మాతరః సర్వభూతానామాపో దేవ్యః పునన్తు మామ్
అన్ని జీవులకు తల్లులైన దేవతా జలాలు, మీరు నన్ను పవిత్రం చేయండి.
క్షాలయన్తి చ తాం స్పర్శాదాపో దేవ్యః పునన్తు మామ్
మీ తాకిడితో శుద్ధి కలుగుతుంది; దేవతా జలాలు, మీరు నన్ను పవిత్రం చేయండి.
లలాటే కర్ణయోరక్ష్ణోరాపస్తద్ధన్తు వో నమః
నుదుటిపై, చెవులపై, కళ్లపై—ఆ నీరు దుష్టతను తొలగించుగాక; మీకు నమస్కారం.
సన్తోషః క్షాన్తిరాస్తిక్యం విద్యా భవతు వో నమః
సంతృప్తి, సహనం, విశ్వాసం, జ్ఞానం—ఇవి మీలో కలుగుగాక; మీకు నమస్కారం.
పిబేద్ధిరుద్ధం నో కుర్యాదేషాం తు నియతో విధిః
ఉపిరిని ఆపుకుని ఉండగా ఆ నీటిని త్రాగకూడదు; ఇదే వారికి నిర్ణీత నియమం.
స్వేష్టదేవం సముద్వాస్య మన్త్రీ మార్తణ్డమణ్డలే
తన ఇష్టదేవతను ఆహ్వానించి, మంత్రజపకుడు సూర్య మండలంలో స్థాపించాలి.
వాససీ పరిధాయాథ కుర్యాత్సన్ధ్యాదికం సుధీః
శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించిన తరువాత, జ్ఞానవంతుడు సంధ్యాదిక కర్మలు చేయాలి.
అథవా భస్మనా స్నాతో రజోభిశ్చైవ వాక్షమః
లేదా, బస్మతో లేదా మట్టితో స్నానం చేసి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్నవాడు—
కేశవేన తథా నారాయణేన మాధవేన చ
కేశవుడు, నారాయణుడు, మాధవుడు అనే పేర్లతో—
మధుసూదనత్రివిక్రమాభ్యామోష్ఠౌ చ మార్జయేత్
మధుసూదనుడు, త్రివిక్రముడు అనే పేర్లతో పెదవులను శుభ్రపరచాలి.
హృషీకేశపద్మనాభాభ్యాం స్పృశేఞ్చరణౌ తతః
హృషీకేశుడు, పద్మనాభుడు అనే పేర్లతో కాలులను తాకాలి.
వాసుదేవేన ప్రద్యుమ్నేన స్పృశేన్నాసికే తతః
వాసుదేవుడు, ప్రద్యుమ్నుడు అనే పేర్లతో ముక్కును తాకాలి.
అధోక్షజనృసింహాభ్యాం శ్రవణే సంస్పృశేత్తథా
అధోక్షజుడు, నృసింహుడు అనే పేర్లతో చెవులను తాకాలి.
హరిణా విష్ణునాంసౌ చ వైష్ణవాచమనం త్విదమ్
హరి, విష్ణువు అనే పేర్లతో చేసే ఈ చర్యను వైష్ణవ ఆచమనం అంటారు.
ముఖే నసోః ప్రదేశిన్యానామయా నేత్రకర్ణయోః
నోటికి, ముక్కుకు, చూపుడు వేలులకు, కళ్లకు, చెవులకు—
ఆత్మవిద్యాశివైస్తత్త్వైః స్వాహాన్తైః శైవమీరితమ్
ఆత్మజ్ఞానం, శివ తత్త్వాలతో, 'స్వాహా' అనే అంత్యంతో, శైవ ఆచారం చెప్పబడింది.
ఆత్మవిద్యాసివైరేవ శైవం స్వాహావసానికైః
ఆత్మజ్ఞానం, శివ తత్త్వాలతో మాత్రమే, 'స్వాహా', 'వసాన' వంటి అంత్యాలతో శైవ ఆచారం చేయాలి.
వాగ్లజ్జాశ్రీముఖైః ప్రోక్తం ద్విజాచమనమర్థదమ్
వాక్కు, లజ్జ, శ్రీ అనే పదాలతో చెప్పిన ద్విజుల ఆచమనం ఫలదాయకంగా ఉంటుంది.
నన్దకం హృదయే శఙ్ఖచక్రే చైవ భుజద్వయే
హృదయంలో నందకాన్ని, రెండు భుజాలలో శంఖాన్ని, చక్రాన్ని ధ్యానించాలి.
కర్ణమూలే పార్శ్వయోశ్చ పృష్టే నాభౌ కకుద్యపి
చెవి మూలాల్లో, రెండు పక్కల్లో, వెనుక భాగంలో, నాభిలో, కొమ్ము మీద కూడా—
అగ్నిహోత్రోద్భవం భస్మ గృహీత్వా త్ర్యంబకేణ తు
అగ్నిహోత్రంలో పుట్టిన బస్మను త్రయంబకుడు అనే పేరుతో తీసుకోవాలి.
క్రమాత్తత్పురుషాఘోరసద్యోజాతాదినామభిః
తదుపరి, తత్పురుషుడు, అఘోరుడు, సద్యోజాతుడు మొదలైన పేర్లతో క్రమంగా చేయాలి.
శైవం శాక్తస్త్రికోణా భం నారీవద్వా సమాచరేత్
శైవుడు లేదా శాక్తుడు త్రికోణ చిహ్నాన్ని, లేదా స్త్రీలకు యోగ్యమైన విధంగా చేయాలి.
ఆచమ్య విధివన్మన్త్రీ తీర్థాన్యావాహ్య పూర్వవత్
ఆచమనం విధిగా చేసి, మంత్రికుడు పూర్వంలా తీర్థాలను ఆహ్వానించాలి.
సప్తధా తజ్జలేనాథ మూర్ద్ధానమభిషేచయేత్
ఆ తర్వాత, ఆ నీటిని ఏడుసార్లు తలపై పోసి అభిషేకం చేయాలి.
ఆదాయ వామహస్తేంఽబు దక్షేణాచ్ఛాద్య పాణినా
ఎడమ చేతిలో నీరు తీసుకుని, కుడిచేతి తేలితో దాన్ని మూసాలి.
మూలేన తస్మాత్ శ్చోతద్భిర్బిన్దుభిస్తత్త్వముద్రయా
ఆ నీరు మూలభాగం నుంచి చుక్కలుగా పడేటట్లు చేసి, సత్యముద్రతో చేయాలి.
కృత్వా తదక్షరం మన్త్రీ నాసికాన్తికమానయేత్
ఆ అక్షరాన్ని తయారుచేసి, మంత్రపారాయణుడు దాన్ని ముక్కు చివరకు తీసుకురావాలి.
ప్రక్షాల్యాన్తర్గతం తేన కల్మషం తజ్జలం పునః
ఆ విధంగా అంతర్గత మలినతను కడిగి, మళ్లీ ఆ నీటితో శుద్ధి చేయాలి.
క్షిపేదస్త్రేణ తత్పశ్చాత్కల్పితే కులిశోపలే
తర్వాత, ఆయుధంతో ఆ నీటిని సిద్ధంగా ఉంచిన వజ్రశిలపై పారవేయాలి.