય ભવનં ભુવો ભૂષણતાં ગતમ્
હિમાલયરાજે બહાર આવીને મુનિનું સન્માન કર્યું; પછી બંને સાથે ભવ્ય મહેલમાં પ્રવેશ્યા, જે પૃથ્વીનું શોભા બની ગયું હતું.
નિવેદિતે સ્વયં હૈમે હિમશૈલેન વિસ્તૃતે। મહાસને મુનિવરો નિષસાદાતુલદ્યુતિઃ
જ્યારે હિમાલયે પોતે સુવર્ણ આસન પાથરીને આપ્યું, ત્યારે તેજસ્વી મુનિ મહાન આસન પર બેસી ગયા.
યથાર્હમર્ઘ્યં પાદ્યં ચ શૈલસ્તસ્મૈ ન્યવેદયેત્। મુનિઃ સ પ્રતિજગ્રાહ તમર્ઘ્યં વિધિવત્તદા
પર્વતરાજે યોગ્ય રીતે પાદ્ય અને અર્જ્ય આપ્યું; મુનિએ પણ વિધિ પ્રમાણે તે સ્વીકારી લીધું.
ગૃહીતાર્ઘમ્મુનિશ્રેષ્ઠમપૃચ્છત્શ્લક્ષ્ણયા ગિરા। કુશલં તપસઃ શૈલઃ શનૈઃ ફુલ્લાનનાંબુજઃ
અર્જ્ય સ્વીકારીને, મુનિમાં શ્રેષ્ઠ એવા નારદજીને, આનંદથી ખીલેલા ચહેરાવાળા હિમાલયે ધીરેધીરે કૂશળતા અને તપ વિશે પુછ્યું.
મુનિરપ્યદ્રિરાજાનમપૃચ્છત્કુશલં તદા। નારદ ઉવાચ-। અહો ધર્મોચિતસ્તેઽસ્તિ સંનિવેશો મહાગિરે
મુનિએ પણ એ સમયે પર્વતરાજની કૂશળતા પુછી. નારદજી બોલ્યા: 'હે મહાપર્વત, તમારું નિવાસ ધર્મને યોગ્ય છે.'
પૃથુત્વં મનસા તુલ્યં કંદરાણાં તવાનઘ। ગુરુત્વં તે ગુણૌઘાનાં સ્થાવરાદતિરિચ્યતે
હે નિર્દોષ પર્વત, તમારી વિશાળતા મનથી તમારી ગુફાઓ જેટલી છે; અને તમારા ગુણોની ભારતા બધાં સ્થાવરોથી વધારે છે.
પ્રસન્નતા ચ તોયસ્ય મુનિભ્યશ્ચાધિકા તવ। ન લક્ષયામઃ શૈલેન્દ્ર કુત્રાવિનયિતા સ્થિતા
તમારી શાંતિ પાણી અને મુનિઓથી પણ વધારે છે; હે પર્વતરાજ, તમારી અંદર અહંકાર ક્યાંય દેખાતો નથી.
નાના તપોભિર્મુનિભિર્જ્વલનાર્કસમપ્રભૈઃ। પાવનૈઃ પાવિતો નિત્યં ત્વં કંદરસમાશ્રયૈઃ
તમારી ગુફાઓમાં વસતા, અગ્નિ અને સૂર્ય જેટલા તેજવાળા, વિવિધ તપ કરતાં મુનિઓના તપથી તમે હંમેશાં પવિત્ર રહો છો.
અવમત્ય વિમાનાનિ સ્વર્ગવાસવિરાગિણઃ। પિતુર્ગૃહઇવાસીના દેવગંધર્વકિન્નરાઃ
સ્વર્ગના વૈભવને અવગણીને, સ્વર્ગસુખનો ત્યાગ કરનાર દેવ, ગંધર્વ અને કિનરાઓ પિતાના ઘરે જ રહે છે.
અહો ધન્યોસિ શૈલેન્દ્ર યસ્ય તે કંદરં હરઃ। અધ્યાસ્તે લોકનાથો હિ રામધ્યાનપરાયણઃ
અરે, પર્વતરાજ, તું કેટલો ધન્ય છે! તારા ગુહામાં જગતના સ્વામી હર, જે રામના ધ્યાનમાં લીન રહે છે, નિવાસ કરે છે.
ઇત્યુક્તવતિ દેવર્ષૌ નારદે સાદરં ગિરા। હિમશૈલસ્ય મહિષી મેના મુનિદિદૃક્ષયા
દેવર્ષિ નારદે આ રીતે સન્માનપૂર્વક કહ્યું ત્યારે, હિમશૈલની રાણી મેનાએ મુનિને જોવા માટે ઇચ્છા કરી.
અનુયાતા દુહિત્રા તુ સ્વલ્પાલિપરિચારિકા। લજ્જાપ્રણયનમ્રાઙ્ગી પ્રવિવેશ નિકેતનમ્
પત્ની પોતાની દીકરી અને થોડા દાસીઓ સાથે, લજ્જા અને પ્રેમથી નમ્ર શરીરે, ઘર અંદર પ્રવેશી.
યત્ર સ્થિતો મુનિવરઃ શૈલેન સહિતો વશી। તં દૃષ્ટ્વા તેજસો રાશિં મુનિં શૈલપ્રિયા તદા
જ્યાં મુનિ મહારાજ પર્વતરાજ સાથે બેઠેલા હતા, ત્યાં પર્વતરાજની પ્રિયાએ તેજથી ભરેલા મુનિને જોયા.