చకార సంహితాం దివ్యాం నానాఖ్యానసమన్వితామ్
అతడు అనేక కథలతో కూడిన దివ్యమైన సంహితను రచించాడు.
నివృత్తినిరతం పుత్రం శుకమధ్యాపయఞ్చ తామ్
తపస్సులో నిమగ్నమైన తన కుమారుడు శుకునికి ఆ సంహితను బోధించాడు.
అధీతవాన్సంహితాం వై నిత్యం విష్ణుజనప్రియామ్
విష్ణుభక్తులకు ఎంతో ప్రియమైన ఆ సంహితను శుకుడు పూర్తిగా నేర్చుకున్నాడు.
పఠతాం శృణ్వతాం చాపి హరిభక్తివివర్ద్ధనాః
దాన్ని చదువుతున్నవారికీ, వినేవారికీ హరిభక్తి పెరుగుతుంది.
యత్త్వయా పాయితా విద్వన్వయం కృష్ణకథామృతమ్
ఓ జ్ఞానీ! నీవు మాకు పానంచేసిన కృష్ణకథామృతం—
సనన్దనముఖోద్గీతాన్కిం పప్రచ్ఛం తతః పరమ్
సనందనుడు మొదలైనవారి దగ్గర నేను తరువాత ఏమి అడిగాను?
చరన్తి లోకానన్తసిద్ధా లోకోద్ధరణతత్పరాః
అనేక లోకాల్లో తిరుగుతూ, లోకాలను రక్షించేందుకు సిద్ధులైన మహాత్ములు సంచరిస్తారు.
తేషాం సమాగమే భద్రా కా కథా లోకపావనీ
వారితో కలిసినప్పుడు, లోకాలను పవిత్రం చేసే మంగళకరమైన కథలు ఏమిటి?
కథయిష్యామి తత్సర్వం యత్పృష్ట నారదర్షిణా
నారదుడు అడిగిన ప్రతీదీ నేను నీకు చెప్పిపెడతాను.
నారదో భార్గవశ్రేష్ఠ పునః పప్రచ్ఛ తాన్మునీన్
భార్గవులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు మళ్లీ ఆ మునులను ప్రశ్నించాడు.
సమారాధ్యః స ఏవాత్ర సర్వైః సర్వార్థకాఙ్క్షిభిః
ప్రతి కోరిక కలవారందరూ ఇక్కడ ఆయనే ఆరాధించవలసినవాడు.
కే దేవాః పూజనీయాశ్చ విష్ణుపాదపరాయణైః
విష్ణుపాదార్చకులు ఎవరు పూజించవలసిన దేవతలు?
దీక్షణం ప్రాతరాద్యం చ కృత్యం స్యాద్యత్తదుచ్యతామ్
ప్రాతఃకాలంలో జరిగే దీక్షను, ఆ రోజు చేయవలసిన కర్తవ్యాన్ని వివరించండి.
ప్రీయేత పరమాత్మా వై తద్బ్రూత మమ మానదాః
పరమాత్ముడు సంతుష్టి చెందాలని కోరుకుంటున్నాను. మీరు దయచేసి నాకు అది వివరించండి.
సనత్కుమారో భగవానువాచార్కసమద్యుతిః
సూర్యునిలా ప్రకాశించే భగవాన్ సనత్కుమారుడు మాట్లాడారు.
యజ్జ్ఞాత్వామలయా భక్త్యా సాధయేద్విష్ణుమవ్యయమ్
ఇది తెలుసుకొని, నిర్మలమైన భక్తితో, నిత్యమైన విష్ణువును పొందవచ్చు.
భోగమోక్షక్రియాచర్యాహ్వయా పాదాః ప్రకీర్తితాః
భోగం, మోక్షం, క్రియ, ఆచరణ అనే నాలుగు స్థితులు చెప్పబడ్డాయి.
పతిస్తత్ర శివోహ్యేకో జీవాస్తు పశవః స్మృతాః
అక్కడ శివుడు మాత్రమే అధిపతి; జీవులు పశువులుగా గుర్తించబడ్డారు.
తావత్పశుత్వమేతేషాం ద్వైతవత్పశ్య నారద
నారదా! ద్వైతభావం ఉన్నంతకాలం ఈ జీవులు పశువుల స్థితిలోనే ఉంటారు.
పశవస్త్రివిధాశ్చాపి విజ్ఞాతాః కలసంజ్ఞికాః
పశువులు కూడా మూడు విధాలుగా 'కళ' అనే పేరుతో గుర్తించబడ్డారు.
తత్రాద్యో మలసంయుక్తో మలకర్మయుతః పరః
వాటిలో మొదటిది మలంతో కలిసినది, రెండవది మలంతో పాటు క్రియతో కూడినది.
ఆద్యస్తు ద్వివిధస్తత్ర సమాసకలుషస్తథా
మొదటిది మళ్ళీ రెండు రకాలుగా ఉంది: ఒకటి స్థూల మలంతో, మరొకటి సూక్ష్మ మలంతో.
పక్వాపక్వమలేనైవ ద్వివిధః పరికీర్తితః
రెండవది పక్వమైన మలంతో, అపక్వమైన మలంతో అని రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది.
కలాదితత్త్వనియతః సకలః పర్యటత్యయమ్
కళ మొదలైన తత్త్వాలకు బంధించబడిన ఈ 'సకలుడు' సంచరిస్తూ ఉంటాడు.
పాశాః పఞ్చ తథా తత్ర ప్రథమౌ మలకర్మజౌ
అక్కడ ఐదు బంధనాలు ఉన్నాయి; వాటిలో మొదటి రెండు మలము, క్రియల వల్ల కలుగుతాయి.
ఏకో ఽప్యనేకశక్తిర్దృక్క్రియాచ్ఛాదనకోమలః
ఒకటే అయినా, అనేక శక్తులు కలిగి ఉంటుంది; అది సూక్ష్మంగా ఉండి, జ్ఞానం, క్రియలను ఆవరించగలదు.
ధర్మాధర్మాత్మకం కర్మ విచిత్రఫలభోగదమ్
ధర్మం, అధర్మం కలిగిన క్రియలు అనేక ఫలాలను అనుభవించేటట్లు చేస్తాయి.
ఇత్యేతౌ ప్రథమౌ చాథ మాయేయాద్యాన్ శృణుద్విజ
ఇవి రెండు మొదటివి; ఇప్పుడు మాయ మొదలైనవాటినుంచి కలిగిన బంధనాలను విను, ద్విజా!
పతిర్జయతి సర్వేషామేకో బీజం విభుః పరమ్
అందరిపై అధిపతిగా ఉన్న పరిపూర్ణుడు, పరమాత్ముడు విజయం సాధిస్తాడు; ఆయనే మూలకారణం.
వర్వర్తి దృక్క్రియారూపం తత్తేజః శాంభవం పరమ్
ఆయన జ్ఞానం, క్రియ రూపంగా నిలిచి ఉంటాడు; ఆ పరమశక్తి శంభువునిది.