તસ્મિંસ્તુ વ્યથિતે દૈત્યે નિર્વીર્યૈષા ન સંશયઃ। શાપો હ્યસ્યાઃ પુરા દત્તઃ સૃષ્ટા યેનૈવ તેજસા
જ્યારે એ દૈત્ય પીડાય છે, ત્યારે આ માયા નિર્વીર્ય બની જશે, એમાં શંકા નથી; એ જ તેજથી પૂર્વે શાપ આપવામાં આવ્યો હતો.
યદ્યેષા પ્રતિહંતવ્યા કર્તવ્યો ભગવાન્સુખી। દીયતાં મે સખો શક્ર તોયયોનિર્નિશાકરઃ
જો આનો પ્રતિકાર કરવો હોય, તો ભગવાન સુખી થાય; હે મિત્ર, મને ઇન્દ્ર, પાણીનું મૂળ અને ચંદ્ર આપ.
તેનાહં સહસં ગમ્ય યાદોભિશ્ચ સમાવૃતઃ। માયામેતાં હનિષ્યામિ ત્વત્પ્રસાદાન્ન સંશયઃ
એથી, હું યાદવો સાથે ઝડપથી જઈશ; તારી કૃપાથી આ માયાને નિશ્ચયે નાશ કરીશ.
એવમસ્ત્વિતિસંહૃષ્ટઃ શક્રસ્ત્રિદશવર્ધનઃ। સંદિદેશાગ્રતઃ સોમં યુદ્ધાય શિશિરાયુધમ્
જેમ કહ્યું તેમ, આનંદિત ઇન્દ્ર, દેવતાઓના વૃદ્ધિકારક, સોમને, શીતલ શસ્ત્રધારીને, યુદ્ધ માટે આગળ મોકલ્યા.
ગચ્છ સોમ સહાયન્ત્વં કુરુ પાશધરસ્ય વૈ। અસુરાણાં વિનાશાય જયાર્થં ત્રિદિવૌકસામ્
હવે Soma, તું પાશધારીના સાથી બનીને જા; અસુરોના વિનાશ માટે અને સ્વર્ગવાસીઓની વિજય માટે.
ત્વં મતઃ પ્રતિવીર્યશ્ચ જ્યોતિષામપિ ચેશ્વરઃ। ત્વન્મયાન્સર્વલોકેષુ રસાન્વેદવિદો વિદુઃ
તું શક્તિમાં સમાન માનવામાં આવે છે અને તું જ પ્રકાશોના પણ સ્વામી છે; વેદ જાણનારા કહે છે કે બધાં લોકોમાં રહેલા રસ તારા દ્વારા વ્યાપ્ત છે.
ત્વયા સમો ન લોકેસ્મિન્વિદ્યતે શિશિરાયુધઃ। ક્ષયવૃદ્ધીતવાવ્યક્તેસાગરેચૈવચાંબરે
શીતકિરણધારી, આ જગતમાં તારા જેવો બીજો કોઈ નથી; અવ્યક્તના વધઘટમાં, સમુદ્રમાં અને આકાશમાં પણ તું અનન્ય છે.
પ્રવર્તયસ્યહોરાત્રાત્કાલં સંમોહયન્જગત્। લોકચ્છાયામયં લક્ષ્મ તવાંકઃ શશવિગ્રહઃ
તું દિવસ-રાત દ્વારા સમયને ચલાવે છે અને જગતને મોહમાં મૂકે છે; તારા શરીરે ચાંદ્રમાની જે છાપ છે, એ લોકની છાયા છે.
ન વિદુઃ સોમ તે માયાં યે ચ નક્ષત્રયોનયઃ। ત્વમાદિત્યપથાદૂર્ધ્વં જ્યોતિષાં ચોપરિસ્થિતઃ
સોમ, તારું માયા તો તારાઓના સર્જકો પણ જાણતા નથી; તું સૂર્યમાર્ગથી પણ ઊંચે અને પ્રકાશોથી પણ ઉપર સ્થિત છે.
તમઃ પ્રોત્સાર્ય સહસા ભાસયસ્યખિલં જગત્। શીતભાનુર્હિમતનુર્જ્યોતિષામધિપઃ શશી
તું અંધકારને તરત દૂર કરી આખું જગત પ્રકાશિત કરે છે; તું શીતકિરણવાળો, બરફ જેવું શરીર ધરાવતો અને પ્રકાશનો સ્વામી ચંદ્ર છે.
