વિમુચ્યતે વા ભવતિ સ્થિતેસ્મિન્દસ્રેન્દુવહ્ન્યર્કમરુન્મહીભિઃ। તત્વૈઃ સ્વરૂપૈઃ સમરૂપધારિભિરાત્મસ્વરૂપે વિતત સ્વભાવઃ
મુક્ત થાઓ કે અહીં રહો, ઇન્દ્ર, ચંદ્ર, અગ્નિ, સૂર્ય, વાયુ અને પૃથ્વી સાથે, તમે તેમનાં સ્વરૂપો ધારણ કરો છો, પણ તમારું પોતાનું સ્વરૂપ સર્વત્ર વ્યાપક અને અવિનાશી છે.
ઇતિ સ્તુતિં મે ભગવન્હ્યનંત જુષસ્વ ભક્તસ્ય વિશેષતશ્ચ। સમાધિયુક્તસ્ય વિશુદ્ધચેતસસ્ત્વદ્ભાવભાવૈકમનોનુગસ્ય
હે અનંત ભગવાન, મારી આ સ્તુતિ સ્વીકારો, ખાસ કરીને એવા ભક્તની, જેનું મન ધ્યાનમાં એકરૂપ છે, હૃદય શુદ્ધ છે અને તમારો જ ભાવ રાખે છે.
સદા હૃદિસ્થો ભગવન્નમસ્તે નમામિ નિત્યં ભગવન્પુરાણ। ઇતિ પ્રકાશં તવ મે તદીશસ્તવં મયા સર્વગતિપ્રબુદ્ધ
હે ભગવાન, તમે હંમેશા હૃદયમાં વાસ કરો છો, તમને વંદન. હે પ્રાચીન ભગવાન, હું સદા તમને નમું છું. આ રીતે, તમારી મહિમા મને પ્રગટ થઈ છે, તમે સર્વ માર્ગે મને જાગૃત કર્યા છો.
સંસારચક્રે ભ્રમણાદિયુક્તા ભીતિં પુનર્નઃ પ્રતિપાલયસ્વ
સંસારના ચક્રમાં ભટકાતા અમે, ફરીથી અમને ડર લાગવા ન દો.
બ્રહ્મોવાચ॥ સર્વજ્ઞસ્ત્વં ન સંદેહો પ્રજ્ઞારાશિશ્ચ કેશવ। દેવાનાં પ્રથમઃ પૂજ્યઃ સર્વદા ત્વં ભવિષ્યસિ
બ્રહ્માએ કહ્યું: હે કેશવ, તું સર્વજ્ઞ છે, એમાં કોઈ શંકા નથી. તું જ જ્ઞાનનો ખજાનો છે. દેવોમાં તું હંમેશાં પ્રથમ પૂજનીય રહેશે.
નારાયણાદનંતરં રુદ્રો ભક્ત્યા વિરિંચનમ્। તુષ્ટાવ પ્રણતો ભૂત્વા બ્રહ્માણં કમલોદ્ભવમ્
નારાયણ પછી, રુદ્રે ભક્તિપૂર્વક કમળમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માને વંદન કરીને તેમની સ્તુતિ કરી.
નમઃ કમલપત્રાક્ષ નમસ્તે પદ્મજન્મને। નમઃ સુરાસુરગુરો કારિણે પરમાત્મને
હે કમળની પાંદડી જેવા નેત્રો ધરાવનાર, તને વંદન છે; કમળમાંથી જન્મેલા, તને નમન છે. દેવો અને અસુરોના ગુરુ, સર્વકર્તા અને પરમાત્મા, તને નમસ્કાર છે.
નમસ્તે સર્વદેવેશ નમો વૈ મોહનાશન। વિષ્ણોર્નાભિસ્થિતવતે કમલાસન જન્મને
હે સર્વ દેવોના સ્વામી, તને નમન છે; મોહનો નાશ કરનાર, તને વંદન છે. વિષ્ણુના નાભિ પર સ્થિત, કમળાસન ઉપર જન્મેલા, તને નમસ્કાર છે.
નમો વિદ્રુમરક્તાંગ પાણિપલ્લવશોભિને। શરણં ત્વાં પ્રપન્નોસ્મિ ત્રાહિ માં ભવસંસૃતેઃ
કોરલ જેવી લાલ કાયાવાળા, અને કોમળ હાથમાં તેજ ધરાવનાર, તને નમસ્કાર છે. હું તારી શરણમાં આવ્યો છું; મને સંસારના સાગરથી બચાવ.
