સા પ્રદીપ્તાગ્નિપવના નારાયણપરાયણા। સાસમુદ્રૌઘસદૃશી દીપ્યમાના મહાચમૂઃ1.41.
તે મહાસેના અગ્નિ અને પવનથી ઝળહળતી, નારાયણમાં નિષ્ઠાવાન, સમુદ્રની લહેર જેવી પ્રકાશમાન દેખાઈ.
રરાજાસ્ત્રવતી ભીમા યક્ષગંધર્વશાલિની। તયોશ્ચમ્વોસ્તદાનીં તુ બભૂવ સ સમાગમઃ
ભયાનક, હથિયારો સાથે સજ્જ, યક્ષ અને ગંધર્વોથી શોભાયમાન, તે સેના પછી બીજી સેના સાથે યુદ્ધમાં મળી.
દ્યાવાપૃથિવ્યોસ્સંયોગો યથા સ્યાદ્યુગપર્યયે। તદ્યુદ્ધમભવદ્ઘોરં દેવદાનવસંકુલં
જેમ યુગના અંતે આકાશ અને પૃથ્વી એક થાય, તેમ તે યુદ્ધ ભયાનક બની ગયું, દેવ અને દાનવોથી ભરેલું.
ક્ષમાપરાક્રમપરં સદર્પવિનયસ્યદં। નિશ્ચક્રમુર્બલાભ્યાં તુ ભીમાભ્યાં ચ સુરાઽસુરાઃ
સહનશીલતા અને પરાક્રમમાં તત્પર, અહંકાર અને ગર્વનો નાશ કરતી, દેવ અને અસુરો, શક્તિશાળી અને ભયાનક, યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યા.
પૂર્વાપરાભ્યાં સંરબ્ધાઃ સાગરાભ્યામિવાંબુદાઃ। તાભ્યાં બલાભ્યાં સંહૃષ્ટાશ્ચેરુસ્તે દેવદાનવાઃ
જેમ વાદળો પૂર્વ અને પશ્ચિમના સમુદ્રથી ઉત્તેજિત થાય, તેમ, પોતાની શક્તિથી ખુશ થયેલા દેવ અને દાનવો આગળ વધ્યા.
વનાભ્યાં પાર્વતીયાભ્યાં પુષ્પિતાભ્યાં યથા નગાઃ। સમાજઘ્નુસ્તથા ભેરીઃ શંખાન્દધ્મુરનેકશઃ
જેમ પર્વતોમાં વૃક્ષો જંગલમાં ફૂલી ઉઠે, તેમ તેઓ વારંવાર ભેરી અને શંખ વગાડવા લાગ્યા.
બ્રહ્માંડં ચ ભુવં ચૈવ દિશશ્ચ સમપૂરયન્। જ્યાઘાતતલનિર્ઘોષ ધનુષાં કૂજિતાનિ ચ
તેઓએ બ્રહ્માંડ, પૃથ્વી અને દિશાઓ bowstringના ઝણકાર અને ધનુષની અવાજથી ભરાઈ ગયા.
દુંદુભીનાં ચ નિર્હ્રાદો દૈત્યમંતર્દધુઃ સ્વનમ્। તેઽન્યોન્યમભિસંપેતુર્યાતયંતઃ પરસ્પરમ્
ડુંડુભીના ગાઢ અવાજે દૈત્યોની અવાજને દબાવી દીધો; તેઓ એકબીજાને પર હુમલો કરવા દોડી ગયા.
બભંજુર્બાહુભિર્બાહુ યુદ્ધમન્યે યુયુત્સવઃ। દેવાનામશનીર્ઘોરાઃ પરિઘાંશ્ચોત્તમાયુધાન્
કેટલાક હાથથી હાથ તોડી, હાથમાં યુદ્ધ કરવા ઉત્સુક હતા; દેવોએ ભયાનક વજ્ર અને ભારે ગદા ફેંકી.
નિસ્ત્રિંશાન્સસૃજુઃ સંખ્યે ગદાગુર્વીશ્ચ દાનવાઃ। ગદાનિપાતૈર્ભગ્નાંગા બાણૈશ્ચ શકલીકૃતાઃ
દાનવો યુદ્ધમાં તલવાર અને ભારે ગદા ફેંકતા; ગદાની મારથી અંગો તૂટી ગયા અને તીરસથી શરીર ચકનાચૂર થઈ ગયા.