અપિ તત્કાલયોગાત્મા ઇજ્યો યજ્ઞરથોઽવ્યયઃ। ઓષધીશઃ ક્રિયાયોનિરપાં યોનિરનુષ્ણગુઃ
તું સમયના સંયોગનો આત્મા છે, અવિનાશી અને પૂજનીય છે, યજ્ઞનું રથ છે, વનસ્પતિઓનો સ્વામી છે, ક્રિયાઓનો મૂળ છે, જળનો આધાર છે અને તારે તાપ નથી.
શીતાંશુરમૃતાધારશ્ચપલઃ શ્વેતવાહનઃ। ત્વં કાંતિઃ કાંતવપુષાં ત્વં સોમઃ સોમપાયિનામ્
તું શીતકિરણવાળો, અમૃતનો આધાર, ઝડપી અને સફેદ વાહન ધરાવતો છે; તું તેજસ્વીઓમાં તેજ છે, અને સોમપાન કરનારા માટે તું સોમ છે.
સૌમ્યસ્ત્વં સર્વભૂતાનાં તિમિરઘ્નસ્ત્વમૃક્ષરાટ્। તદ્ગચ્છ ત્વં મહાસેન વરુણેન વરૂથિના
તું સર્વ જીવોમાં સૌમ્ય છે, અંધકારનો નાશક છે, તારાઓનો રાજા છે; તેથી મહાસેન અને વરુણ તથા તેમની સેના સાથે તું જા.
શમયસ્વાસુરીં માયાં યયા દહ્યામહે રણે। સોમ ઉવાચ। યન્માં વદસિ યુદ્ધાર્થં દેવરાજવરપ્રદ
યુદ્ધમાં જે અસુરમાયાથી આપણે દાઝાઈએ છીએ, એ માયાને શાંત કર.
એષ વર્ષામિ શિશિરં દૈત્યમાયાપકર્ષણં। એતાન્મે શીતનિર્દગ્ધાન્પશ્યસ્વ હિમવેષ્ટિતાન્
સોમે કહ્યું: દેવરાજ, તું જે યુદ્ધ માટે મને કહે છે, એ હું કરું છું.
તથા હિમકરોત્સૃષ્ટાઃ સપાશા હિમવૃષ્ટયઃ। વેષ્ટયંતિ ચ તાન્દૈત્યાન્વાયુર્મેઘગણાનિવ
હવે હું ઠંડકવર્ષા વરસાવું છું, જે દૈત્યમાયાને દૂર કરે છે; આ દૈત્યોને જો, જે ઠંડકથી દાઝાઈ અને હિમમાં લપેટાઈ ગયા છે.
તૌ પાશશીતાંશુધરૌ વરુણેંદૂ મહાબલૌ। જઘ્નતુર્હિમપાતૈશ્ચ પાશપાતૈશ્ચ દાનવાન્
જેમ પવન મેઘસમૂહને ઘેરી લે છે, તેમ ચંદ્ર દ્વારા છૂટેલી પાશવાળી હિમવર્ષા દૈત્યોને ઘેરી રહી છે.
દ્વાવંબુનાથૌ સમરે તૌ પાશહિમયોધિનૌ। મૃધે ચેરતુરંભોભિઃ ક્ષુબ્ધાવિવ મહાર્ણવૌ
તે બંને મહાબળવાન, વરુણ અને ચંદ્ર, પાશ અને શીતકિરણ ધારણ કરીને, દૈત્યોને હિમવર્ષા અને પાશથી માર્યા.
તાભ્યામાપૂરિતં સર્વં તદ્દાનવબલં મહત્। જગત્સંવર્ત્તકાંભોદૈઃ પ્રવર્ષૈરિવ સંવૃતં
તે બંને જળના સ્વામી, હિમપાશથી સજ્જ થઈ, યુદ્ધમાં મહા તરંગો સાથે ફર્યા, જાણે બે ઉગ્ર સમુદ્ર ઉછળી રહ્યા હોય.
તાવુદ્યતાવંબુનાથૌ શશાંકવરુણાવુભૌ। શમયામાસતુસ્તાં તુ માયાં દૈત્યેન્દ્રનિર્મિતાં
તે બંને દ્વારા આખું દૈત્યસેનાનું મહાબળ ઘેરી લેવામાં આવ્યું, જાણે જગતના વિનાશક વાદળોની વરસાદથી ઢંકાઈ ગયું હોય.
