કં વા કામં પ્રયચ્છામિ શીઘ્રં પ્રબ્રૂહિ માનિનિ। વરાંગ્યુવાચ। ત્રાસિતાસ્મ્યપવિદ્ધાસ્મિ તાડિતા પીડિતાસ્મિ ચ
‘કઈ ઈચ્છા છે, હું તને શું આપું? જલદી કહો, હે ગૌરવવતી.’ વરાંગી બોલી, ‘હું ડરી ગઈ છું, ત્યજી દીધી, માર મારી, અને પીડાઈ ગઈ છું.’
રૌદ્રેણ દેવરાજેન નષ્ટનાથેવ ભૂરિશઃ। દુઃખસ્યાંતમપશ્યંતી પ્રાણાંસ્ત્યક્તું વ્યવસ્થિતા
‘દેવરાજના ક્રોધથી, ઘણા વખતથી પતિથી વિહોણી થઈ, દુઃખનો અંત દેખાતો નથી, તેથી જીવન છોડવાનો નિશ્ચય કર્યો છે.’
પુત્રં મે તારકં દેહિ તસ્માદ્દુઃખમહાર્ણવાત્। એવમુક્તસ્તુ દૈત્યેંદ્રઃ કોપવ્યાકુલલોચનઃ
‘મને તારા નામનો પુત્ર આપો, જેથી હું આ દુઃખના વિશાળ સમુદ્રમાંથી બહાર આવી શકું.’ આવું સાંભળીને દૈત્યરાજના આંખોમાં ગુસ્સો છલકાયો.
શક્તોપિ દેવરાજસ્ય પ્રતિકર્તું મહાસુરઃ। તપ એવ પુનશ્ચર્તું વ્યવસ્યત મહાબલઃ
દેવરાજનો સામનો કરવાની શક્તિ હોવા છતાં, મહાબળ દૈત્યએ ફરી તપ કરવાનું નક્કી કર્યું.
જ્ઞાત્વા તસ્ય તુ સંકલ્પં બ્રહ્મા ક્રૂરતરં પુનઃ। આજગામ ત્વરાયુક્તો યત્રાસૌ દિતિનંદનઃ
તેના સંકલ્પ જાણીને, બ્રહ્મા, અગાઉ કરતાં વધુ કઠોર, ઝડપથી દિતિના પુત્ર જ્યાં હતો ત્યાં પહોંચ્યા.
બ્રહ્મોવાચ। કિમર્થં પુત્ર ભૂયસ્ત્વં કર્તું નિયમમુદ્યતઃ। તદહં તે પુનર્દદ્મિ કાંક્ષિતં પુત્રમોજસા
બ્રહ્માએ કહ્યું, 'પુત્ર, તું ફરી તપ કરવા માટે કેમ તૈયાર થયો છે? હું ફરી તને મનગમતો પુત્ર આપું છું.'
વજ્રાંગ ઉવાચ। ઉત્થિતેન મયા દૃષ્ટા સમાધાનાત્ત્વદાજ્ઞયા। ત્રાસિતેંદ્રેણ મામાહ સા વરાંગી સુતાર્થિની
વજ્રાંગે કહ્યું, 'તમારી આજ્ઞાથી ધ્યાનમાંથી ઊઠીને, મેં તેને ઈન્દ્રથી ડરી ગયેલી જોઈ, અને તેણે મને પુત્ર માટે વિનંતી કરી.'
પુત્રં મે તારકં દેહિ તુષ્ટો મે ત્વં પિતામહ। બ્રહ્મોવાચ। અલં તે તપસા વીર મા ક્લેશે દુસ્તરે વિશ
‘મને તારા નામનો પુત્ર આપો, હે પિતામહ, તું pleased થો.’ બ્રહ્માએ કહ્યું, 'હવે તપ પૂરતું છે, હે વીર, આ કઠિન કષ્ટમાં ન પડો.'
પુત્રસ્તુ તારકો નામ ભવિષ્યતિ મહાબલઃ। દેવસીમંતિનીનાં તુ ધમ્મિલ્લક વિમોક્ષકઃ
‘તારો પુત્ર તારા નામે, મહાબળવાન થશે; તે દેવીઓમાં મુક્તિ આપનાર બનશે.’
