కృష్ణగోవిన్దకౌ ఙేంతౌ సప్తార్ణః సర్వసిద్ధిదః
'కృష్ణ' మరియు 'గోవింద' అనే పేర్లలోని 'ఙేṃ' అక్షరం ఏడు విధాలుగా ఉండి, అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.
కృష్ణగోవిన్దకౌ ఙేంతౌ హృదన్తో ఽన్యో నవాక్షరః
'కృష్ణ' మరియు 'గోవింద' అనే పేర్లలోని 'ఙేṃ' అక్షరం 'హృదయ' అనే అక్షరంతో ముగిసి, మరో తొమ్మిది అక్షరాల మంత్రంగా మారుతుంది.
కామః శార్ఙ్గీ ధరాసంస్థో మన్విన్ద్వాఢ్యశ్చ మన్మథః
కాముడు, శారంగీ, భూమిపై స్థిరంగా ఉండి, మనస్సు, ఐశ్వర్యంతో కూడిన మన్మథుడు.
బాలాన్తే వపుషే కృష్ణాయాగ్నిజాయాన్తిమో ఽపరః
'బాల' అనే పదం చివరలో, కృష్ణుని రూపానికి, అగ్నిలో పుట్టిన అక్షరం చివరిదిగా మరోదిగా ఉంటుంది.
తతో ధ్యాయన్స్వహృదయే గోపీజనమనోహరమ్
తర్వాత, గోపికలను ఆకర్షించే కృష్ణుని తన హృదయంలో ధ్యానం చేయాలి.
కాలిన్దీపులినే విహారిణమథో రాధైకజీవాతుకం వన్దే నన్దకిశోరమిన్దువదనం స్నిగ్ధాంబుదాడంబరమ్
నందుని కుమారుడైన, చంద్రబింబంలాంటి ముఖం కలిగి, మేఘమందారంగు వస్త్రం ధరించి, యమునా తీరంలో విహరిస్తూ, రాధకు ప్రాణప్రియుడైన కృష్ణుని నేను వందనం చేస్తున్నాను.
దేవకీసుతవర్ణాన్తే గోవిన్దపదముచ్చరేత్
'దేవకీ కుమారుడు' అనే పేరుకి చివరగా 'గోవింద' అనే పదాన్ని ఉచ్చరించాలి.
దేహి మే తనయం పశ్చాత్కృష్ణ త్వామహమీరయేత్
తర్వాత, 'కృష్ణా! నాకు కుమారుడిని ఇవ్వు' అని ప్రార్థించాలి.
దేవః సుతప్రదః కృష్ణః పాదైః సర్వేణ చాఙ్గకమ్
కుమారులను ప్రసాదించే కృష్ణుని, తన అన్ని అవయవాలతో, మనసులో స్మరించాలి.
ప్రదదత్తనయాన్ ద్విజన్మనే స్మరణీయో వసుదేవనన్దనః
ద్విజులకు కుమారులను ప్రసాదించిన వసుదేవుని కుమారుడిని స్మరించాలి.
అర్చా పూర్వోదితే పీఠే అఙ్గలోకేశ్వరాయుధైః
పూజను ఉదయాన్నే, ఆసనంపై, అంగలోకేశ్వరుడు ఆయుధాలతో కలసి చేయాలి.
తారో మాయా తతః సాంతసేందుష్వాన్తశ్చ సర్వవాన్
'తార' అనే అక్షరం మాయ. ఆ తరువాత ఆయన చంద్రునిలా శాంతంగా, అన్నీ కలిగి ఉంటాడు.
పఞ్చబ్రహ్మాత్మకస్యాస్య మన్త్రస్య ముని సత్తమః
మహర్షీ! ఈ మంత్రం ఐదు రూపాల బ్రహ్మస్వరూపమే.
పరఞ్జ్యోతిః పరం బ్రహ్మ దేవతా పరికీర్తితమ్
పరమజ్యోతి, పరబ్రహ్మం దేవతగా ప్రకటించబడింది.
