గాయత్రీఛన్ద ఆఖ్యాతం దేవతా శారదాభిధా
ఛందస్సు గాయత్రీ అని పిలవబడుతుంది, దేవత శారద అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి.
పద్మచక్రగుణైణాంశ్చ దధతీం చ త్రిలోచనామ్
పద్మం, చక్రం, అంకుశం లక్షణాలు కలిగి, మూడు కళ్లతో ఉన్నదాన్ని.
ధ్యాత్వైవం తారపూర్వాం తాం న్యసేన్ఙన్తకలాన్వితామ్
ఇలా ధ్యానం చేసి, 'త' అక్షరంతో ప్రారంభించి, అంత్యభాగంతో కూడినదాన్ని స్థాపించాలి.
హృదయాదిచతుర్థ్యన్తే జాతీః సంయోజ్య విన్యసేత్
హృదయం మొదలుకొని నాల్గవదాకా, ఆ జతలను కలిపి స్థాపించాలి.
తతో ధ్యాత్వేష్టదేవం తం భూషాయుధసమన్వితమ్
ఆ తరువాత, ఆ అభిష్టదేవునిని అలంకారాలు, ఆయుధాలతో కూడినవాడిగా మనసులో ధ్యానం చేసి,
న్యస్యాఙ్గషట్కం తన్మూర్తౌం తతః పూజనమారభేత్
ఆ దేవుని రూపంలో ఆరు అవయవాలను స్థాపించి, ఆ తరువాత పూజను ప్రారంభించాలి.
త్రికోణం చతురస్రం వా వామభాగే ప్రకల్ప్య చ
ఎడమవైపు త్రికోణం లేదా చతురస్రాన్ని చిత్రించి,
తత్రాగ్నిమణ్డలం చేద్వా పాత్రం సంక్షాల్య చాస్రతః
అక్కడ అగ్ని మండలం లేదా పాత్రను, బాగా శుభ్రం చేసి,
క్లిమమాతృకా పూలముఞ్చరన్పూరపేజ్జలైః
'క్లీం' అక్షరాన్ని, అక్షరమాలికను ఉచ్చరించి, ఆ పాత్రను శుద్ధమైన నీటితో నింపాలి.
గోముద్రయామృతీకృత్య కవచేనావగుణ్ఠయేత్
ఆ నీటిని గోమూత్రం, అమృతంలా పవిత్రంగా చేసి, కవచంతో కప్పాలి.
సామాన్యార్ఘమిదం ప్రోక్తం సర్వసిద్ధికరం నృణామ్
ఇది సాధారణ అర్ఘ్యమని చెప్పబడింది; ఇది మనుషులకు అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.
ఆత్మానం యాగవస్తూని తేన సంప్రోక్షయేత్పుథక్
ఆ అర్ఘ్యంతో తాను, యాగపాత్రలను వేరుగా చల్లి శుద్ధి చేసుకోవాలి.
చతురస్రేణ సంవేష్ట్య సంక్షాల్యార్ఘోదకేన చ
చతురస్రంతో చుట్టిపట్టి, అర్ఘ్యజలంతో శుభ్రం చేసి,
ఆగ్నేయాదిషు కోణేషు హృదాద్యఙ్గచతుష్టయమ్
ఆగ్నేయ మొదలైన మూలల్లో, హృదయం మొదలైన నాలుగు అవయవాలను,
మూలఖణ్డత్రయేనాథాధారశక్తిం తు మధ్యగామ్
మూడు మూలభాగాలతో, మధ్యలో ఆధారశక్తిని స్థాపించాలి.
ప్రతిష్టాప్య త్రిపదికాం పూజయేన్మనునామునా
ఆ త్రిపదికను స్థాపించి, నియమిత మంత్రంతో పూజించాలి.
అముకార్ధ్యేతి పాత్రాన్తే సనాపహృదయోంఽతిమే
పాత్ర చివర 'ఇది అముకుడికి అర్ఘ్యం' అని హృదయశుద్ధితో చెప్పాలి.
స్వమన్త్రక్షాలితం శరంవం సంస్యాప్యాయ సమర్చయేత్
తన మంత్రంతో బాణాన్ని శుద్ధి చేసి, అక్కడ ఉంచి పూజించాలి.
వర్మ ఫట్ హృదయం పాఞ్చజన్యాయ హృదయం మనేః
వర్మ 'ఫట్', హృదయం పాంచజన్యానికి; హృదయం మంత్రానికి చెందింది.
అముకార్ధ్యేతి పాత్రాన్తే నమోన్తస్త్ర్యక్షివర్ణవాన్
పాత్ర చివర 'ఇది అముకుడికి అర్ఘ్యం' అని, నమస్కరించి, మూడు అక్షరాలతో చెప్పాలి.
తతః శుద్ధజలైర్మూలం విలోమమాతృకాం పఠన్
తర్వాత, శుద్ధజలాలతో, అక్షరమాలికను వెనుకకు చదువుతూ, మూలాన్ని శుద్ధి చేయాలి.
ఓం సోమమణ్డలాయేతి షోడశాన్తే కలాత్మనే
'ఓం సోమమండలాయ' అని, పదహారు భాగాల సారంగా ఉన్నవాడికి ఉచ్చరించాలి.
తత్ర షోడశసంఖ్యాకా యజేఞ్చన్ద్రమసః కలాః
అక్కడ చంద్రుని పదహారు కళలను పూజించాలి.
గోముద్రయామృతీకృత్యాచ్ఛాదయేన్మత్స్మముద్రయా
గోముద్రను అమృతంగా భావించి, దానిని మత్స్యముద్రతో కప్పాలి.
చిన్తయిత్వేష్టదేవం చ తతో ముద్రాః ప్రదర్శయేత్
తనకు ఇష్టమైన దేవుణ్ని ధ్యానించి, ఆ తరువాత ముద్రలను చూపాలి.
మహాముద్రాం యోనిముద్రాం దర్శయేత్క్రమతః సుధీః
వివేకి వాడు ముందుగా మహాముద్రను, తరువాత యోనిముద్రను క్రమంగా చూపాలి.
గన్ధపుష్పాదిభిస్తత్ర పూజయేద్దేవతాం స్మరనట్
అక్కడ సుగంధాలు, పువ్వులు మొదలైన వాటితో దేవతను స్మరిస్తూ పూజించాలి.
శఙ్ఖాద్దక్షిణదిగ్భాగే ప్రోక్షణీపాత్రమాదిశేత్
శంఖానికి దక్షిణవైపున ప్రోక్షణపాత్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి.
ఆత్మతత్త్వాత్మనే హృఞ్చ విద్యాతత్త్వాత్మనే నమః
ఆత్మతత్వానికి హృం నమః; విద్యాతత్వానికి నమస్కారం.
ప్రోక్షేత్పుష్పాక్షతైశ్చాపి మణ్డలం విధివత్సుధీః
వివేకి వాడు పుష్పాలు, అక్షతలతో మండలాన్ని విధిగా ప్రోక్షణ చేయాలి.