બ્રહ્મોવાચ॥ પુષ્કરેહં સુરશ્રેષ્ઠો ગયાયાં ચ ચતુર્મુખઃ। કાન્યકુબ્જે દેવગર્ભો ભૃગુકક્ષે પિતામહઃ
બ્રહ્મા બોલ્યા: પુષ્કરમાં હું દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છું; ગયામાં હું ચતુરમુખ છું; કાન્યકુભજમાં દેવગર્ભ છું; ભૃગુકક્ષમાં પિતામહ છું.
કાવેર્ય્યાં સૃષ્ટિકર્તા ચ નંદિપુર્ય્યાં બૃહસ્પતિઃ। પ્રભાસે પદ્મજન્મા ચ વાનર્યાં ચ સુરપ્રિયઃ
કાવેરી પર હું સર્જનહાર છું; નંદીપુરમાં હું બૃહસ્પતિ છું; પ્રભાસમાં કમળજ છું; વાનર્યા માં દેવોને પ્રિય છું.
દ્વારવત્યાં તુ ઋગ્વેદી વૈદિશે ભુવનાધિપઃ। પૌંડ્રકે પુંડરીકાક્ષઃ પિંગાક્ષો હસ્તિનાપુરે
દ્વારકામાં હું ઋગ્વેદી છું; વૈદિશમાં હું ભૂવનાધિપ છું; પૌંડ્રકમાં કમળનેત્ર છું; હસ્તિનાપુરમાં પિંગાક્ષ છું.
જયંત્યાં વિજયશ્ચાસ્મિ જયંતઃ પુષ્કરાવતે। ઉગ્રેષુ પદ્મહસ્તોહં તમોનદ્યાં તમોનુદઃ
જયંતીમાં હું વિજય છું; જયંતમાં પુષ્કરાવત છું; ઉગ્રોમાં કમળહસ્ત છું; તમોનદીમાં અંધકારનો નાશક છું.
અહિચ્છન્ને જયા નંદી કાંચીપુર્યાં જનપ્રિયઃ। બ્રહ્માહં પાટલીપુત્રે ઋષિકુંડે મુનિસ્તથા
કાંચીપુરમાં અહિચ્છન્ન વિજયી છે, નંદી લોકોમાં પ્રિય છે; પાટલિપુત્રમાં હું બ્રહ્મા છું, ઋષિકુંડમાં પણ મুনি રૂપે હાજર છું.
મહિતારે મુકુંદશ્ચ શ્રીકંઠઃ શ્રીનિવાસિતે। કામરૂપે શુભાકારો વારાણસ્યાં શિવપ્રિયઃ
મહિતારામાં મુકુંદ હાજર છે; શ્રીનિવાસમાં શ્રીકંઠ વસે છે; કામરૂપમાં શુભ રૂપ દેખાય છે; વારાણસીમાં શિવના પ્રિય રહે છે.
મલ્લિકાક્ષે તથા વિષ્ણુર્મહેંદ્રે ભાર્ગવસ્તથા। ગોનર્દે સ્થવિરાકાર ઉજ્જયિન્યાં પિતામહઃ
મલ્લિકાક્ષમાં વિષ્ણુ છે; મહેન્દ્રમાં ભાર્ગવ છે; ગોનર્દમાં વૃદ્ધ રૂપે છે; ઉજ્જયિનીમાં પિતામહ છે.
કૌશાંબ્યાં તુ મહાબોધિરયોધ્યાયાં ચ રાઘવઃ। મુંનીંદ્રશ્ચિત્રકૂટે તુ વારાહો વિંધ્યપર્વતે
કૌશાંબીમાં મહાબોધિ છે; અયોધ્યામાં રાઘવ છે; ચિત્રકૂટમાં મુનિન્દ્ર છે; વિંધ્ય પર્વત પર વારાહ છે.
ગંગાદ્વારે પરમેષ્ઠી હિમવત્યપિ શંકરઃ। દેવિકાયાં સ્રુચાહસ્તઃ સ્રુવહસ્તશ્ચતુર્વટે
ગંગાદ્વાર પર પરમેશ્વર છે; હિમવત પર શંકર છે; દેવિકા પર હાથમાં પાત્ર છે; ચતુર્વટ પર યજ્ઞ ચમચી ધરાવે છે.
