बहिर्गिर्य्योंगमलदा मगधा मालवार्घटाः । सत्त्वतराः प्रावृषेयाः भार्गवाश्च द्विजर्षभाः
Those outside the mountains—Yongamaladas, Magadhas, Malava Arghatas, the most virtuous Prāvṛṣeyas, and the Bhārgavas, best among twice-born.
पुंड्रा भार्गाः किराताश्च सुदेष्णा भासुरास्तथा । शका निषादा निषधास्तथैवानर्त नैऋताः
The Pundras, Bhargas, Kiratas, Sudeṣṇas, Bhāsuras, Shakas, Nishadas, Nishadhas, Anartas, and Nairitas.
पूर्णलाः पूतिमत्स्याश्च कुंतला कुशकास्तथा । तरिग्रहाश्शूरसेना ईजिकाः कल्पकारणाः
The Purnalas, Putimatsyas, Kuntalas, Kushakas, Tarigrahas, Shurasenas, Ijikas, and Kalpakaranas.
तिलभागामसाराश्च मधुमत्ताः ककुंदकाः । काश्मीराः सिंधुसौवीरा गांधारा दर्शकास्तथा
The Tilabhagas, Masaras, Madhumattas, Kakundakas, Kashmiras, Sindhusauvīras, Gandharas, and Darshakas.
अभीसाराः कुद्रुताश्च सौरिला बाह्लिकास्तथा । दर्वी च मालवा दर्वा वातजामरथोरगाः
The Abhisaras, Kudrutas, Saurilas, Bahlikas, Darvi, Malavas, Darvas, and the Vatajamara Thoragas.
बलरट्टास्तथा विप्राः सुदामानः मुमल्लिकाः । बंधाकरीकषाश्चैव कुलिंदा गंधिकास्तथा
The Balaraṭṭas, O Brahmins, Sudāmanas, Mumallikas, Bandhakari Kaṣas, Kulindas, and Gandhikas.
वनायवोदशाः पार्श्वरोमाणः कुशबिंदवः । काच्छा गोपालकच्छाश्च जांगलाः कुरुवर्णकाः
The Vanāyavas, Odaśas, Pārśvas, Romāṇas, Kuśabindavas, Kāchchhas, Gopālakachchhas, Jāngalas, and Kuruvarṇakas—
किराताबर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तिकाः । औड्रम्लेच्छाः ससैरिंद्राः पार्वतीयाश्च सत्तमाः
The Kirātas, Barbaras, Siddhas, Vaidehas, Tāmraliṭikas, Auḍras, Mlecchas, Sairindhras, and the noble Pārvatīyas—
अथापरे जनपदा दक्षिणा मुनिपुंगवाः । द्रविडाः केरलाः प्राच्या मूषिका बालमूषिकाः
And other southern peoples, O best of sages: Draviḍas, Keralas, Prācyas, Mūṣikas, and Bālamūṣikas—
कर्णाटका माहिषका विकंधा मूषिकास्तथा । झल्लिकाः कुंतलाश्चैव सौहृदानलकाननाः
Karṇāṭakas, Māhiṣakas, Vikaṃdhas, Mūṣikas as well, Jhallikas, Kuṃtalas, Sauhṛdas, and Alakānanās—
कौक्कुटकास्तथा बोलाः कोकणा मणिवालकाः । समंगा कनकाश्चैव कुंकुरांगारमारिषाः
Kaukkuṭakas, Bolas, Kokaṇas, Maṇivālakās, Samaṅgas, Kanakas, Kuṃkurāṅgaramāriṣas—
ध्वजिन्युत्सवसंकेतास्त्रिवर्गा माल्यसेनयः । व्यूढकाः कोरकाः प्रोष्टाः संगवेगधरास्तथा
Those with banners, festival marks, and signals, the Trivargas, Mālyas, Senayas, Vyūḍhakas, Korakas, Proṣṭhas, and Saṃgavegadharas—
तथैव विंद्यरुलिकाः पुलिंदा बल्वलैः सह । मालवा मलराश्चैव तथैवापरवर्तकाः
Likewise the Vindyarulikās, Pulindas with the Balvalas, Mālavas, Malaras, and also the Aparavartakas—
कुलिंदाः कालदाश्चैव चंडकाः कुरटास्तथा । मुशलास्तनवालाश्च सतीर्था पूतिसृंजयाः
Kuliṃdas, Kāladās, Caṇḍakas, Kuraṭas, Muśalas, Tanavālas, Satīrthas, and Pūtisṛṃjayas—
अनिदायाः शिवाटाश्च तपनाः सूतपास्तथा । ऋषिकाश्च विदर्भाश्च स्तंगना परतंगकाः
Anidāyas, Śivāṭas, Tapanas, Sūtapās, Ṛṣikas, Vidarbhas, Staṃganas, and Parataṃgakas—
उत्तराश्चापरेम्लेच्छा जना हि मुनिपुंगवाः । जवनाश्च सकांबोजा दारुणा म्लेच्छजातयः
And other northern Mleccha peoples, O best of sages: Javanas, Kāmbojas, Dāruṇas, and other Mleccha tribes—
सकृघृहाः कुलट्याश्च हूणा पारसिकैः सह । तथैव रमणाश्चान्यास्तथा च दशमालिकाः
Sakṛghṛhas, Kulaṭyās, Hūṇas together with Pārasikas, likewise Ramaṇas and the Daśamālikās—