స్వాహేతి హృదయం ప్రోక్తం సో ఽహం వేతి శిరో మతమ్
'స్వాహా' హృదయంగా చెప్పబడింది; 'సోఽహం' తలగా భావించబడుతుంది.
ప్రణవో నేత్రమాఖ్యాతమస్త్రం హరిహరేతి చ
'ప్రణవం' కంటిగా చెప్పబడింది; ఆయుధం 'హరిహర' అని అంటారు.
స సర్వరూపః సర్వాఖ్యః సో ఽక్షరః పరమః స్వరాట్
అతడు అన్ని రూపాలుగలవాడు, అన్ని పేర్లతో పిలవబడేవాడు, నశించని వాడు, అత్యున్నతుడు, తనంతట తాను పాలించుకునేవాడు.
పూజాప్రణవపీఠే ఽస్య సాంగావరణకైర్మతా
పూజా ఆసనంపై, పవిత్రమైన ఓంకారంతో, ఆయనను అన్ని అవయవాలతో, ఆవరణాలతో కలిసినవాడిగా భావిస్తారు.
జాయతే తత్త్వమస్యాదివాక్యోక్తం నిర్వికల్పకమ్
‘అది నువ్వే’ వంటి వాక్యాలలో చెప్పినట్లుగా, భేదభావం లేకుండా నిజమైన తత్వం అర్థమవుతుంది.
ఋషిర్బ్రహ్మాస్య గాయత్రీ ఛన్దో గాయత్రమీరితమ్
ఈ మంత్రానికి ఋషి బ్రహ్మ, ఛందస్సు గాయత్రీ, గానం కూడా గాయత్రీ అని చెప్పబడింది.
కామో బీజం తథాయేతి శక్తిరస్య హ్యుదాహృతా
కామమే ఈ మంత్రానికి బీజం, అలాగే శక్తి కూడా ఇదే అని చెప్పబడింది.
పురుషోత్తమమన్త్రోక్తం సర్వం వాస్య ప్రకీర్తితమ్
పురుషోత్తమ మంత్రంలో చెప్పినదంతా ఆయనకు కూడా వర్తిస్తుంది.
తర్పణం సర్వకామాప్త్యై ప్రోక్తం సంమోహినీసుమైః
అన్ని కోరికలు తీరేందుకు తర్పణం చేయాలని మోహింపజేసే మునులు సూచించారు.
త్రైలోక్యమోహనః శబ్దో నమోంఽతో మనురీరితః
మూడు లోకాలను మోహింపజేసే పదం ‘ఓం నమః’తో ముగిసే మంత్రంగా చెప్పబడింది.
శ్రీబీజం శక్తిరాపేతి బీజేనైవ షడఙ్గకమ్
శ్రీ బీజమే ఈ మంత్రానికి శక్తి, ఆ బీజంతోనే ఆరు అవయవాలు కలిగి ఉంటుంది.
లక్షం జపస్తథా హోమ ఆజ్యేనైవ దశాంశతః
లక్షసార్లు జపం చేయాలి, దానికి పదవంతు భాగం నెయ్యితో హోమం చేయాలి.
ఏవం కృతే తు విప్రేన్ద్ర సాక్షాత్స్యాచ్ఛ్రీధరః స్వయమ్
ఇలా చేసినపుడు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, శ్రీధరుడు ప్రత్యక్షంగా ప్రత్యక్షమవుతాడు.
మన్త్రో ఽస్య శౌనకఋషిర్విరాట్ ఛన్దః ప్రకీర్తితమ్
ఈ మంత్రానికి ఋషి శౌనకుడు, ఛందస్సు విరాట్ అని చెప్పబడింది.
విరాట్ ఛన్దః సమాఖ్యాతం పరబ్రహ్మాత్మకో హరిః
విరాట్ ఛందస్సు అని పేరు, హరి పరబ్రహ్మ స్వరూపుడని చెప్పబడింది.
శఙ్ఖచక్రధరం దేవం చతుర్బాహుం కిరీటినమ్
అతడు శంఖం, చక్రం ధరించిన దేవుడు, నలుగురు చేతులతో, కిరీటముతో ఉంటాడు.