પૂર્વં નીલાંબુદાકારં કુડ્મલં તે પિતામહ। દૃષ્ટ્વા રક્તમુખં ભૂયઃ પત્રકેસરસંયુતમ્
પહેલાં, હે પિતામહ, તારી કળીની આકાર, જે વાદળ જેવી નીલી હતી, અને પછી તારો લાલ ચહેરો, પાંદડાં અને કેશરથી શોભિત, મેં જોયો હતો.
પદ્મં ચાનેકપત્રાન્તમસંખ્યાતં નિરંજનમ્। તત્ર સ્થિતેન ત્વયૈષા સૃષ્ટિશ્ચૈવ પ્રવર્તિતા
કમળ, અનેક પાંદડાંથી ભરેલું, અનંત અને નિર્મલ, તેના ઉપર તું સ્થિત હતો અને એમાંથી તું આ સર્જન શરૂ કર્યું.
ત્વાં મુક્ત્વા નાન્યતસ્ત્રાણં જગદ્વંદ્ય નમોસ્તુ તે। સાવિત્રીશાપદગ્ધોહં લિંગં મે પતિતં ક્ષિતૌ
હે જગતના પૂજનીય, તારી સિવાય બીજું કોઈ આશ્રય નથી; તને નમન છે. સાવિત્રીના સ્વામીના શ્રાપથી, મારું લિંગ પૃથ્વી પર પડી ગયું છે.
ઇદાનીં કુરુ મે શાંતિં ત્રાહિ માં સહ ભાર્યયા। બ્રહ્મા વૈ પાતુ મે પાદૌ જંઘે વૈ કમલાસનઃ
હવે મને શાંતિ આપો; મને અને મારી પત્નીને રક્ષા કરો. બ્રહ્મા મારા પગને, અને કમળાસન મારા જાંઘને રક્ષા કરે.
વિરિંચો મે કટિં પાતુ સૃષ્ટિકૃદ્ગુહ્યમેવ ચ। નાભિં પદ્મનિભઃ પાતુ જઠરં ચતુરાનનઃ
વિરિંચી મારા કમરનું, સર્જનહાર ગુપ્ત અંગનું રક્ષણ કરે; કમળ જેવો મારા નાભિનું, અને ચતુરાનન મારા પેટનું રક્ષણ કરે.
ઉરસ્તુ વિશ્વસૃક્પાતુ હૃદયં પાતુ પદ્મજઃ। સાવિત્રીપતિર્મે કંઠં હૃષીકેશો મુખં મમ
વિશ્વના સર્જનહાર મારા છાતીનું, કમળજ meu હૃદયનું રક્ષણ કરે; સાવિત્રીના પતિ meu ગળાનું, અને હૃષીકેશ meu મોઢાનું રક્ષણ કરે.
પદ્મવર્ણશ્ચ નયને પરમાત્મા શિરો મમ। એવં ન્યસ્ય ગુરોર્નામ શંકરો નામશંકરઃ
કમળ રંગ meu આંખનું, પરમાત્મા meu માથાનું રક્ષણ કરે. આ રીતે ગુરુના નામો આપીને, શંકર શુભતા આપનાર બન્યા.
નમસ્તે ભગવન્બ્રહ્મન્નિત્યુક્ત્વા વિરરામ હ। તતસ્તુષ્ટો હરં બ્રહ્મા વાક્યમેતદુવાચ હ
'હે ભગવન બ્રહ્મા, તને નમન છે' એમ કહીને, તે મૌન થયા. પછી, પ્રસન્ન થઈને, બ્રહ્માએ હરાને આ વાક્ય કહ્યું.
કં તે કામં કરોમ્યદ્ય પૃચ્છ માં યદ્યદિચ્છસિ। રુદ્ર ઉવાચ॥ યદિ પ્રસન્નો મે નાથ વરદો યદિ વા મમ
આજે તારી શું ઇચ્છા છે? જે પણ માંગે છે, મને પૂછ. રુદ્ર બોલ્યા: જો તું મારા પર પ્રસન્ન છે, હે નાથ, અને મને વર આપવો છે—
તદેકં મે વદ વિભો યસ્મિન્સ્થાને ભવાન્સ્થિતઃ। કેષુકેષુ ચ સ્થાનેષુ ત્વાં પશ્યંતિ સદા દ્વિજાઃ
તો, હે મહાન, મને એ કહો કે તું કયા સ્થાને રહે છે, અને કયા કયા સ્થાને દ્વિજ તને હમેશા જુએ છે.
નામ્ના ચ કેન તે સ્થાનં શોભતે ધરણીતલે। તન્મે વદસ્વ સર્વેશ તવ ભક્તિરતસ્ય ચ
પૃથ્વી પર તારા સ્થાનો કયા નામથી પ્રસિદ્ધ છે? હે સર્વના સ્વામી, મને એ કહો અને ત્યાં તારી ભક્તિ વિશે પણ જણાવો.