क्षत्रियोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्र कुलानि च । शूराभीराश्च दरदाः काश्मीराः पशुभिः सह
Kṣatriya settlements, Vaiśya and Śūdra families, Śūras, Abhīras, Daradas, and Kāśmīras along with their cattle—
खांडीकाश्च तुषाराश्च पद्मगा गिरिगह्वराः । आद्रेयाः सभिरादाजास्तथैव स्तनपोषकाः
Khāṇḍikas, Tuṣāras, Padmagas, those dwelling in mountain caves, Ādreyas, Sabhirādājas, and likewise Stanapoṣakas—
द्रोषकाश्च कलिंगाश्च किरातानां च जातयः । तोमरा हन्यमानाश्च तथैव करभंजकाः
Droṣakas, Kaliṅgas, the tribes of the Kirātas, Tomaras, Hanyamānas, and also Karabhaṃjakas—
एते चान्ये जनपदाः प्राच्योदीच्यास्तथैव च । उद्देशमात्रेण मया देशाः संकीर्तिता द्विजाः । यथागुणबलं चापि त्रिवर्गस्य महाफलम्
These and other peoples of the east and north have been mentioned by me, O twice-born, only by name; according to their qualities and strength, the great fruit of the three aims of life arises.
ऋषय ऊचुः-। भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च । प्रमाणमायुषः सूत बलं चापि शुभाशुभम्
The sages said: Tell us, O Sūta, the measure of life, strength, and the auspicious and inauspicious aspects of this land of Bhārata and also of Himavat.
अनागतमतिक्रांतं वर्तमानं च सत्तम । आचक्ष्व नो विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
O noble one, tell us in detail about the past, future, and present, and likewise about Harivarṣa.
सूत उवाच-। चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनिपुंगवाः । कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं च द्विजसत्तमाः
Sūta said: There are four ages in the land of Bhārata, O best of sages: Kṛta, Tretā, Dvāpara, and Tiṣya, O excellent twice-born ones.
पूर्वे कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं द्विजाः । तत्पश्चाद्द्वापरं चाथ ततस्तिष्यः प्रवर्तते
First was the age called Krita, then the Treta age, O twice-born; after that came Dvapara, and then Tishya begins.
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां मुनिपुंगवाः । आयुः संख्या कृतयुगे संख्याता हि तपोधनाः
O foremost sages, four thousand years is counted as the lifespan in the Krita age, as declared by those rich in austerity.
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायामायुषो विदुः । द्वे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठंति सांप्रतम्
Likewise, three thousand years is known as the lifespan in Treta; in Dvapara, two thousand years remain on earth at present.
तत्प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति तिष्ये तु मुनिपुंगवाः । गर्भस्थाश्च म्रियंतेऽत्र तथा जाता म्रियंति च
Such is the measure of existence in Tishya, O foremost sages; here, those in the womb die, and likewise, those born also perish.
महाबला महासत्त्वाः प्रज्ञागुणसमन्विताः । प्रजायंते च जाताश्च शतशोऽथ सहस्रशः
Those born are endowed with great strength, great vitality, and qualities of wisdom; they are born and arise by the hundreds and thousands.
द्विजाः कृतयुगे विप्रा बलिनः प्रियदर्शनाः । प्रजायंते च जाताश्च मुनयो वै तपोधनाः
O twice-born, in the Krita age, the Brahmins are powerful and pleasant to behold; sages rich in austerity are born and arise.