શીતાંશુજાલનિર્દગ્ધાઃ પાશૈશ્ચાસ્કંદિતા રણે। ન શેકુશ્ચલિતું દૈત્યા વિશિરસ્કા ઇવાદ્રયઃ
શીતકિરણ અને પાશથી યુદ્ધમાં દાઝાયેલા દૈત્યો ચાલવા પણ શક્યા નહીં, જાણે શિખર વિના પર્વતો.
શીતાંશુ નિહતાસ્તે તુ દૈત્યાસ્સર્વે નિપાતિતાઃ। હિમપ્લાવિત સર્વાંગાનિરૂષ્માણ ઇવાગ્નયઃ
શીતકિરણથી દહાયેલા અને પાશથી ઘાયલ થયેલા બધા દૈત્યો પડી ગયા; તેઓ ઠંડકથી ઢંકાઈ ગયા, જાણે તાપ વિનાના અગ્નિ.
તેષાં તુ દિવિ દૈત્યાનાં નિપતંતિ શુભાનિ વૈ। વિમાનાનિ વિચિત્રાણિ નિપતંત્યુત્પતંતિ ચ
ચંદ્રના પ્રભાવે, બધા દૈત્યો આકાશમાંથી નીચે પડ્યા, તેમના શરીર પર હિમ પડી ગયો હતો, જાણે અગ્નિમાંથી તાપ દૂર થઈ ગયો હોય તેમ.
તાન્પાશહસ્તગ્રથિતાન્છાદિતાન્શીતરશ્મિભિઃ। મયો દદર્શ માયાવી દાનવાન્દિવિ દાનવઃ
માયાવાન દાનવ માયાએ, આકાશમાં પાશથી બંધાયેલા અને શીતલ કિરણોથી ઢંકાયેલા દાનવોને જોયા.
સશૈલજાલાં વિતતાં ખડ્ગપટ્ટસહાસિનીમ્। પાદપોત્કરકૂટસ્થાં કંદરાકીર્ણકાનનાં
તેને વિશાળ માયા ઊભી કરી, જેમાં પહાડોની શ્રેણીઓ હતી, ખડગ અને છરીઓથી સજ્જ હતી, પથ્થરનાં ટોચ પર ઊભી હતી અને ગુફાઓ તથા જંગલોથી ભરેલી હતી.
સિંહવ્યાઘ્રગણાકીર્ણાં નદદ્ભિર્દેવયૂથપૈઃ। ઈહામૃગગણાકીર્ણાં પવનાઘૂર્ણિતદ્દ્રુમામ્
તેમાં સિંહ અને વાઘોની ટોળીઓ હતી, દેવતાઓના ઝુંડના ધ્વનિથી ગૂંજતી હતી, જંગલી પ્રાણીઓથી ભરપૂર હતી અને પવનથી વૃક્ષો હલાઈ રહ્યા હતા.
નિર્મિતાં સ્વેન પુત્રેણ કૂજંતીં દિવિકામગાં। પ્રથિતાં પાર્વતીં માયાં સસૃજે સ સમંતતઃ
તે પ્રસિદ્ધ માયા, પાર્વતી નામે ઓળખાતી, માયાના પોતાના પુત્રે રચી હતી, જે દેવતાઓને ઇચ્છનીય અને ગૂંજતી હતી, અને માયાએ તેને સર્વત્ર ફેલાવી.
સાસિશબ્દૈશ્શિલાવર્ષૈઃ સંપતદ્ભિશ્ચ પાદપૈઃ। જઘાન દેવસંઘાંસ્તે દાનવાનભ્યજીવયત્
ખડગના અવાજ, પથ્થરનાં વરસાદ અને પડતાં વૃક્ષોથી, તેણે દેવતાઓના સમૂહને આઘાત કર્યો અને દાનવોને ફરી જીવંત કર્યા.
નૈશાકરી વારુણી ચ માયે અંતર્હિતે તદા। અભવદ્ઘોરસંચારા પૃથિવી પર્વતૈરિવ
પછી ચંદ્ર અને વારુણીની માયા અદૃશ્ય થઈ ગઈ, અને પૃથ્વી પહાડોથી ભરેલી હોય તેમ ભયાનક બની ગઈ.
ન ચારુદ્ધો દ્રુમગણૈર્દેવો દૃશ્યત કશ્ચન। તદપધ્વસ્તધનુષં ભગ્નપ્રહરણાવિલમ્
કોઈ દેવતા વૃક્ષોના ઝુંડથી ઘેરાયેલા દેખાતા નહોતાં; તેમના ધનુષ્ય તૂટી ગયા હતા, શસ્ત્રો તૂટી ગયા હતા અને તેઓ વિખૂટા પડી ગયા હતા.