પરિપેતુર્ભૃશં કેચિત્પુનઃ કેચિત્તુ જઘ્નિરે। તતો રથૈશ્ચ તુરગૈર્વિમાનૈશ્ચ પદાતિભિઃ
કેટલાક ભારે પડી ગયા, તો કેટલાક માર્યા ગયા; પછી રથ, ઘોડા, ઉડતા વાહન અને પગદળ સાથે તેઓ આગળ વધ્યા.
સમીયુસ્તેતિસંરબ્ધા રોષાદન્યોન્યમાહવે। સંવર્ત્તમાનાસ્સમરે સંદષ્ટૌષ્ટપુટાનનાઃ
તેઓ ગુસ્સામાં એકબીજાને યુદ્ધમાં દોડી ગયા, ગુસ્સાથી દાંત દબાવી, ચહેરા ક્રોધથી વાંકડા થઈ ગયા.
રથા રથૈર્નિયુધ્યંતે પાદાતાશ્ચ પદાતિભિઃ। તેષાં રથાનાં તુમુલઃ સશબ્દઃ શબ્દવાહિનામ્
રથો રથો સાથે, પગદળ પગદળ સાથે યુદ્ધ કરતા; રથોની ગૂંજી રહેલી અવાજથી ભારે હલચલ થઈ.
નભો નિદદ્ધ્વાનયથા નભસ્યે જલદસ્વનૈઃ। બભંજિરે રથાન્કેચિત્કેચિત્સંમૃદિતા રથૈઃ
આકાશ વાદળના ગર્જન જેવી અવાજથી ગૂંજી ઉઠ્યું; કેટલાક રથ તૂટી ગયા, તો કેટલાક રથ દ્વારા કચડી નાખાયા.
સંબાધમન્યે સંપ્રાપ્તા ન શેકુશ્ચલિતું રથાઃ। અન્યોન્ય મધ્યે સમરે દોર્ભ્યામુત્ક્ષિપ્ય દંશિતાઃ
રથો એકબીજાની નજીક એટલા ભેગા થઈ ગયા કે હલનચલન કરી શક્યા નહીં; યુદ્ધના મધ્યમાં યોદ્ધાઓ દાંત કટકટાવીને એકબીજાના હાથ પકડીને ઝપટા મારતા હતા.
સંહ્રાદમાણાસ્સબલા જઘ્નુસ્તત્રાસિ ચર્મિણઃ। અસ્ત્રૈરન્યે વિનિર્ભિન્ના રક્તં વેમુર્હતાયુધિ
કેટલાંક યોદ્ધાઓ તલવાર અને ઢાલ લઈને ગર્જના સાથે મારતા હતા; બીજા, શસ્ત્રોથી ઘાયલ થઈ, લોહી વહાવીને યુદ્ધમાં મરી પડ્યા.
ક્ષરજ્જલાનાં સદૃશા જલદાનાં સમાગતાઃ। અન્યોન્યબાણવર્ષેણ યુદ્ધદુર્દિનમાબભૌ
પાણીથી ભરેલા વાદળો જેવું ભેગું થઈને, તેઓ એકબીજાને તીરસાં વરસાવતા યુદ્ધના દિવસને અંધારું કરી દીધું.
એતસ્મિન્નંતરે ક્રુદ્ધઃ કાલનેમિસ્સ દાનવઃ। અવર્ધત સમુદ્રૌઘૈઃ પૂર્યમાણ ઇવાંબુદઃ
એ સમયે, કાળનેમિ નામનો દાનવ ગુસ્સામાં સમુદ્રની લહેરોથી ભરાતા વાદળ જેવો ફૂલી ઉઠ્યો.
તસ્ય વિદ્યુલ્લતાપીડાઃ પ્રદીપ્તાશનિવર્ષિણઃ। ગાત્રૈર્નગગિરિપ્રખ્યૈર્વિનિપેતુર્બલાહકાઃ
તેના પર્વત જેવા વિશાળ શરીર પરથી વીજળીથી ઝળહળતા અને ગર્જના કરતા વાદળો પડ્યા.
ક્રોધાન્નિશ્વસતસ્તસ્ય ભ્રૂભેદસ્વેદવર્ષિણઃ। સાગ્નિસ્ફુલિંગાઃ પ્રતતા મુખાન્નિશ્ચેરુરર્ચિષઃ
તે ગુસ્સામાં શ્વાસ લેતો ત્યારે, ભ્રૂભંગથી પસીનો વરસતો અને તેના મોઢામાંથી ચીંગારીયાં ભરેલી જ્વાળાઓ સતત બહાર આવતી હતી.