વૃંદાવને પદ્મપાણિઃ કુશહસ્તશ્ચ નૈમિષે। ગોપ્લક્ષે ચૈવ ગોપીન્દ્રઃ સચંદ્રો યમુનાતટે
વૃંદાવનમાં કમળહસ્ત છે; નૈમિષમાં કુશ ધરાવે છે; ગોપલક્ષમાં ગોપીંદ્ર છે; યમુના તટ પર ચંદ્ર સાથે છે.
ભાગીરથ્યાં પદ્મતનુર્જલાનંદો જલંધરે। કૌંકણે ચૈવ મદ્રાક્ષઃ કાંપિલ્યે કનકપ્રિયઃ
ભાગીરથી પર કમળતન છે; જલાંધર પર જલ આનંદ છે; કૌંકણમાં મદ્ર આંખો ધરાવે છે; કાંપિલ્યમાં સોનાનો પ્રિય છે.
વેંકટે ચાન્નદાતા ચ શંભુશ્ચૈવ ક્રતુસ્થલે। લંકાયાં ચ પુલસ્ત્યોહં કાશ્મીરે હંસવાહનઃ
વેંકટ પર અન્નદાતા છે; ક્રતુસ્થળે શંભુ છે; લંકામાં હું પુલસ્ત્ય છું; કાશ્મીરમાં હંસવાહન છું.
વસિષ્ઠશ્ચાર્બુદે ચૈવ નારદશ્ચોત્પલાવતે। મેલકે શ્રુતિદાતાહં પ્રપાતે યાદસાંપતિઃ
અરબુદમાં વસિષ્ઠ છે; ઉત્પલાવતામાં નારદ છે; મેલકામાં હું વેદદાતા છું; પ્રપાતે જલજીવોના સ્વામી છું.
સામવેદસ્તથા યજ્ઞે મધુરે મધુરપ્રિયઃ। અંકોટે યજ્ઞભોક્તા ચ બ્રહ્મવાદે સુરપ્રિયઃ
યજ્ઞમાં સામવેદ છે; મધુરામાં મધુરપ્રિય છે; અંકોટમાં યજ્ઞભોક્તા છે; બ્રહ્મવાદમાં દેવપ્રિય છે.
નારાયણશ્ચ ગોમંતે માયાપુર્યાં દ્વિજપ્રિયઃ। ઋષિવેદે દુરાધર્ષો દેવાયાં સુરમર્દનઃ
ગોમંતમાં નારાયણ છે; માયાપુરમાં દ્વિજપ્રિય છે; ઋષિવેદમાં દુર્ગમ છે; દેવાયામાં દૈવમાર્દન છે.
વિજયાયાં મહારૂપઃ સ્વરૂપો રાષ્ટ્રવર્દ્ધને। પૃથૂદરસ્તુ માલવ્યાં શાકંભર્યાં રસપ્રિયઃ
વિજયામાં મહારૂપ છે; સ્વરૂપમાં રાષ્ટ્ર વધારનાર છે; માલવમાં પહોળા પેટવાળો છે; શાકંભરીમાં રસપ્રિય છે.
પિંડારકે તુ ગોપાલઃ શંખોદ્ધારેંગવર્દ્ધનઃ। કાદંબકે પ્રજાધ્યક્ષો દેવાધ્યક્ષઃ સમસ્થલે
પિંડારકમાં ગોપાલ છે; શંખોદ્ધારમાં અંગવર્ધન છે; કાદંબકમાં પ્રજાધ્યક્ષ છે; સમસ્થળે દેવાધ્યક્ષ છે.
ગંગાધરો ભદ્રપીઠે જલશાય્યપ્યહમર્બુદે। ત્ર્યંબકે ત્રિપુરાધીશઃ શ્રીપર્વતે ત્રિલોચનઃ
ભદ્રપીઠે ગંગાધર છે; અરબુદમાં હું જલશયી છું; ત્રયંબકમાં ત્રિપુરાધીશ છે; શ્રીપર્વત પર ત્રિલોચન છે.
મહાદેવઃ પદ્મપુરે કાપાલે વૈધસસ્તથા। શૃંગિબેરપુરે શૌરિર્નૈમિષે ચક્રપાણિકઃ
પદ્મપુરમાં મહાદેવ છે; કાપાલે વૈધસ છે; શ્રંગિબેરપુરમાં શૌરી છે; નૈમિષે ચક્રપાણી છે.
દંડપુર્યાં વિરૂપાક્ષો ગૌતમો ધૂતપાપકે। હંસનાથો માલ્યવતિ દ્વિજેંદ્રો વલિકે તથા1.34.
