తత్సర్వం తత్ర భోగార్హమధః పాతఫలప్రదమ్
అక్కడ అనుభవించదగినదంతా చివరికి పతనానికి కారణమయ్యే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
దత్త్వాభయం చ సర్వేషాం సురాణాం త్రిదివం దదౌ
అందరు దేవతలకు భయాన్ని తొలగించి, వారికి స్వర్గాన్ని ఇచ్చాడు.
గన్ధర్వైర్గీయమానశ్చ పునర్వామనతాం గతః
గంధర్వులు పాటలు పాడుతూ స్తుతించగా, ఆయన మళ్లీ వామనరూపాన్ని ధరించాడు.
పరస్పరే స్మితముఖాః ప్రణేభుః పురుషోత్తమమ్
వారు పరస్పరం చిరునవ్వులతో ముఖాలు మెరిసిపోతూ, పురుషోత్తముని ముందు నమస్కరించారు.
మోహయన్నిఖిలం లోకం ప్రపేదే తపసే వనమ్
ప్రపంచమంతటిని మాయలో పడేసి, ఆయన తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లాడు.
యస్యాః స్మరణమాత్రేణ ముచ్యతే సర్వపాతకైః
ఆమెను కేవలం స్మరించినా అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది.
దేవాలయే నదీతీరే సో ఽశ్వమేధఫలం లభేత్
దేవాలయంలో లేదా నదీ తీరంలో ఆచరించినా, అశ్వమేధయాగ ఫలితం లభిస్తుంది.
అధునా లక్షణం బ్రూహి భ్రాతర్మే దానపాత్రఘయోః
ఇప్పుడు, అన్నయ్యా, దానం అందుకోవడానికి యోగ్యుడైనవాడి లక్షణాలు చెప్పు.
తస్మై తానాని దేయాని దత్తస్యానన్త్యమిచ్ఛతా
దానానికి అనంతమైన ఫలితం కోరేవారికి ఆ దానాలు ఇవ్వాలి.
న కదాపి క్షత్రవిశో గృహ్ణీయాతాం ప్రతిగ్రహమ్
క్షత్రియుడు లేదా వాణిజ్యవృత్తి వాడూ ఎప్పుడూ దానం స్వీకరించకూడదు.
స్వకర్మత్యాగినశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తన కర్తవ్యాన్ని వదిలేసినవాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
నక్షత్రసూచకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
నక్షత్రాల గురించి చెప్పేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
అయాజ్యయాజకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
యజ్ఞాలు చేయడానికి అర్హుడు కానివాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
ధర్మవిక్రయిణో విప్ర దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ధర్మాన్ని అమ్ముకునే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు, బ్రాహ్మణా.
పరోపతాపినశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ఇతరులకు హాని చేసే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
ధావకో వా భవేత్తేషాం దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
వారు సేవకుడైనా, అలాంటి వాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
అభక్ష్య భక్షకస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తినకూడని పదార్థాలు తినేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
పైంశ్వలాన్నభుజశ్చాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
శవకర్మానికి ఉపయోగించే అన్నం తినేవాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
దుష్ప్రతిగ్రహదగ్ధస్య దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తప్పుగా దానం తీసుకునే వాడికి ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
సధ్యాభోజిన ఏవాపిదత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
ఇచ్చిన వెంటనే తినే వాడికి ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలించదు.
కుణ్డస్య చాపి గోలస్య దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
తలపై జుట్టు లేని వాడికైనా, వంకరమైన వాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
స్త్రీజితస్యాతిదుష్టస్య దత్తం భవిత నిష్ఫలమ్
స్త్రీల వల్ల వశమైనవాడికైనా, చాలా దుష్టుడైనవాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలించదు.
చౌరస్య పిశునస్యాపి దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
దొంగకైనా, ఇతరులను నిందించే వాడికైనా ఇచ్చిన దానం ఫలితం ఇవ్వదు.
సత్కర్మనిరతాయాపి దేయం యత్నేన నారద
నారదా! మంచి పనుల్లో నిమగ్నుడైనవారికైనా శ్రమతో దానం చేయాలి.
యాచితం వాపి పాత్రేణ భవేత్తద్దానముత్తమమ్
యోగ్యుడైనవాడు అడిగినప్పుడు ఇచ్చే దానమే ఉత్తమమైన దానం.
యద్దానం దీయతే పాత్రే తత్కామ్యం మధ్యమం స్మృతమ్
యోగ్యుడైనవారికి కోరికతో ఇచ్చే దానం మధ్యమంగా భావించబడుతుంది.
క్రుద్ధేనాశ్రద్ధయాపాత్రే తద్దానం మధ్యమం స్మృతమ్
కోపంతో, విశ్వాసం లేకుండా, అర్హత లేని వాడికి ఇచ్చే దానం మధ్యమమైనదిగా చెప్పబడుతుంది.
ఉత్తమం హరిప్రీత్యర్థం ప్రాహుర్వేదవిదాం వరాః
హరిని సంతుష్టిపర్చేందుకు ఇచ్చే దానమే శ్రేష్ఠమని వేదాన్ని తెలిసిన వారు చెబుతారు.
దానభోగవినాశాశ్చ రాయః స్యుర్గతయస్త్రిధా
దానం, భోగం, ధనం — ఇవి ముగ్గురకూ నష్టమయ్యే మార్గాలు మూడు అని అంటారు.
ధనం ధర్మఫలం విప్ర ధర్మో మాధవతుష్టికృత్
బ్రాహ్మణా! ధనం ధర్మఫలం, ధర్మం మాధవుడు సంతోషించేందుకు కారణం.