మేఘనాదః సుభగయా వ్యాపీ స్యాత్కాలరాత్రియుక్
మేఘనాదుడు, గొప్ప అదృష్టంతో, అన్ని చోట్ల వ్యాపించి, కాలరాత్రితో కలిసినవాడు.
గణేశమాతృకాయాస్తు గణో మునిభిరీరితః
గణేశుని తల్లుల గణాన్ని మునులు ఇలా వివరించారు.
షడ్దీర్ఘాఢ్యేన బీజేన కృత్వాఙ్గాని తతః స్మరేత్
ఆరు పొడవైన అక్షరాలతో కూడిన బీజంతో, అవయవాలను ఏర్పాటుచేసి, ఆ తరువాత ధ్యానం చేయాలి.
పత్న్యాశ్లిష్టం రక్తతనుం త్రినేత్రం గణపే భవేత్
భార్య ఆలింగనం చేసుకొని, ఎర్రటి శరీరంతో, మూడు కళ్లతో, గణాల్లో ఆయనను ధ్యానించాలి.
నివృత్తిశ్చ ప్రతిష్ఠా చ విద్యా శాన్తిస్తతేధికాః
నివృత్తి, ప్రతిష్ఠ, జ్ఞానం, శాంతి మరియు వాటికన్నా ఉన్నతమైనవి.
సూక్ష్మాసూక్ష్మామృతా జ్ఞానామృతా చాప్యాయినీ తథా
సూక్ష్మమైనది, అత్యంత సూక్ష్మమైనది, జ్ఞానామృతం, పోషణ కలిగించేది కూడా.
స్మృతిర్మేధా తతః కాన్తిర్లక్ష్మీర్ద్ధృతిః స్థిరా స్థితిః
స్మృతి, మేధ, ఆ తరువాత కాంతి, లక్ష్మి, ధైర్యం, స్థిరమైన స్థితి.
కామికో వరదా వాథ హ్లాదినీ ప్రీతిసంయుతా
కామం, వరాలిచ్చేది, లేక ఆనందాన్ని పంచేది, ప్రేమతో కూడినది.
క్షుధా చ క్రోధినీ పశ్చాక్రియాకారీ సమృత్యుకా
ఆకలి, కోపం, తరువాత క్రియలు చేసేది, మరణాన్ని కలిగించేది.
ఉక్తా కలామాతృకైవం తత్తద్భక్తః సమాచరేత్
ఇలా కలామాతను వివరించారు; భక్తుడు వాటిని అనుసరించి ఆచరించాలి.
గాయత్రీఛన్ద ఆఖ్యాతం దేవతా శారదాభిధా
ఛందస్సు గాయత్రీ అని పిలవబడుతుంది, దేవత శారద అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి.
పద్మచక్రగుణైణాంశ్చ దధతీం చ త్రిలోచనామ్
పద్మం, చక్రం, అంకుశం లక్షణాలు కలిగి, మూడు కళ్లతో ఉన్నదాన్ని.
ధ్యాత్వైవం తారపూర్వాం తాం న్యసేన్ఙన్తకలాన్వితామ్
ఇలా ధ్యానం చేసి, 'త' అక్షరంతో ప్రారంభించి, అంత్యభాగంతో కూడినదాన్ని స్థాపించాలి.
హృదయాదిచతుర్థ్యన్తే జాతీః సంయోజ్య విన్యసేత్
హృదయం మొదలుకొని నాల్గవదాకా, ఆ జతలను కలిపి స్థాపించాలి.
తతో ధ్యాత్వేష్టదేవం తం భూషాయుధసమన్వితమ్
ఆ తరువాత, ఆ అభిష్టదేవునిని అలంకారాలు, ఆయుధాలతో కూడినవాడిగా మనసులో ధ్యానం చేసి,
న్యస్యాఙ్గషట్కం తన్మూర్తౌం తతః పూజనమారభేత్
ఆ దేవుని రూపంలో ఆరు అవయవాలను స్థాపించి, ఆ తరువాత పూజను ప్రారంభించాలి.
త్రికోణం చతురస్రం వా వామభాగే ప్రకల్ప్య చ
ఎడమవైపు త్రికోణం లేదా చతురస్రాన్ని చిత్రించి,
తత్రాగ్నిమణ్డలం చేద్వా పాత్రం సంక్షాల్య చాస్రతః
అక్కడ అగ్ని మండలం లేదా పాత్రను, బాగా శుభ్రం చేసి,
క్లిమమాతృకా పూలముఞ్చరన్పూరపేజ్జలైః
'క్లీం' అక్షరాన్ని, అక్షరమాలికను ఉచ్చరించి, ఆ పాత్రను శుద్ధమైన నీటితో నింపాలి.
గోముద్రయామృతీకృత్య కవచేనావగుణ్ఠయేత్
ఆ నీటిని గోమూత్రం, అమృతంలా పవిత్రంగా చేసి, కవచంతో కప్పాలి.
సామాన్యార్ఘమిదం ప్రోక్తం సర్వసిద్ధికరం నృణామ్
ఇది సాధారణ అర్ఘ్యమని చెప్పబడింది; ఇది మనుషులకు అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.
ఆత్మానం యాగవస్తూని తేన సంప్రోక్షయేత్పుథక్
ఆ అర్ఘ్యంతో తాను, యాగపాత్రలను వేరుగా చల్లి శుద్ధి చేసుకోవాలి.
చతురస్రేణ సంవేష్ట్య సంక్షాల్యార్ఘోదకేన చ
చతురస్రంతో చుట్టిపట్టి, అర్ఘ్యజలంతో శుభ్రం చేసి,
ఆగ్నేయాదిషు కోణేషు హృదాద్యఙ్గచతుష్టయమ్
ఆగ్నేయ మొదలైన మూలల్లో, హృదయం మొదలైన నాలుగు అవయవాలను,
మూలఖణ్డత్రయేనాథాధారశక్తిం తు మధ్యగామ్
మూడు మూలభాగాలతో, మధ్యలో ఆధారశక్తిని స్థాపించాలి.
ప్రతిష్టాప్య త్రిపదికాం పూజయేన్మనునామునా
ఆ త్రిపదికను స్థాపించి, నియమిత మంత్రంతో పూజించాలి.
అముకార్ధ్యేతి పాత్రాన్తే సనాపహృదయోంఽతిమే
పాత్ర చివర 'ఇది అముకుడికి అర్ఘ్యం' అని హృదయశుద్ధితో చెప్పాలి.
స్వమన్త్రక్షాలితం శరంవం సంస్యాప్యాయ సమర్చయేత్
తన మంత్రంతో బాణాన్ని శుద్ధి చేసి, అక్కడ ఉంచి పూజించాలి.
వర్మ ఫట్ హృదయం పాఞ్చజన్యాయ హృదయం మనేః
వర్మ 'ఫట్', హృదయం పాంచజన్యానికి; హృదయం మంత్రానికి చెందింది.
అముకార్ధ్యేతి పాత్రాన్తే నమోన్తస్త్ర్యక్షివర్ణవాన్
పాత్ర చివర 'ఇది అముకుడికి అర్ఘ్యం' అని, నమస్కరించి, మూడు అక్షరాలతో చెప్పాలి.