ఇత్యాజ చాశ్వమేఘైః స విష్ణుప్రీణనతత్పరః
విష్ణువు ప్రసన్నుడవ్వాలని ఆశించి అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించాడు.
దేవానాం ప్రీణనార్థాయ యైః క్రియన్తే ద్విజైర్మఖాః
దేవతలు సంతోషించేందుకు ద్విజులు యాగాలు నిర్వహిస్తారు.
అదితిః స్వాత్మజాన్వీక్ష్య దేవమాతాతిదుఃఖితా
దేవతల తల్లి అయిన అదితి తన కుమారులను చూసి ఎంతో బాధపడింది.
కిఞ్చిత్కాలం సమాసీనా తిష్టన్తీ చ తతః పరమ్
కొంతకాలం అదితి అక్కడ కూర్చుని, మౌనంగా ఉండింది.
కఞ్చిత్కాలం ఫలాహారా తతః శీర్ణదలాశనా
కొంతకాలం పండ్లు తిని, ఆ తర్వాత ఊడి పడ్డ ఆకులు తిని జీవించింది.
సఞ్చిదానన్దసన్దోహం ధ్యాయత్యాత్మానమత్మనా
ఆమె పరమానంద స్వరూపమైన ఆత్మను ధ్యానం చేస్తూ, తనలో తానే లీనమైంది.
దురన్తం తత్తపః శ్రుత్వా దైతేయా మాయినో ఽదితిమ్
ఆమె కఠినమైన తపస్సు గురించి విని, మాయగాళ్లైన దైత్యులు అదితిని దగ్గరికి వచ్చారు.
కిమర్థం తప్యతే మాతః శరీరపరిశోషణమ్
తల్లి, నీకు శరీరం క్షయమవుతున్నా, ఎందుకు ఇంత తపస్సు చేస్తావు?
త్యజేదం దుఃఖబహులం కాయశోషణకారణమ్
ఈ బాధతో నిండిన, శరీరాన్ని క్షీణింపజేసే తపస్సును వదిలేయి.
శరీరం యన్తతో రక్ష్యం ధర్మసాధనతత్పరైః
ధర్మాన్ని ఆచరించాలనుకునేవారు శరీరాన్ని సంరక్షించుకోవాలి.
సుఖం త్వం తిష్ట సుభగే పుత్రానస్మాన్న ఖేదయ
సుభగే! నువ్వు సుఖంగా విశ్రాంతి తీసుకో, మమ్మల్ని, నీ కుమారులను బాధపెట్టవద్దు.
గావో వా పశవో వాపియత్ర గావో మహీరుహాః
ఎక్కడ ఆవులు లేదా ఇతర పశువులు ఉన్నా, ఆవులు లేదా చెట్లు ఉన్నా,
దరిద్రో వాపి రోగీ వా దేశాన్తరగతో ఽపి వా
వాడు ఎంత దరిద్రుడైనా, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నవాడైనా, లేదా విదేశంలో ఉన్నవాడైనా,
అన్నే వా సలిలే వాపి ధనాదౌ వా ప్రియాసు చ
ఆహారంలోనైనా, నీళ్లలోనైనా, ధనంలోనైనా, లేదా ప్రియమైనవాళ్ల మధ్యనైనా,
సాధ్వీ చ స్త్రీ పతిప్రాణా గన్తవ్యం తేన వై వనమ్
పతివ్రత అయిన సతీ, తన భర్త ప్రాణంగా భావించే ఆడది, భర్త అడవికి వెళ్తే ఆమె కూడా అతనితో వెళ్లాలి.
గృహం చ మార్యాతనయేర్విహీనం యథా తథా మాతృవిహీనమర్త్యః
పిల్లలు లేని ఇల్లు ఎలా ఉంటుందో, తల్లి లేని మనిషి కూడా అలాగే ఉంటాడు.
ఇత్యుక్తాప్యదితిర్దైప్యైర్న చచాల సమాధితః
దైత్యులు ఇలా అన్నా, అదితి ధ్యానంలో లీనమై ఉండి కదలలేదు.
నిరీక్ష్య క్రోధసంయుక్తా హన్తుం చక్రుర్మనోరథమ్
అది చూసి, కోపంతో ఉప్పొంగి, ఆమెను చంపాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నారు.
దంష్ట్రగ్రైరసృజన్వహ్నిం సో ఽదహత్కాననం క్షణాత్
వాళ్లు తమ దంతాలతో అగ్ని పుట్టించి, క్షణంలోనే ఆ అడవిని కాల్చేశారు.
తేనైవ దగ్ధా దైతేయా యే ప్రధర్షయితుం గతాః
ఆ అగ్నితో, ఆమెను హింసించడానికి వచ్చిన దైత్యులు కాలిపోయారు.
సంరక్షితా విష్ణుసుదర్శనేన దైత్యాన్తకేన స్వజనానుకమ్పినా
దైత్యులను సంహరించే, తనవారిపై కరుణ కలిగిన విష్ణువు సుదర్శనంతో ఆమెను రక్షించాడు.
స వహ్నిరదితిం ముక్త్వా కథం తానదహత్క్షణాత్
ఆ అగ్ని, అదితిని ఏమాత్రం హాని చేయకుండా, ఎలా వారిని క్షణంలో కాల్చేసింది?
పరోపదేశనిరతాః సజ్జనా హి మునీశ్వరాః
మంచి మనసున్న మునులు ఎప్పుడూ ఇతరులకు బోధించడంలో తలమునకలై ఉంటారు.
హరిధ్యానపరాన్సాధూన్కః సమర్థః ప్రబాధితుమ్
హరిద్యానం చేసే సద్గుణులు ఎవ్వరూ హాని చేయగలరు?
దేవాః సిద్ధా మునీశ్వాశ్చ నిత్యం తిష్టన్తి సత్తమాః
దేవతలు, సిద్ధులు, మహామునులు ఎల్లప్పుడూ ఉత్తముల మధ్యే ఉంటారు.
హరినామపరాణాం చ కిము ధ్యానరతాత్మనామ్
హరి నామస్మరణలో లీనమై ధ్యానంలో మునిగిపోయినవారిని ఎవరు హాని చేయగలరు?
యత్ర తిష్టతి తత్రైవ లక్ష్మీః సర్వాశ్చ దేవతాః
అతడు ఉన్న చోటే లక్ష్మీదేవి, అన్ని దేవతలు కూడా ఉంటారు.
రాజా వా తస్కరో వాపి వ్యాధయశ్చ న సన్తి హి
అక్కడ రాజులు, దొంగలు, వ్యాధులు ఏవీ ఉండవు.
డాకిన్యో రాక్షసాశ్చైవ న బాధన్తే ఽచ్యుతార్చకమ్
డాకినులు, రాక్షసులు కూడా అచ్యుతుని ఆరాధకుడిని బాధించలేరు.
యత్ర తిష్టతి తత్రైవ సర్వతీర్థాని దేవతాః
అతడు ఉన్న చోటే అన్ని తీర్థాలు, దేవతలు కూడా ఉంటాయి.