મહાસંગ્રામમાં, કુબેરના ગદાના ઘાતે સૈંકડો શક્તિશાળી દૈત્યોએ પ્રાણ ગુમાવ્યા, તો હજારો દૈત્યોએ યુદ્ધભૂમિ પર લોહી વહાવ્યું. ઇન્દ્રના વજ્રના પ્રહારથી અગ્રણિ દૈત્યો ચકનાચૂર થઈ પડ્યા અને સ્કંદના ભાલાના ઘાતે અસંખ્ય દૈત્યો ધરતી પર ઢળી પડ્યા. ગણેશજીના પરશુથી મુખ્ય નેતાઓ ધરાશાયી થયા, અને વૈકુંઠના હસ્તમાંથી છૂટેલા ચક્રના ભયાનક પરાક્રમથી દૈત્યોએ ભયાનક વિધ્વંસ અનુભવ્યો. આકરા યુદ્ધમાં, દૈત્યોના અગ્રણીઓના મસ્તક ધરતી પર પડ્યા અને યમરાજના દંડથી અનગણિત લાખો દૈત્યો સંહારી લીધા. ત્યારબાદ, કાળે પોતાના ખડગથી દાનવોને ધરતી પર વિંધ્યા, મૃત્યુદેવે ભાલાથી દૈત્યોને વિનાશ પામ્યા અને પાશધારી દેવે પોતાના પાશથી બીજાને વશ કરી લીધા. દૈત્યોના પતનથી તક્ષક અને અન્ય નાગો પણ ઘાયલ થયા, જેમ ચંદ્ર શીતથી પીડાય છે તેમ. ઘોડેસવાર, ક્રોધિત ગધેડો અને પાશધારી વિધ્વંસક પણ હાથીઓને પછાડી દીધા. લોખંડના ગદાથી હાથીના મસ્તક પર ઘાત કરીને દૈત્યોને નાશ પામ્યા અને ઘોડા તથા હાથીઓને પણ ઝડપથી ધરાશાયી કર્યા. આ રીતે સિદ્ધ, ગાંધીર્વ, શક્તિશાળી અપ્સરાઓ અને અન્ય દેવતાઓ, માતૃગણના નેતાઓ સાથે મળીને, ભયાનક અને પ્રલયરૂપ દાનવો પર તીરો, ખડગ, ભાલા, શૂળ અને પરશુના ઘાત વરસાવ્યા. દેવતાઓએ દંડ, લોખંડના ગદા અને ગદાથી અસુરો પર આક્રમણ કર્યું. દૈત્યો સતત નબળા પડતા જતા, ત્યારે દૈત્યરાજ ઊભો થયો. તે દિવ્ય રથ પર આરૂઢ થયો, જે સૂર્યના રથ જેવું તેજસ્વી, મોતી અને શુદ્ધ સોનાથી બનાવેલું, ઘંટડીઓ અને યક્શપૂછના પંખા વડે શોભાયમાન હતું. ધ્વજ અને પટાકાઓથી સુશોભિત, ઇન્દ્રના રથ જેવી સુંદરતા ધરાવતું એ રથ દૈત્યપતિ હિરણ્યાક્ષે આરોહણ કર્યું. દેવો અને અસુરો બંને માટે અપ્રતિહત એવા હિરણ્યાક્ષે તીરોની વર્ષા કરીને સેના, હાથીઓ, રથો અને સિંધુયોદ્ધાઓને ઘાયલ કર્યા. તેણે સેના અને રથોને હજારોની સંખ્યામાં ધરતી પર ઢાળી દીધા. બધાં દેવસમૂહ વચ્ચે દૈત્યપતિએ મૃત્યુ સમાન તીરોની વર્ષા કરી અને યુદ્ધમાં દેવસેનાને ક્રમશઃ વિખેરાઈ નાખી. જેમ હાથી કમળપોખરમાં પોતાના દાંતો વડે કમળવાટિકાનો નાશ કરે, તેમ તેણે તીરોની વરસાત, ઝડપી હુમલાઓ અને સિંહના ગર્જનાથી દેવસેનાને તોડી નાંખી. એ શક્તિશાળી પ્રહારોથી અનેક યુદ્ધવીર ધરતી પર ઢળી પડ્યા અને દૈત્યપતિએ જયંતને દસ તીરો વડે ઘાયલ કર્યો. પછી તેણે રેમંતને પાંચ, શક્રને પંદર, ચિત્રરથને વીસ અને ગુહાને પચ્ચીસ તીરો વડે ઘાયલ કર્યા. હેરંબને ત્રણ, યમને ચાલીસ અને કાળ તથા મૃત્યુને એના કરતાં બે ગણા તીરો વડે ઘાયલ કર્યા. ગુહ્યકેશ, જે