ఇదం విశ్వం జగత్సర్వమజగఞ్చాపి యద్భవేత్
ఈ విశ్వమంతా, జగతంతా, ఇంకా జగత్తు కానివన్నీ — ఏది ఉన్నా ఇదే.
ఇన్ద్రియాణి చ పఞ్చైవ తమః సత్త్వం రజస్తథా
ఐదు ఇంద్రియాలు, చీకటి, సత్త్వం, రజస్సు కూడా.
సర్వైరిహేన్ద్రియార్థైశ్చ వ్యక్తావ్యక్తైర్హి హితమ్
ఈ అందరి ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన వస్తువుల ద్వారా, కనిపించేవైనా కనిపించనివైనా, మానవునికి మేలు కలుగుతుంది.
ఏతైః సర్వైః సమాయుక్తమనిత్యమభిధీయతే
ఈ అన్నింటితో కూడినది శాశ్వతమైనది కాదని చెబుతారు.
య ఇదం వేద తత్త్వేన సస వేద ప్రభవాప్యయౌ
ఈ విషయాన్ని ఎవరు నిజంగా తెలుసుకుంటారో వారు ఆది అంత్యాలను కూడా తెలుసుకుంటారు.
అవ్యక్తమథ తజ్జ్ఞేయం లిఙ్గగ్రాహ్యమతీన్ద్రియమ్
కనిపించని దాన్ని సూక్ష్మ సంకేతాల ద్వారా, ఇంద్రియాలకు అందని విధంగా, తెలుసుకోవాలి.
లోకే విహితమాత్మానం లోకం చాత్మని పశ్యతి
ఈ లోకంలో ఆత్మను స్థాపించినట్టు, ఆత్మలోనే లోకాన్ని చూస్తాడు.
పశ్యతః సర్వభూతాని సర్వావస్థాసు సర్వదా
ఎవరైనా ప్రతి స్థితిలో, అన్ని కాలాల్లో, అన్ని జీవులను చూస్తారో—
జ్ఞానేన వివిధాత్క్లేశాన్న నివృత్తిశ్చ దేహజాత్
జ్ఞానంతో విభిన్నమైన బాధలు పోవు, శరీర జన్మ కూడా ఆగదు.
అనాదినిధనం జన్తుమాత్మని స్థితమవ్యయమ్
ఆది అంతం లేని జీవి, అవినాశిగా, ఆత్మలోనే నిలిచి ఉంటుంది.
యో జన్తుః స్వకృతైస్తైస్తైః కర్మభిర్నిత్యదుఃఖితః
ఆ జీవి తన చేత చేసిన వివిధ కర్మల వల్ల ఎప్పుడూ బాధపడుతూనే ఉంటాడు.
తతః కర్మ సమాదత్తే పునరన్యన్నవం బహు
అప్పుడతడు మళ్లీ కొత్తగా, మరెన్నో కర్మలను చేపడతాడు.
అజస్రమేవ మోహాన్తో దుఃఖేషు సుఖసంజ్ఞితః
మోహంలో ఉన్నప్పటికీ, నిరంతరం బాధను సుఖమనే పేరుతో పిలుస్తాడు.
తతో నివృత్తో బన్ధాత్స్వాత్కర్మణాముదయాదిహ
అప్పుడతడు తన కర్మల వల్ల ఏర్పడిన బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
సంయమేన చ సంబన్ధాన్నివృత్త్యా తపసో బలాత్
నిగ్రహంతో, తపస్సు బలంతో, బంధాల నుంచి విడిపోవడం ద్వారా—
సమ్ప్రాప్తా బహవః సిద్ధిం అవ్యాబాధాం సుఖోదయామ్
చాలామంది నిరంతర సుఖాన్ని, అశాంతి లేకుండా, సిద్ధిని పొందారు.
నిశమ్య లభ్యతే బుద్ధిర్లబ్ధాయాం సుఖమేధతే
వినడం వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది; జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు సుఖం పెరుగుతుంది.
దివసే దివసే మూఢమావిశన్తి న పణ్డితమ్
ప్రతి రోజూ మూర్ఖులు దగ్గరికి వస్తారు, కానీ పండితులు కాదు.
మనుష్యా మానసైర్దుఃఖైర్యుజ్యన్తే యే ఽల్పబుద్ధయః
తక్కువ బుద్ధి కలిగిన మనుషులు మనసులో బాధలతో బాధపడుతుంటారు.
తాననాద్రియమాణశ్చ స్నేహబన్ధాద్విముచ్యతే
వారిని గౌరవించని వాడు మమకార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
అనిష్టబుద్ధితాం యచ్ఛేత్తతః క్షిప్రం విరాజతే
తప్పు దిశలో పోయే ఆలోచనలను నియంత్రించాలి. అప్పుడు వెంటనే మనసు స్పష్టంగా మారుతుంది.
అస్యాభావేన యుజ్యేతం తఞ్చాస్య తు నివర్తతే
ఈ నియంత్రణ లేకపోతే మనసు గందరగోళంగా మారుతుంది; ఇది ఉంటే ఆ గందరగోళం పోతుంది.
సర్వాణి నైతదేకస్య శోకస్థానం హి విద్యతే
ఇది ఉన్నవాడికి ఏ విషయంలోనూ దుఃఖానికి చోటు ఉండదు.
దుఃఖేన లభతే దుఃఖం మహానర్థే ప్రపద్యతే
దుఃఖంలో ఉన్నవాడు మరింత దుఃఖాన్ని పొందుతాడు, పెద్ద అపాయంలో పడిపోతాడు.
యస్మిన్న శక్యతే కర్తుం యత్నస్తన్నానుర్చితయేత్
ఏదైనా పని సాధ్యం కాకపోతే, దానిలో మళ్లీ ప్రయత్నం చేయకూడదు.
చిన్త్యమానం హి న వ్యేతి భూయశ్చాభిప్రవర్ద్ధతే
ఒక విషయం గురించి పదే పదే ఆలోచిస్తే అది తగ్గదు, ఇంకా పెరుగుతుంది.
ఏతద్విజ్ఞాయ సామర్థ్యం న వాన్యైః సమతామియాత్
తన శక్తిని తెలుసుకొని, ఇతరులతో సమానం కావాలని ఆశించకూడదు.
ఆరోగ్యం ప్రియసంవాసం న మృధ్యేత్పణ్డితః క్వచిత్
ఆరోగ్యాన్ని, ప్రియమైనవారి స్నేహాన్ని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
అశోచన్ప్రతికుర్వీత యది పశ్యేదుపక్రమమ్
పరిష్కారం కనిపిస్తే, దుఃఖించకుండా తగిన చర్య తీసుకోవాలి.
జరామరణదుఃఖేభ్యః ప్రియమాత్మానముద్ధరేత్
వృద్ధాప్యం, మరణం వల్ల కలిగే బాధల నుంచి తనను తాను రక్షించుకోవాలి.