તૌ દંપતી કૃતાર્થૌ તુ જગ્મતુઃ સ્વાશ્રમં તદા। આહિતં તુ તદા ગર્ભં વરાંગી વરવર્ણિની1.42.
દંપતિએ ઈચ્છિત ફળ મેળવ્યા પછી, પોતાનો આશ્રમ તરફ પાછા ગયા; સુંદર વરાંગી એ સમયે ગર્ભવતી થઈ.
પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં તુ દધારોદર એવ હિ। તતો વર્ષસહસ્રાંતે વરાંગી સા પ્રસૂયત
પુરા હજારો વર્ષ સુધી તેણે ગર્ભમાં બાળક રાખ્યું; પછી હજારો વર્ષના અંતે, વરાંગી પ્રસૂતા થઈ.
જાયમાને તુ દૈત્યે તુ તસ્મિન્લોકભયંકરે। ચચાલ સર્વા પૃથિવી પ્રોદ્ભૂતાશ્ચ મહાર્ણવાઃ
દૈત્ય, જે લોકોએ ડરતા હતા, જન્મ લેતા, આખી પૃથ્વી કંપી ઉઠી અને મહા સમુદ્રો ઉછળી પડ્યા.
ચેલુર્ધરાધરાશ્ચાપિ વવુર્વાતાશ્ચ ભીષણાઃ। જેપુર્જપ્યં મુનિવરા નેદુર્વ્યાલમૃગા અપિ
પર્વતો હલ્યા, ભયાનક પવન ફૂંકો, મહાન મુનિઓએ જપ કર્યું, અને જંગલી પ્રાણીઓ ગર્જના કરી.
જહૌ કાંતિશ્ચંદ્રસૂર્યૌ નીહારચ્છાદિતા દિશઃ। જાતે મહાસુરે તસ્મિન્સર્વે ચાપિ મહાસુરાઃ
ચાંદ અને સૂર્યે તેજ ગુમાવ્યું, દિશાઓ ધુમ્મસથી ઢંકાઈ ગઈ; મહાસુર જન્મતા, બધા મહાસુરોએ
આજગ્મુર્હર્ષિતાસ્તત્ર તથા ચાસુરયોષિતઃ। જગુર્હર્ષસમાવિષ્ટા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
ત્યાં આનંદથી આવ્યા, દૈત્ય સ્ત્રીઓ પણ આવી; આનંદથી ભરેલા, તેઓએ ગીત ગાયા અને અપ્સરાઓએ નૃત્ય કર્યું.
તતો મહોત્સવે જાતે દાનવાનાં મહાદ્યુતે। વિષણ્ણમનસો દેવાઃ સહેંદ્રા અભવંસ્તદા
પછી, દાનવોની મહાસપર્ધામાં મહોત્સવ શરૂ થયો ત્યારે, ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવો દુઃખી મનથી બેઠા.
વરાંગી તુ સુતં દૃષ્ટ્વા હર્ષેણાપૂરિતા તદા। બહુમેને ચ દૈત્યેંદ્રો વિજાતં તં તદા તયા
વરાાંગી એ પોતાના પુત્રને જોઈને ખૂબ ખુશ થઈ; અને દૈત્યરાજ એ એ નવજાત બાળકને બહુ મહત્વપૂર્ણ માન્યો.
જાતમાત્રસ્તુ દૈત્યેંદ્રસ્તારકશ્ચોગ્રવિક્રમઃ। અભિષિક્તો સુરૈર્મુખ્યૈઃ કુજંભમહિષાદિભિઃ
જન્મતાની સાથે જ, દૈત્યરાજ તારક, જે અત્યંત શક્તિશાળી હતો, કુજંબ, મહિષ અને અન્ય મુખ્ય દેવો દ્વારા અભિષિક્ત થયો.
સર્વાસુરમહારાજ્યે પૃથિવીતુલનક્ષમે। સ તુ પ્રાપ્તમહારાજ્યસ્તારકો નૃપસત્તમ
પૃથ્વી જેટલી વિશાળ દૈત્યોના મહારાજ્યમાં, તારક એ સર્વોચ્ચ રાજય પ્રાપ્ત કર્યું, હે શ્રેષ્ઠ રાજા.