જગતનો પ્રાણ છે, તેને દસ તીરો વડે અને દરેક રુદ્રને છ અને સાત તીરો વડે ઘાયલ કર્યા. વસુઓ, સિદ્ધો, ગાંધીર્વો અને નાગો પર પણ તેણે તીરોની વરસા કરી; યુદ્ધમાં દેવતાઓને દસ, અઢાર અને છ તીરો વડે ઘાયલ કર્યા. તેની અસાધારણ શક્તિ અને આક્રમણના જોરે, ઝડપ અને શક્તિ ધરાવતા દેવતાઓ પણ ભયગ્રસ્ત થઈ ગયા અને સામનો કરી શક્યા નહીં. મહાદેવના ત્રિશૂલ જેવાં તીરો, જે જીવને વીંધતા હતા, એના ઘાતથી અમર દેવતાઓ યુદ્ધભૂમિ પર બેભાન થઈ પડ્યા. મુખ્ય દેવતાઓ પણ એની સામે ઊભા રહી શક્યા નહીં; ત્રણ લોકના સ્વામી દૈત્યપતિએ તેમને પલાયન કરાવ્યા. ઘાયલ અને પરાજિત દેવો હરિ ભગવાન પાસે શરણ માંગવા ગયા. એ સમયે વિષ્ણુએ જિષ્ણુ, અર્ધપક્ષી-ગરૂડને કહ્યું: "હવે તું ઝડપથી યુદ્ધના મથકે દૈત્ય સામે જા, હંમેશા તેની પાસે રહી તેને વિનાશ પામાડ." વિષ્ણુએ તીરો વડે દૈત્યના રથને ચકનાચૂર કરી દીધો અને તેનું ગતિ રોકી. ત્યારે દૈત્યે વિષ્ણુનું સામનો કરીને કહ્યું: "આજે હું તને અને દેવોને માર્યા પછી નવી સૃષ્ટિ રચીશ." ત્યારે વિષ્ણુએ ગર્જનારા દૈત્યને કહ્યું: "જો તું યુદ્ધમાં શક્તિશાળી છે, તો દૃઢતાથી ઊભો રહેજે." દૈત્યે વિષ્ણુ પર તીરોની વરસા કરી, પણ અવિનાશી વિષ્ણુએ યમના દંડ જેવા તીરો કાપી નાખ્યા અને પોતે પણ હજારો તીરો પાછા ચલાવ્યા. વિષ્ણુએ પોતાના તીરો વડે તે બધા તીરો કાપી નાખ્યા અને ભયાનક, અપરાજિત, અગ્નિ સમાન શસ્ત્રો વડે દૈત્યને ઘાયલ કર્યો. કેશવના ચપળ શસ્ત્રો, મનની ઝડપથી પણ ઝડપી, તીક્ષ્ણ તીરો અને ખડગોથી દુશ્મનના શસ્ત્રોને સુકા ઘાસ કે રૂંવાટા જેવાં છીણી નાખ્યા. હજારો સુવર્ણ તીરો વડે ઘાયલ, દુઃખી અને ક્રોધિત દૈત્યપતિએ યુદ્ધમાં એક પહાડ ઉપાડી લીધો. મહાબળવાન હિરણ્યાક્ષે એ પહાડ મહાદેવ પર ફેંક્યો, પણ હરિએ સરળતાથી પોતાની ગદાથી તેને ચકનાચૂર કરી નાખ્યો. આવી રીતે, દૈત્યે એક પછી એક હજાર પર્વતો ફેંક્યા, પણ હરિના ચપળતાથી બધાં પર્વતો ધૂળમાં મળી ગયા. પછી એ મહાદૈત્યે હજાર હાથો ઉત્પન્ન કર્યા અને ભયાનક તીરો, ભાલા, ત્રિશૂળ, પરશુ અને અન્ય શસ્ત્રોથી વિષ્ણુ પર પ્રહાર કર્યા. પણ શ્રેષ્ઠ દેવ વિષ્ણુએ તેની શસ્ત્રવર્ષા કાપી નાખી. જ્વલંત અને ભયાનક તીરો વડે, દૈત્યો માટે ભયાનક એવા એ તીરો, શંભુના ત્રિશૂલ જેવા, દૈત્યના અંગો વીંધ્યા. યુદ્ધમાં અવિનાશી હરિએ, દેવોના સ્વામી, દૈત્યરાજને, ભલે તે સર્વશક્તિમાન હતો, મૂર્છિત સ્થિતિમાં પહોંચાડ્યો. પછી દૈત્યે ભયાનક શસ્ત્ર, કાળની જિહ્વા જેવું, આઠ ઘંટડીઓથી અલંકૃત, હરિના વિશાળ વક્ષસ્થળ પર જોરથી ફેંક્યું.