બ્રહ્મોવાચ॥ પુષ્કરેહં સુરશ્રેષ્ઠો ગયાયાં ચ ચતુર્મુખઃ। કાન્યકુબ્જે દેવગર્ભો ભૃગુકક્ષે પિતામહઃ
બ્રહ્મા બોલ્યા: પુષ્કરમાં હું દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છું; ગયામાં હું ચતુરમુખ છું; કાન્યકુભજમાં દેવગર્ભ છું; ભૃગુકક્ષમાં પિતામહ છું.
કાવેર્ય્યાં સૃષ્ટિકર્તા ચ નંદિપુર્ય્યાં બૃહસ્પતિઃ। પ્રભાસે પદ્મજન્મા ચ વાનર્યાં ચ સુરપ્રિયઃ
કાવેરી પર હું સર્જનહાર છું; નંદીપુરમાં હું બૃહસ્પતિ છું; પ્રભાસમાં કમળજ છું; વાનર્યા માં દેવોને પ્રિય છું.
દ્વારવત્યાં તુ ઋગ્વેદી વૈદિશે ભુવનાધિપઃ। પૌંડ્રકે પુંડરીકાક્ષઃ પિંગાક્ષો હસ્તિનાપુરે
દ્વારકામાં હું ઋગ્વેદી છું; વૈદિશમાં હું ભૂવનાધિપ છું; પૌંડ્રકમાં કમળનેત્ર છું; હસ્તિનાપુરમાં પિંગાક્ષ છું.
જયંત્યાં વિજયશ્ચાસ્મિ જયંતઃ પુષ્કરાવતે। ઉગ્રેષુ પદ્મહસ્તોહં તમોનદ્યાં તમોનુદઃ
જયંતીમાં હું વિજય છું; જયંતમાં પુષ્કરાવત છું; ઉગ્રોમાં કમળહસ્ત છું; તમોનદીમાં અંધકારનો નાશક છું.
અહિચ્છન્ને જયા નંદી કાંચીપુર્યાં જનપ્રિયઃ। બ્રહ્માહં પાટલીપુત્રે ઋષિકુંડે મુનિસ્તથા
કાંચીપુરમાં અહિચ્છન્ન વિજયી છે, નંદી લોકોમાં પ્રિય છે; પાટલિપુત્રમાં હું બ્રહ્મા છું, ઋષિકુંડમાં પણ મুনি રૂપે હાજર છું.
મહિતારે મુકુંદશ્ચ શ્રીકંઠઃ શ્રીનિવાસિતે। કામરૂપે શુભાકારો વારાણસ્યાં શિવપ્રિયઃ
મહિતારામાં મુકુંદ હાજર છે; શ્રીનિવાસમાં શ્રીકંઠ વસે છે; કામરૂપમાં શુભ રૂપ દેખાય છે; વારાણસીમાં શિવના પ્રિય રહે છે.
મલ્લિકાક્ષે તથા વિષ્ણુર્મહેંદ્રે ભાર્ગવસ્તથા। ગોનર્દે સ્થવિરાકાર ઉજ્જયિન્યાં પિતામહઃ
મલ્લિકાક્ષમાં વિષ્ણુ છે; મહેન્દ્રમાં ભાર્ગવ છે; ગોનર્દમાં વૃદ્ધ રૂપે છે; ઉજ્જયિનીમાં પિતામહ છે.
કૌશાંબ્યાં તુ મહાબોધિરયોધ્યાયાં ચ રાઘવઃ। મુંનીંદ્રશ્ચિત્રકૂટે તુ વારાહો વિંધ્યપર્વતે
કૌશાંબીમાં મહાબોધિ છે; અયોધ્યામાં રાઘવ છે; ચિત્રકૂટમાં મુનિન્દ્ર છે; વિંધ્ય પર્વત પર વારાહ છે.
ગંગાદ્વારે પરમેષ્ઠી હિમવત્યપિ શંકરઃ। દેવિકાયાં સ્રુચાહસ્તઃ સ્રુવહસ્તશ્ચતુર્વટે
ગંગાદ્વાર પર પરમેશ્વર છે; હિમવત પર શંકર છે; દેવિકા પર હાથમાં પાત્ર છે; ચતુર્વટ પર યજ્ઞ ચમચી ધરાવે છે.
વૃંદાવને પદ્મપાણિઃ કુશહસ્તશ્ચ નૈમિષે। ગોપ્લક્ષે ચૈવ ગોપીન્દ્રઃ સચંદ્રો યમુનાતટે
વૃંદાવનમાં કમળહસ્ત છે; નૈમિષમાં કુશ ધરાવે છે; ગોપલક્ષમાં ગોપીંદ્ર છે; યમુના તટ પર ચંદ્ર સાથે છે.