ઇત્યુક્તો દૈત્યનાથસ્તુ પ્રણમ્ય પ્રપિતામહમ્। ગત્વા તાં નંદયામાસ મહિષીં કર્શિતાંતરામ્
આ રીતે કહ્યું, દૈત્યનાથે પિતામહને વંદન કરી, પોતાની દુઃખી રાણી પાસે જઈને તેને આનંદિત કરી.
તૌ દંપતી કૃતાર્થૌ તુ જગ્મતુઃ સ્વાશ્રમં તદા। આહિતં તુ તદા ગર્ભં વરાંગી વરવર્ણિની1.42.
દંપતિએ ઈચ્છિત ફળ મેળવ્યા પછી, પોતાનો આશ્રમ તરફ પાછા ગયા; સુંદર વરાંગી એ સમયે ગર્ભવતી થઈ.
પૂર્ણં વર્ષસહસ્રં તુ દધારોદર એવ હિ। તતો વર્ષસહસ્રાંતે વરાંગી સા પ્રસૂયત
પુરા હજારો વર્ષ સુધી તેણે ગર્ભમાં બાળક રાખ્યું; પછી હજારો વર્ષના અંતે, વરાંગી પ્રસૂતા થઈ.
જાયમાને તુ દૈત્યે તુ તસ્મિન્લોકભયંકરે। ચચાલ સર્વા પૃથિવી પ્રોદ્ભૂતાશ્ચ મહાર્ણવાઃ
દૈત્ય, જે લોકોએ ડરતા હતા, જન્મ લેતા, આખી પૃથ્વી કંપી ઉઠી અને મહા સમુદ્રો ઉછળી પડ્યા.
ચેલુર્ધરાધરાશ્ચાપિ વવુર્વાતાશ્ચ ભીષણાઃ। જેપુર્જપ્યં મુનિવરા નેદુર્વ્યાલમૃગા અપિ
પર્વતો હલ્યા, ભયાનક પવન ફૂંકો, મહાન મુનિઓએ જપ કર્યું, અને જંગલી પ્રાણીઓ ગર્જના કરી.
જહૌ કાંતિશ્ચંદ્રસૂર્યૌ નીહારચ્છાદિતા દિશઃ। જાતે મહાસુરે તસ્મિન્સર્વે ચાપિ મહાસુરાઃ
ચાંદ અને સૂર્યે તેજ ગુમાવ્યું, દિશાઓ ધુમ્મસથી ઢંકાઈ ગઈ; મહાસુર જન્મતા, બધા મહાસુરોએ
આજગ્મુર્હર્ષિતાસ્તત્ર તથા ચાસુરયોષિતઃ। જગુર્હર્ષસમાવિષ્ટા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
ત્યાં આનંદથી આવ્યા, દૈત્ય સ્ત્રીઓ પણ આવી; આનંદથી ભરેલા, તેઓએ ગીત ગાયા અને અપ્સરાઓએ નૃત્ય કર્યું.
તતો મહોત્સવે જાતે દાનવાનાં મહાદ્યુતે। વિષણ્ણમનસો દેવાઃ સહેંદ્રા અભવંસ્તદા
પછી, દાનવોની મહાસપર્ધામાં મહોત્સવ શરૂ થયો ત્યારે, ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવો દુઃખી મનથી બેઠા.
વરાંગી તુ સુતં દૃષ્ટ્વા હર્ષેણાપૂરિતા તદા। બહુમેને ચ દૈત્યેંદ્રો વિજાતં તં તદા તયા
વરાાંગી એ પોતાના પુત્રને જોઈને ખૂબ ખુશ થઈ; અને દૈત્યરાજ એ એ નવજાત બાળકને બહુ મહત્વપૂર્ણ માન્યો.
જાતમાત્રસ્તુ દૈત્યેંદ્રસ્તારકશ્ચોગ્રવિક્રમઃ। અભિષિક્તો સુરૈર્મુખ્યૈઃ કુજંભમહિષાદિભિઃ
જન્મતાની સાથે જ, દૈત્યરાજ તારક, જે અત્યંત શક્તિશાળી હતો, કુજંબ, મહિષ અને અન્ય મુખ્ય દેવો દ્વારા અભિષિક્ત થયો.
સર્વાસુરમહારાજ્યે પૃથિવીતુલનક્ષમે। સ તુ પ્રાપ્તમહારાજ્યસ્તારકો નૃપસત્તમ
પૃથ્વી જેટલી વિશાળ દૈત્યોના મહારાજ્યમાં, તારક એ સર્વોચ્ચ રાજય પ્રાપ્ત કર્યું, હે શ્રેષ્ઠ રાજા.