તિર્યગૂર્ધ્વં ચ ગગને વવૃધુસ્તસ્ય બાહવઃ। પર્વતાદિવ નિષ્ક્રાંતાઃ પંચાસ્યા ઇવ પન્નગાઃ
તેના હાથો આકાશમાં આડાં અને ઉપર ફેલાઈ ગયા, પર્વતમાંથી નીકળેલા પાંચમુખી સાપ જેવાં દેખાતા હતા.
સોઽસ્ત્રજાલૈર્બહુવિધૈર્ધનુર્ભિઃ પરિઘૈરપિ। દિવ્યમાકાશમાવવ્રે પર્વતૈરુચ્છ્રિતૈરિવ
તે અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો, ધનુષ અને લોખંડના ગડા વડે દિવ્ય આકાશને ઊંચા પર્વતો જેવું ઢાંકી દીધું.
સોનિલોદ્ભૂતવસનસ્તસ્થૌ સંગ્રામલાલસઃ। સંધ્યાતપગ્રસ્તશિલઃ સાક્ષાન્મેરુરિવાચલઃ
પવનથી ફૂકાયેલા વસ્ત્ર પહેરી, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક, તે સાંજના કિરણોથી પથ્થરો દહાયેલા મેરુ પર્વત જેવો અડગ ઊભો રહ્યો.
ઊરુવેગપ્રમથિતૈઃ શૃંગશૈલાગ્રપાદપૈઃ। અપાતયદ્દેવગણાન્વજ્રેણેવ મહાગિરીન્
તેના જાંઘોની જોરથી પર્વતની ટોચો, શિખરો અને વૃક્ષો ઉખાડી, તેણે દેવતાઓના સમૂહને વીજળી જેવી અસરથી ધરાશાયી કરી દીધા.
બાહુભિશ્ચ સનિસ્ત્રિંશૈશ્છિન્નભિન્નશિરોરુહાઃ। ન શેકુશ્ચલિતું દેવાઃ કાલનેમિહતા યુધિ
તેના તલવારવાળા હાથોથી ઘાયલ અને શરીર તૂટી ગયેલા દેવતાઓ કાળનેમિ દ્વારા યુદ્ધમાં હરાઈને હલનચલન કરી શક્યા નહીં.
મુષ્ટિભિર્નિહતાઃ કેચિત્કેચિચ્ચ દ્વિદલીકૃતાઃ। યક્ષગંધર્વપતગાઃ સમહોરગકિન્નરાઃ
કેટલાંક યક્ષ, ગંધર્વ, પક્ષી, સાપ અને કિન્નરો તેની મુઠ્ઠીથી માર્યા ગયા, તો કેટલાક બે ભાગમાં વિભાજિત થઈ ગયા.
તેન વિત્રાસિતાઃ પેતુઃ સમરે કાલનેમિના। ન શેકુર્યત્નવંતોપિ યત્નં કર્તું વિચેતસઃ
કાળનેમિથી ડરાઈને તેઓ યુદ્ધમાં પડી ગયા; બધી મહેનત છતાં, મન ગભરાઈ ગયાં અને કશું કરી શક્યા નહીં.
તેન શક્રઃ સહસ્રાક્ષોઽસ્પંદિતઃ શરબંધનૈઃ। નિષ્પ્રયત્નઃ કૃતઃ સંખ્યે ચલિતું ન શશાક હ
કાળનેમિએ ઇન્દ્રને, જેની હજાર આંખો છે, તીરસાંના બંધથી બાંધી દીધો; યુદ્ધમાં તે નિષ્ક્રિય થઈ ગયો અને હલનચલન કરી શક્યો નહીં.
નિર્જલાંભોદસદૃશો નિર્જલાર્ણવસપ્રભઃ। નિર્વ્યાપારઃ કૃતસ્તેન વિપાશો વરુણો મૃધે
તેના કારણે, જળના દેવ વરુણ યુદ્ધમાં નિષ્ક્રિય થઈ ગયા, પાણી વગરના વાદળ અથવા શુષ્ક સમુદ્ર જેવો દેખાતા હતા.
રણે વૈશ્રવણસ્તેન પરીતઃ કાલરૂપિણા। વિલપન્લોકપાલેશસ્ત્યાજિતો ધનદઃ ક્રિયાં
કાળરૂપે ઘેરાયેલા વૈશ્વરવણ, ધનના દેવ, યુદ્ધમાં રડતા અને લોકપાલ તરીકેની ફરજથી દૂર કરવામાં આવ્યા.