દંડપુરમાં વિરુપાક્ષ છે; ધૂતપાપકમાં ગૌતમ છે; માલ્યવતીમાં હંસનાથ છે; વલિકમાં દ્વિજોના ઇન્દ્ર છે.
ઇંદ્રપુર્યાં દેવનાથો દ્યૂતપાયાં પુરંદરઃ। હંસવાહસ્તુ લંબાયાં ચંડાયાં ગરુડપ્રિયઃ
ઇન્દ્રપુરમાં દેવનાથ છે; દ્યુતપાયામાં પુરંદર છે; લંબામાં હંસવાહન છે; ચંડામાં ગરુડપ્રિય છે.
મહોદયે મહાયજ્ઞઃ સુયજ્ઞો યજ્ઞકેતને। સિદ્ધિસ્મરે પદ્મવર્ણઃ વિભાયાં પદ્મબોધનઃ
મહોદયે મહાયજ્ઞ છે; સુયજ્ઞે શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ છે; યજ્ઞકેતનામાં યજ્ઞધ્વજ છે; સિદ્ધિસ્મરે કમળવર્ણ છે; વિભામાં કમળજાગૃત છે.
દેવદારુવને લિંગં મહાપત્તૌ વિનાયકઃ। ત્ર્યંબકો માતૃકાસ્થાને અલકાયાં કુલાધિપઃ
દેવદારુના જંગલમાં લિંગ છે, મહાપત્તા સ્થળે વિનાયક છે; ત્રયંબકમાં માતાઓના સ્થાન પર છે, અલકામાં કુળના અધિપતિ છે.
ત્રિકૂટે ચૈવ ગોનર્દઃ પાતાલે વાસુકિસ્તથા। પદ્માધ્યક્ષશ્ચ કેદારે કૂષ્માંડે સુરતપ્રિયઃ
ત્રિકૂટમાં ગોનર્દ છે, પાતાળમાં વાસુકિ છે; પદ્માધ્યક્ષ કેદારમાં છે, કુષ્માંડા સ્થળે સુરતાને પ્રિય છે.
કુંડવાપ્યાં શુભાંગસ્તુ સારણ્યાં તક્ષકસ્તથા। અક્ષોટે પાપહા ચૈવ અંબિકાયાં સુદર્શનઃ
કુંડવાપી ખાતે શુભાંગ છે, સારણ્યમાં તક્ષક છે; અક્ષોટમાં પાપહારી છે, અંબિકા સ્થળે સુદર્શન છે.
વરદાયાં મહાવીરઃ કાંતારે દુર્ગનાશનઃ। અનંતશ્ચૈવ પર્ણાટે પ્રકાશાયાં દિવાકરઃ
વરદા ખાતે મહાવીર છે, કાંતા જંગલમાં દુર્ગનાશક છે; પર્ણાટમાં અનંત છે, પ્રકાશમાં દિવાકર છે.
વિરાજાયાં પદ્મનાભઃ સ્વરુદ્રશ્ચ વૃકસ્થલે। માર્કંડો વટકે ચૈવ વાહિન્યાં મૃગકેતનઃ
વિરાજા સ્થળે પદ્મનાભ છે, વ્રકસ્થળે સ્વરુદ્ર છે; વટકામાં માર્કંડ છે, વાહિનીમાં મૃગકેતન છે.
પદ્માવત્યાં પદ્મગૃહો ગગને પદ્મકેતનઃ। અષ્ટોત્તરં સ્થાનશતં મયા તે પરિકીર્તિતમ્
પદ્માવતીમાં પદ્મગૃહ છે, આકાશમાં પદ્મકેતન છે; હું તને એકસો આઠ પવિત્ર સ્થળો ગણ્યા છે.
યત્ર વૈ મમ સાંનિધ્યં ત્રિસંધ્યં ત્રિપુરાંતક। એતેષામપિ યસ્ત્વેકં પશ્યતે ભક્તિમાન્નરઃ
ત્રિપુરવિનાશક, જ્યાં પણ મારી હાજરી છે, દિવસના ત્રણ સંધિ સમયે, જો કોઈ ભક્ત આ સ્થળોમાંથી એકને પણ દર્શન કરે—
સ્થાનં સુવિરજં લબ્ધ્વા મોદતે શાશ્વતીઃ સમાઃ। માનસં વાચિકં ચૈવ કાયિકં યચ્ચ દુષ્કૃતમ્
શુદ્ધ સ્થાન પામી, તે અનંત વર્ષો સુધી આનંદમાં રહે છે; મન, વાણી અને શરીરથી કરેલા બધા દોષ—