ઉવાચ દાનવશ્રેષ્ઠો યુક્તિયુક્તમિદં વચઃ। તારક ઉવાચ। શૃણુધ્વમસુરાઃ સર્વે વાક્યં મમ મહાબલાઃ
દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ તારક એ યોગ્ય રીતે કહ્યું: "હે મહાબલી દૈત્યો, મારા વચન સાંભળો."
વંશક્ષયકરા દેવાઃ સર્વેષામેવ દાનવાઃ। અસ્માકં જાતિધર્મેણ વિરૂઢં વૈરમક્ષયમ્
હે દૈત્યો, દેવો આપણા વંશના નાશક છે; આપણા જન્મના ધર્મ પ્રમાણે, દુશ્મનાઈ વધી છે અને ક્યારેય ખતમ થતી નથી.
વયં તપશ્ચરિષ્યામઃ સુરાણાં નિગ્રહાય તુ। સ્વબાહુબલમાશ્રિત્ય સર્વ એવ ન સંશયઃ
અમે બધા દેવોને હરાવવા તપ કરશું, આપણા પોતાના બાહુબળ પર આધાર રાખીને, કોઈ શંકા નથી.
તચ્છ્રુત્વા સંમતં કૃત્વા પારિયાત્રં યયૌ ગિરિં। નિરાહારઃ પંચતપાઃ પત્રભુગ્વારિભોજનઃ
આ સાંભળીને અને સહમતિ આપી, તે પારીયાત્ર પર્વત પર ગયો, ઉપવાસ રાખ્યો, પાંદડાં અને પાણી પર જીવીને પાંચ પ્રકારના તપ કર્યા.
શતંશતં સમાનાં તુ તપાંસ્યેતાન્યથાકરોત્। એવં તુ કર્શિતે દેહે તપોરાશિત્વમાગતે
સેંકડો વર્ષ સુધી એ તપ કર્યો; તેમ તેના શરીર દુર્બળ થઈ ગયું અને તપનો પૂરતો સંગ્રહ થયો.
બ્રહ્માગત્યાહ દૈત્યેંદ્રં વરં વરય સુવ્રત। સ વવ્રે સર્વભૂતેભ્યો ન મે મૃત્યુર્ભવેદિતિ
બ્રહ્મા આવ્યા અને દૈત્યરાજને કહ્યું: "વરસ માંગો, હે સત્યવ્રત." એએ માગ્યું: "મને કોઈ જીવથી મૃત્યુ ન થાય."
તમુવાચ તતો બ્રહ્મા દેહિનાં મરણં ધ્રુવમ્। યતસ્તતોપિ વરય મૃત્યું યસ્માન્ન શંકસે
પછી બ્રહ્મા એ કહ્યું: "શરીરધારી માટે મૃત્યુ નિશ્ચિત છે; તેથી, એમાંથી પસંદ કરો, જેને તમે ડરતા નથી."
તતઃ સંચિંત્ય દૈત્યેંદ્રઃ શિશોર્વૈ સપ્તવાસરાત્। વવ્રે મહાસુરો મૃત્યું મોહિતો હ્યવલેપતઃ
પછી, વિચાર કરીને, દૈત્યરાજ, ગર્વથી મોહિત, એ મહાદૈત્ય એ માગ્યું કે માત્ર સાત દિવસના બાળકથી જ મૃત્યુ થાય.
જગામોમિત્યુદાહૃત્ય બ્રહ્મા દૈત્યો નિજં ગૃહમ્। અથાહ મંત્રિણસ્તૂર્ણં બલં મે સંપ્રયુજ્યતામ્
"એવું જ થશે" કહી બ્રહ્મા ચાલ્યા ગયા, અને દૈત્ય પોતાનું ઘર ગયો; પછી એએ તરત જ પોતાના મંત્રીઓને કહ્યું: "મારી સેના તૈયાર કરો."
યદિ વો મત્પ્રિયં કાર્યં નિગ્રાહ્યાઃ સુરસત્તમાઃ। નિગૃહીતેષુ મે પ્રીતિર્જાયતે ચાતુલાઽસુરાઃ
"જો તમે મને ખુશ કરવા માંગો છો, તો શ્રેષ્ઠ દેવોને જીતવું જોઈએ; તેઓને કાબૂમાં લાવશો તો મારી ખુશી અપરંપાર થશે, હે દૈત્યો."