ઉવાચ દાનવશ્રેષ્ઠો યુક્તિયુક્તમિદં વચઃ। તારક ઉવાચ। શૃણુધ્વમસુરાઃ સર્વે વાક્યં મમ મહાબલાઃ
દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ તારક એ યોગ્ય રીતે કહ્યું: "હે મહાબલી દૈત્યો, મારા વચન સાંભળો."
વંશક્ષયકરા દેવાઃ સર્વેષામેવ દાનવાઃ। અસ્માકં જાતિધર્મેણ વિરૂઢં વૈરમક્ષયમ્
હે દૈત્યો, દેવો આપણા વંશના નાશક છે; આપણા જન્મના ધર્મ પ્રમાણે, દુશ્મનાઈ વધી છે અને ક્યારેય ખતમ થતી નથી.
વયં તપશ્ચરિષ્યામઃ સુરાણાં નિગ્રહાય તુ। સ્વબાહુબલમાશ્રિત્ય સર્વ એવ ન સંશયઃ
અમે બધા દેવોને હરાવવા તપ કરશું, આપણા પોતાના બાહુબળ પર આધાર રાખીને, કોઈ શંકા નથી.
તચ્છ્રુત્વા સંમતં કૃત્વા પારિયાત્રં યયૌ ગિરિં। નિરાહારઃ પંચતપાઃ પત્રભુગ્વારિભોજનઃ
આ સાંભળીને અને સહમતિ આપી, તે પારીયાત્ર પર્વત પર ગયો, ઉપવાસ રાખ્યો, પાંદડાં અને પાણી પર જીવીને પાંચ પ્રકારના તપ કર્યા.
શતંશતં સમાનાં તુ તપાંસ્યેતાન્યથાકરોત્। એવં તુ કર્શિતે દેહે તપોરાશિત્વમાગતે
સેંકડો વર્ષ સુધી એ તપ કર્યો; તેમ તેના શરીર દુર્બળ થઈ ગયું અને તપનો પૂરતો સંગ્રહ થયો.
બ્રહ્માગત્યાહ દૈત્યેંદ્રં વરં વરય સુવ્રત। સ વવ્રે સર્વભૂતેભ્યો ન મે મૃત્યુર્ભવેદિતિ
બ્રહ્મા આવ્યા અને દૈત્યરાજને કહ્યું: "વરસ માંગો, હે સત્યવ્રત." એએ માગ્યું: "મને કોઈ જીવથી મૃત્યુ ન થાય."
તમુવાચ તતો બ્રહ્મા દેહિનાં મરણં ધ્રુવમ્। યતસ્તતોપિ વરય મૃત્યું યસ્માન્ન શંકસે
પછી બ્રહ્મા એ કહ્યું: "શરીરધારી માટે મૃત્યુ નિશ્ચિત છે; તેથી, એમાંથી પસંદ કરો, જેને તમે ડરતા નથી."
તતઃ સંચિંત્ય દૈત્યેંદ્રઃ શિશોર્વૈ સપ્તવાસરાત્। વવ્રે મહાસુરો મૃત્યું મોહિતો હ્યવલેપતઃ
પછી, વિચાર કરીને, દૈત્યરાજ, ગર્વથી મોહિત, એ મહાદૈત્ય એ માગ્યું કે માત્ર સાત દિવસના બાળકથી જ મૃત્યુ થાય.
જગામોમિત્યુદાહૃત્ય બ્રહ્મા દૈત્યો નિજં ગૃહમ્। અથાહ મંત્રિણસ્તૂર્ણં બલં મે સંપ્રયુજ્યતામ્
"એવું જ થશે" કહી બ્રહ્મા ચાલ્યા ગયા, અને દૈત્ય પોતાનું ઘર ગયો; પછી એએ તરત જ પોતાના મંત્રીઓને કહ્યું: "મારી સેના તૈયાર કરો."
યદિ વો મત્પ્રિયં કાર્યં નિગ્રાહ્યાઃ સુરસત્તમાઃ। નિગૃહીતેષુ મે પ્રીતિર્જાયતે ચાતુલાઽસુરાઃ
"જો તમે મને ખુશ કરવા માંગો છો, તો શ્રેષ્ઠ દેવોને જીતવું જોઈએ; તેઓને કાબૂમાં લાવશો તો મારી ખુશી અપરંપાર થશે, હે દૈત્યો."
તારકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ગ્રસનો નામ દાનવઃ। સેનાનીર્દૈત્યરાજસ્ય સજ્જં ચક્રે બલં ચ તત્
તારકના વચન સાંભળીને, ગ્રસન નામના દૈત્ય, જે દૈત્યરાજની સેના નો મુખ્ય હતો, એ એ સેના તૈયાર કરી.
આહત્ય ભેરીં ગંભીરાં દૈત્યાનાહૂય સત્વરઃ। દશકોટીશ્વરા દૈત્યા દૈત્યાનાં ચંડવિક્રમાઃ
ગંભીર ભેરી વગાડી, એ ઝડપથી દૈત્યોને બોલાવ્યા; દસ કરોડ દૈત્યરાજ, જેઓ ખૂબ પરાક્રમી હતા, ભેગા થયા.
તેષામગ્રેસરો જંભઃ કુજંભોનંતરોઽસુરઃ। મહિષઃ કુંજરો મેઘઃ કાલનેમિર્નિમિસ્તથા
એમાં જાંભા સૌથી આગળ હતો; પછી કુજંબ, પછી મહિષ, કુંજર, મેઘ, કાલનેમી અને નિમિ પણ હતા.
મંથનો જંભકઃ શુમ્ભો દૈત્યેંદ્રા દશનાયકાઃ। અન્યે ચ શતશસ્તત્ર પૃથિવીતુલનક્ષમાઃ
મંથન, જાંભક, શુંભ, દશ દૈત્યરાજ અને ત્યાં હજારો અન્ય, પૃથ્વી જેટલા વિશાળ, ભેગા થયા.
ગરુડાનાં સહસ્રેણ ચક્રાષ્ટકવિભૂષિતઃ। સકૂબરપરીવારશ્ચતુર્યોજનવિસ્તૃતઃ
આ રથને આઠ ચક્રોથી શોભિત કરવામાં આવ્યો હતો અને ગદાધારી સહાયકો સાથે, ચાર યોજન જેટલો પહોળો, હજારો ગરુડોએ ખેંચતો હતો.
સ્યંદનસ્તારકસ્યાસીત્વ્યાઘ્રસિંહખરાર્વભિઃ। યુક્તા રથાસ્તુ ગ્રસન જંભકૌ જંભકુંભિનાં
તારાનો રથ વાઘ, સિંહ, ગધેડા અને ઊંટથી જોડાયેલો હતો; ગ્રસન અને જંભકાના રથ જંભકુંભી હાથીઓ દ્વારા ખેંચાતા હતા.
મેઘસ્ય દ્વીપિભિર્યુક્તઃ કૂષ્માંડૈઃ કાલનેમિનઃ। પર્વતાભશ્ચતુર્દંષ્ટ્રો નિમેશ્ચૈવ મહાગજઃ
મેઘનો રથ દ્વીપમાં રહેતા પ્રાણીઓ અને કુષ્માંડા રાક્ષસો દ્વારા જોડાયેલો હતો; કાલનેમીનો રથ ચાર દાંતવાળા, પર્વત જેવા હાથીઓથી, અને નિમેષનો રથ મહા હાથીથી જોડાયેલો હતો.
શતહસ્તતુરંગસ્થો મંથનો નામ દૈત્યરાટ્। જંભકસ્તૂષ્ટ્રમારૂઢો ગિરીંદ્રાભં મહાબલઃ
મંથન નામનો શક્તિશાળી દૈત્યરાજ શતહસ્તી ઘોડા પર સવાર હતો; જંભક, જે મહાબળ અને પર્વત જેવો હતો, ઊંટ પર સવાર હતો.
શુંભો મેષં સમારૂઢોઽન્યેપ્યેવં ચિત્રવાહનાઃ। પ્રચંડાશ્ચિત્રવર્માણઃ કુંડલોષ્ણીષભૂષિતાઃ
શુંભ બકરા પર સવાર હતો, અને અન્ય લોકો પણ વિવિધ અદભૂત વાહન પર હતા; તેઓ ઉગ્ર અને સુંદર બાંધણીવાળા, કુંડળ અને પાગડીથી શોભિત હતા.
તદ્બલં દૈત્યસિંહસ્ય ભીમરૂપં વ્યજાયત। પ્રમત્તમત્તમાતંગતુરંગરથસંકુલમ્
દૈત્યસિંહની એ સેના ભયાનક રૂપમાં દેખાઈ, જેમાં ઉન્મત્ત હાથી, ઘોડા અને રથો ભરેલા હતા.